sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Komustaka itan, mannursuro?

KOMUSTAKA itan, mannursuro?

Masaludsod man daytoy ita ta kalkalpas ti Umuna a Kuarter ti panagadal itoy a panawen ti pandemia.

Sigurado nga agduduma ti sungbat itoy a saludsod. Kas met laeng iti panagduduma ti rikna ken karirikna dagiti makunkuna nga adipen ti tisa. Ken agsadag pay ti sungbat iti no kasano ti aglawlaw a paggargarawan ni mannursuro.

Iti daytoy a panawen, adu dagiti naparnuay a baro a balikas iti ikub ti sistema. Ken balikas a naglatak a di idi ikankano. Pagarigan laengen: Work From Home (WFH), Work Onsite (WOS), webinar, weekly home learning plan, modular, online, blended learning, kdpy.

Iti naglabas nga school year (2019 – 2020), adu dagiti nakairuaman a saan a naannong. Umuna ditan ti kaawan ti panagturpos wenno panagrikep ti klase. Saan a naimatangan ti ragsak dagiti annak ken nagannak itoy a gundaway. Agpayso, nayawat met laeng ti pammadayaw dagiti nagpursige nga ubbing— babaen ti birtual a wags wenno naibalaybalay a pannakayawat— ngem duma laeng no daytay awatenda koma met iti entablado. Duma no kasta nga agdedennada nga agkakaadalan a mangnanam iti rikna ti agturpos. Duma no kasta a kaduada dagiti nagannakda iti imatang dagiti sabali pay a nagannak.

Ngem naipaidam amin dagitoy gapu iti pandemia. Awan ti mabalinan idi dagiti mannursuro (nupay awan pay idi ti kaso iti yanda, aglalo kadagiti probinsia) ta sangapagilian a bilin ti nayetnag a lockdown. Naingeten dagiti pagruaran-pagserkan ti maysa a probinsia. Wenno ili. Wenno barangay.

Iti pettat panagbakasion dagiti ubbing, adu pay ti saan a naaramid dagiti mannursuro. Pagarigan laengen dagita agkolekta iti libro a naikumit kadakuada. Saan met a mabalin a balaybalayen. Ditoy Tanap, adda pammilin a maiparit ti kasta a wagas.

Pagdaksanna, ita ta kalkalpas ti 1st Quarter, adda dagiti daulo ti pagadalan a di makaaw-awat. Daytay kasla tagiragsakenda no pagungtanda dagiti adda iti babaenda. Ipilitda a kadagitoy koman a panawen ket napasublin iti pagadalan dagiti libro. Ania kano pay ti libro ti pagadalan no di maisubli dagiti naiwaras idi napan a tawen?

Dagiti kakastoy a kita ti dadaulo ti mangnaynayon iti stress kadagiti mannursuro. Saanda la ngaruden nga agtaltalna nga agimalmaldit kadagiti maiwaras a modules ken sadanto pay laeng agtsek kadagiti nakapuspuskol nga answer sheets. Arigna awanen ti panawenda kadagiti bagbagida. Sa pay mainayon dagitoy kastoy a klase ti dadaulo.

Saan payen a masursurot daytay 50 porsiento laeng ti agreport nga empleado. Ta adda latta daytay nangednged ti utekda a daulo. Rigaten ti riknada a di sumrek dagiti dadduma. Ta agreportda kano pay nga inaldaw. A saan koma kanon a rumbeng ta maysadan a kameng ti SC (senior citizens).

Kas daulo, a, ket rumbeng laeng nga addada latta a mangkita kadagiti empleadoda. No saanda a sumrek, mabalin met nga imonitorda ti pagadalan babaen ti online a wagas. Saan a daytay sumrekda nga isidirda kadagiti empleadoda ti kaaddada. Ania koma ti basol dagiti iturayanda iti dayta a banag?

Itoy a panawen ti pandemia, ay-ay pay dagiti mannursuro nga addaan iti di makaaw-awat a daulo wenno boss. Daulo a ‘tay la mangimameg kadagiti adda iti babaenna ti pagragsakanna. Saanna a kitaen ti agdama a situasion. Ti napateg, maipatungpalna dagiti adda iti panunotna. A singkaaduanna met a di mayannatup. Pagrasonna ti kinabuslonen ti “nainumna a danum.” Ken dadaulo a mangkibkibkib iti maregmeg a pondo ti pagadalan.

Kakaasi dagiti napusgan nga agaramid kadagiti pappapel/reports tapno mailusot laeng ti di maipalawag ti dadaulo no napanan ti innalana a gatad. Dadaulo a no adda naawatda a pagimbagan para iti pagadalan, bukodanda. Dida ibagbaga kadagiti iturayanda nga adda grasia.

