Footer

KOMENTARIO: Panagkurkurang ti bagas, manipulasion dagiti rice cartel

Makapamisuot ti damag itay kallabes nga agkurkurang manen ti bagas. Kesyo awanen ti paggatangan dagiti aglaklako iti ilakoda. Naibus kadi ti suplay ti bagas wenno inlemmengda? Naipangato latta iti piso ti commercial rice, ngem ti panagngato ti gasolina gapu iti mapaspasamak a riribuk iti Middle East ti nadakamat a rason. Nasayaat ta piso laeng, ngem piso man wenno salapi, irutanna met ti nairuten a barikes dagiti umili.

No awan laeng ti insigida a sungbat ti agrikultura maipapan itoy, naiyaw-awan koma manen dagiti umili, napusipos koma manen ti alipusposda a simumulagat. Lalo a nailansa koma manen dagiti nakurapay iti krus gapu iti kinabirkog dagiti bukatot a saan a mabmabsog.

No saan a nagalibtak ti gobierno a simmungbat, napasamak koma manen ti artificial rice shortage, kas daydi napasamak idi napalabas nga administrasion. Ta saan kadi nga adda napasamak a  moro-moro iti panagpangato ti bagas iti napalabas? Ginabsuon la ngaruden dagiti nadaddadael a bagas kadagiti bodega ti NFA, kayatda pay laeng a nayonan ti kinadagsen a bakbaklayen dagiti umili. Arigda dagiti sepsep nga agsepsep iti dara dagiti umili.

Imparuar kano ti National Intelligence Coordinating Agency ti damag. Ngem pinaglibakan met ti ahensia ti nasao nga akusasion. Nagtaudan ngarud ti makadadael a damag?

“Speculation is one of the problems we’ve identified and this needs to be addressed. In this particular case, if we find out that it is manufactured and that unscrupulous traders are behind this, then they should be punished,” kinuna ni Senador Francis Escudero. Mamatikami iti daytoy a nasaona. Dagiti la ketdi bukatot a di mabmabsog ti adda iti likudan ti amin.

Uray ti Malacañang ket kumbinsido a dagiti la ketdi manen adda iti likudan ti rice cartel ti akinplano daytoy. Ta kas kuna ni Agriculture Secretary Proseso Alcala,  kayat a paruaren dagitoy nga agkurkurang ti bagas tapno di madlaw ti bukodda a gagem.

Adtoy pay ti makunami iti daytoy nga isyo.

Tinesting wenno tiningiting dagiti bukatot a di mabmabsog no adda rumkuas a timek dagiti umili iti palagidda nga agkurkurang ti bagas.  Inulitda ti inaramidda iti napalabas nga admistrasion a linilibegda ti panunot ti masa babaen ti panagibulosda ti damag a mangited iti dakkel a danag. Impadamagda nga agkurkurang ti bagas uray aglaplapusanan. Kinagat dagiti saan a makapampanunot iti umno, santo pay laeng linuganan dagiti naayat a sumawsaw kadagiti isyo, lalon a nalilibeg ti damag. Anian, ta barengbarengenda metten ti dignidad dagiti umili!

Nakoriente. Dayta man ti naynay a rason no pumalpak ti reggetda nga agakup manen iti pirak. Nakoriente – termino a nainaw manipud media lingo. Nakoriente ti padamagda wenno pannestingda babaen dagiti mabayadan a kumplotda ken pannagna ti kurimed a pasuksok iti sirok ti lamisaan wenno ti haytek a transaksion babaen ti panagaramat iti automated teller machine. Ta adu metten dagiti mangibaga a ‘kabadbado’ isuna uray no nangiprinta laeng iti ibitbitinna iti tengngedna a kas pakakitaan iti kinaasinona. No apay ketdi met a rummuar  dagiti nangisit a kikit iti iruruar dagiti nangisit a gagem.

Manipulasion. Kayat a manipularen dagiti birkog ti panaggunay ti panaggiginnatang iti bagas. Itoy a banag, kumitada babaen ti porsiento kadagiti aglaklako iti bagas iti sabali a pagilian ken pannakaingato ti presio ti commercial rice.

No kastoy a kanayon ti pannagna ti gimong a lilibegen dagiti bukatot a saan a mabmabsog, narigat a lumung-aw iti rigat dagiti umili ta isuda ti aglak-am iti dagensen ken pannakaulaw.

Nasken ti naun-uneg a panagsiput, ta dinto ket kawaw ti buksit iti panagkukot.#