Footer

Kritisismo iti Ababa a Sarita (Maikadua a Paset)

GAGANGAY a tallo ti kameng ti board of judges tapno malapdan ti panagtabla wenno dead-lock nangruna iti umuna a premio. Nupay maysa daytoy a rason, ad-adda a ti husto ken umdas a pannakaarisit dagiti kapintasan a sarita ti bottom-line wenno panggep tapno tallo ti agkameng iti board.

Mabalin met nga inayon ditoy ti pannakalapped ti panagkusit ken panagpannuray ti paboritismo ta adda latta pamalpalatpatan ti hurado no asino ti autor ti maysa a sarita, no saan man a “nayarasaas” kenkuana ti akin-gapuanan iti maysa nga entry.

Maawagan daytoy iti “reading blind” wenno kasla agbasbasa a bulsek gapu ta nakalinged ti kinasiasino ti autor iti linged ti parbo a nagan wenno nome de plume.

Sakbay nga irugi ni hurado ti agarisit kadagiti entry, adda iti panunotna dagiti kriteria a pagbatayanna no ania dagiti sapsapulenna iti maysa a premiado a sarita, kas autor ken agbasbasa iti sarita. Ti bukodko a kriteria ti panagpili a nupay makuna a universal in scope and use, ken mabalin a diskutiren dagiti dadduma a kritiko, buklen ti tallo nga aspeto:

Umuna. Ti porma, technique wenno reconstruction ti sarita wenno kasano ti panangipresenta ti autor ti bukodna a sarita a maibatay iti balabala wenno plot structure (45%);

Maikadua. Ti linaon wenno content wenno substance wenno subject matter a buklen ti mensahe, tema, character, setting, ken dadduma pay (45%);

Maikatlo. Novelty (10%), ti kinaisangsangayan, kinaidumduma ti sarita a mangted iti nauneg a kapanunotan ken impression iti agbasbasa. Nupay bassit ti ilatangmi iti novelty, mabalinna a pagbalinen wenno pattogen ti maysa a sarita (it will make or unmake a story). Ta madakamat ditoy ti panagusar ti autor iti lengguahe kas iti figures of speech (hyperbole, metaphor, simile, imagery, onomatopoeia, irony, etc.) kasta met ti dialect ken speech pattern iti maysa a lugar ken idiomatic expression. Kasta met dagiti descriptive and narrative passages ken mechanical devices kas iti transition, evocation ken uray pay panagaramat iti flashback ken foreshadowing.

Maipaganetget ditoy a sakbay a maragpat ti maysa nga autor ti agpang a mangibilang kenkuana kas kritiko a mannurat iti benneg ti sarita, masapul nga mainternalize ken maikabesana dagiti paset ti sarita ken agdama wenno adun padasna kas agsursurat itoy a medium. No ania dagiti elemento a matarawidwidan ti porma wenno technique ken dagiti mainaig iti substance wenno subject. Masapul ti pannakaasin ken pannakainnapuy dagiti elemento ti sarita ken dagiti paset ti balabala kas iti problema, rising action, suspense, climax ken denoument; kasta met ti characterization, point of view, dialogue, motivation, pacing, mood, style, kdpy.

Masapul pay nga ammona ti pagdumaan ti plotted story ken plotless story; ti plotless story ken vignette. Ania ti literary story a maisupadi iti commercial wenno conventional story? Amin dagitoy, masapul nga adda latta iti murdong ti tammudo ni mannurat a sisasagana nga aramatenna iti tunggal panangamiris ken panangkritikarna iti sarita a basbasaenna.

No maidaydaymo aminen dagiti tallo a kriteria, rugiamon ti agbasa. Ti panglakaan a natakuatanmi a mangpadaras ken mangkissay iti bannogmi nga agpili a saanen a kasapulan ti agkur-it iti notasion tunggal entry, ikeddengmi no sadino ti pagtungpalan dagiti sarita kas iti : WEN para kadagiti agbalin; MABALBALIN para kadagiti mabalin pay, adda pay gundawayna a mabasa manen, ken SAAN kadagiti talaga a saanen nga agbalin. Epektibo daytoy aglalo no sangagabsuon dagiti entry, kas iti salip ti sarita ti GETSMAIL idi 1992 a nasurok a 50 ti kategoria ti beterano ken 30 ti benneg ti agdadamo. Kasta met ti Kokua Lima Hawaii No idi 1993 a nakisalipan ti aganay met a limapulo a mannurat.

       (Adda tuloyna)