Iti panagbayagtayo met iti Sistema, agduduma ti awid, ugali ken kababalin dagiti napaliiwtayon. Ken nupay gayam nagdadakkel dagiti sueldoda, saanda latta a mabmabsog, kas met laeng, a, kadagiti nakatugaw a lidertayo. Agtultuloy latta ti panangkibkibda iti pagbagasan. Ipasimpleda latta nga ipakasa dagiti mabalin a mapagnumaranda.

Dagiti kastoy a klase ti daulo ti pagadalan ti rumbeng koman a maawan iti Sistema. Kiburenda laeng ti limbong ti panunot dagiti adda iti babaenda. No maysadan nga SC, agretirodan. Saan a dayta isidirda ti iseserrekda!

Bagi laeng ni mannursuro ti mangtepteppel iti bagina. Pagdaksanna laeng no agtinnag a sakit ti dida maipeksa a riknada. Wenno depression!

Iti daytoy baro a wagas ti panagadal, mapalpaliiw nga agduduma pay ti panangipatungpal dagiti dadaulo kadagiti pammilin iti ngato. Adda nalukay, adda ‘tay kasla isuda laeng ti kalaingan ket baliwanda. Ipatungpalda ti kayatda tapno kano saan a masayang ti sueldo ni mannursuro. Rumbeng nga agrigat. Saan a dayta agaw-awat laeng iti sueldo iti binulan.

Kadagiti laengen panagiwaras iti modules, panagkompiut kadagiti grado ken pagannurotan iti WFH ken WOS.

Puera delos buenos a makuna. Adu a mannursuro ti agsagsagaba gapu kadagiti saan a maikanatad a panangipatungpal dagiti dadaulo.

Ngem kas adipen ti tisa, aw-awaten lattan dagiti mannursuro. Iti nagan dagiti adalan!

Ta narigat no ipanalpaak dagiti daulo kadakuada dagiti RA, memo, ethics, CS kdpy. A pagaammotayo met nga ania man a pagannurotan, linteg wenno pammilin, adda latta nga adda pusona.

Maysa pay a makalpay kadagiti mannursuro ita, ti mapalpaliiwda kadagiti ubbing nga agdaldalan iti modular a wagas ti panagklase. Idi damo, may-ayatan dagiti ubbing a mangala kadagiti modules-da kadagiti barangay hall ti lugarda.

Ngem ita, nabattawayen ti panagalada. Saanda kano met laeng a maaw-awatan. Ken nakaad-adu nga ar-aramidenda.

Kinapudnona, addadan simmuko nga ubbing. Mismo a dagiti nagannakdan ti nagkuna itoy. Dida kanon a mapilit dagiti annakda nga ag-module.

Adda padas ti maysa nga am-ammotayo a mannursuro iti elementaria. Nasaona daytoy iti naminsan kadatayo.

Idi kano, mapanna itugtugtog iti pagtaengan dagiti ubbing dagiti modules-da no kasta a dida mapan maala. Ti kano ay-ayat dagiti ubbing a makakita kenkuana. Agyamyaman kano met dagiti nagannak. Saandan a problema ti ipapanda iti pagadalan. Ta narigat kano met ti rummuar, aglalo kadagiti adda iti sulinek a di pay napasayaat ti dalanda. Inayon pay ditan ti kinainget dagiti pagalagadan no kasta a kayat a rummuar iti pagtaengan.

Ngem ita kanon, lemmenganda metten no mapan agipan iti di naala a module. Saan laeng nga ubbing ti manglemmeng kenkuana. Pati nagannak!

Panagrikna kano daytoy gayyemtayo a mannursuro, kasla awan pateg ti adal kadagiti ubbing itan. Pati nagannak!

Makapakapsut ti kastoy, nakunana.

Adda puntona. Ngem kas adipen ti tisa, masapul nga ituloyna kano latta ti akemna.

Maysa pay a makalpay a mapalpaliiw ita ket ti kaawan kinaserioso dagiti dadduma iti panagsungbat kadagiti modules-da. Kopiaenda lattan iti answer key (naipasurot daytoy iti modules-da) dagiti sungbat. Didan basaen ti learning plan ni mannursuro. Sabali gayam ti ipapaaramid daytoy.

Saan a dagitay nakalanad iti modules!

Pagangayanna, ibbong dagiti ubbing. Ta sabali met ti inar-aramidda!

Adda pay ngamin agipasa iti sungbat a magkakaiba ang sagot wenno answers may vary. Kayatna a sawen, nagkopia lattan ‘diay ubing iti answer key. Dinan pinampanunotan ti inaramidna.

Dagiti kastoy a pasamak ti mangpalulok iti nakem dagiti adipen ti tisa ita. Duma pay laeng a talaga ti face-to-face a panagklase. Ngem ania ngarud, adtoyen ti new normal a panagbasa. Masapul nga arakupen. Masapul nga awaten. Masapul laeng ti panangbibinnadang dagiti maseknan: ubbing, nagannak, mannursuro ken ‘tay mangidadaulo. Saan a dadaulo a buong ti ulo dagiti mannursuro!