Kurang a hustisia kasukat ti nailian nga interes

ANIA ti nadagdagsen ti naan-anay a pannakaipaay iti hustisia iti pannakatay ti maysa a Pilipino wenno para ti interes ti kaaduan ken sapasap a Pilipinas?

Dayta ti nasken a timbangen dagiti Pilipino kalpasan ti panangipaay ni Presidente Rodrigo Duterte iti “absolute and unconditional pardon” ken ni sigud a United States Marine Lance Corporal Joseph Scoot Pemberton a nasentensiaan idi Disiembre 1, 2015 a mabalud iti 6 – 10 a tawen iti kaso a Homicide gapu iti pannakapatayna iti transgender a ni Jennifer (Jeffrey) Laude, sadiay Olongapo City idi Oktobre 11, 2014.

Pinardonan ni Presidente Duterte ni Pemberton idi Setiembre 7, 2020 kalpasan ti sumagmano nga aldaw nga immandar ni Olongapo City Regional Trial Court Judge Roline Ginez-Abalde idi Setiembre 1, 2020 ti pannakawayawaya ni Pemberton gapu ta naikaronan ti 10 a tawen a kapautan a sentensia ken dusana kas sagudayen ti “Good Conduct Time Allowance Act wenno Republic Act No. 10592.

Adu nga umili ti nangdillaw ken nangkondenar iti pannakakontar ti tawen a kapauten a kaadda ni Pemberton iti special detention facility sadiay Camp Aguinaldo. Adu pay dagiti nasdaaw iti pannakaiparuar iti “court order” ta madama pay laeng a suspendido ti pannakaipakat ti RA 10592 gapu ti napasamak nga eskandalo a “GCTA for sale” nga inimbestigar ti Senado ken nangdayyeg iti Bureau of Corrections ken dadduma pay nga ahensia ti gobierno gapu ti pannakawayawaya dagiti kombiktado kadagiti nakaam-ames a krimen.

Adu dagiti mamati ken  nagprotesta a saan a rumbeng a maipaayan iti GCTA ni Pemberton ta saan a nakapappapati dagiti nagun-odna a pontosna para iti “good conduct” ken awan ti record-na ta saan met a nabalud sadiay National Penitentiary, ngem nagnaed iti espesial a pasilidad a binantayan dagiti US military personnel, kas mayataday iti probision ti Visiting Forces Agreement. 

 Mairaman kadagiti nangkontra iti bilin ti Korte para ti pannakawayawaya ni Pemberton ket ni Presidential Spokesman Harry Roque a sigud a maysa kadagiti legal counsel ti Pamilia Laude kabayatan ti pannakabista iti kaso. Kinontra ni Roque ti bilin ti Korte ta saan kano a maikari ni Pemberton a mawayawayaan, ken imbilangna a simbolo dayta ti pannakatay ti soberenidad ti Pilipinas.

Naklaat dagiti umili idi irakurak ni Presidente Rodrigo iti panang-pardon-na ken ni Pemberton. Kellaat met a nagbaliw ti pagtaktakderan ni Roque maipapan iti pannakawayawaya ti Amerikano a segun kenkuana ket inkeddeng dayta ni Presidente Duterte para iti “national interest.” Inrakurakna a kayat ti Presidente a pasingeden ti relasion ti Pilipinas iti Estados Unidos gapu ti panangkasapulan ti pagilian iti bakuna para ti Coronavirus 2019.

Ania man ti pudno a rason ni Presidente Duterte iti panangipaayna iti pardon ken ni Pemberton ket awan ti makatubeng dayta kas bileg ti Presidente nga inyetnag ti 1987 Constitution. Adu man dagiti komontra iti desision ti Presidente ket awanen ti maaramidanda ta dayta ket “presidential prerogative.”

Adu man dagiti saan a kumanunong iti pannakaipaay iti pardon ken ni Pemberton ket nasken a matingiting a nasayaat ti gapu ken posible a magun-od a sapasap a pagimbagan dagiti Pilipino ken ti pagilian.

Adu dagiti masmasdaaw ken maburburtiaan kadagiti desision ni Presidente Duterte kabayatan ti Covid pandemic. Iti sango ti umad-adu a bilang dagiti maak-akaran ken matmatay a Pilipino gapu iti Covid 19, mangnamnama ti gobierno a maibingayanto ti Pilipinas iti bakuna ken agas manipud kadagiti pagilian nga umun-una a makapataud ti epektibo a vaccine and medicine. No man pay nagkarin ti China ken Russia nga ibingayandanto ti Pilipinas iti bakuna kalpasan ti clinical test. Ngem masapul a saan nga agkampante ti gobierno ken agdepender laeng kadagitoy nagkari a pagilian. No man pay imbandandera ti Russia nga isuda ti immuna a nakatakuat ti bakuna kontra Covid a naawagan iti “Sputnik 5,” ngem adda report, nga umun-una ti US iti clinical test ti natakuatanda a “covid vaccine” ket posible nga isuda ti umuna a maikaparuar ti epektibo a bakuna. No pudno dayta, nasken ti nasayaat a pannakilangen ti Pilipinas iti US tapno maiburayanto met iti bakuna para ti pannakalapped ti pandemia.

Manipud idi nagakem ni Presidente Duterte ket immadayo ti panaglangen ti Pilipinas ken US, kabayatan a nakisinged iti China. Immandar pay ni Presidente Duterte ti pannakakansel ti VFA kas imbilin ni Presidente Duterte iti napalabas kas balesna ti panan-kansel ti US visa ni Senador Ronald de la Rosa ken dagiti opisial ti Pilipinas nga adda pannakainaigna iti nadara a kampania iti illegal a droga. Ngem naitungtungkuan ti pannaka-kansel ti VFA ket posible a saanton a maituloy.

Adu dagiti mangkontra iti pannakawayawaya ken pannakapagawiden ni Pemberton sadiay US. Ngem no pudno a para ti nailian nga interes ti gapu ti pannakaipaay ti pardon kenkuana ket awaten koma dagiti umili ta kasapulan ti Pilipinas ti tulong dagiti nabileg ken nadur-as a ganggannaet a pagilian kas ti US para ti bakuna ken agas ti Covid ken para ti pannakapardengen ti panangsakup ti China iti teritorio ti Pilipinas iti West Philippine Sea.

Nagasgasat ketdi ti Pamilia Laude, ngem dagiti pamilia dagiti saan a mabilang a biktima ti pammapatay a saan a nasolsolbar. Nadusa ti Amerikano a soldado nga agtutubo iti aginnem a tawen babaen ti pannakapukawna iti wayawayana, ken nagbayad pay iti P4.6 a danios iri pamilia ti napatayna. Dagita a dusa ket naipaidam kadagiti nagadu a biktima ti “unsolved crimes” ken saan a patas a hustisia.