Footer

Lamlamuyoten ti Arak ti Biagtayo (Maudi a paset)

Rumbeng koman a gesdan ti panagbisio iti arak ta lamlamuyotenna laeng  a dadaelen ti panagbiagtayo. Segun iti panagadal, nadeldelikado pay gayam daytoy ngem kadagiti maiparit nga agas a kas iti shabu, cocaine, heroine, ecstasy ken marijuana.

Iti panagadal, naammuan a nalawlawa ken dakdakkel ti itedna a pakadadaelan ti panaginum iti arak. Nagbanag a kastoy ta no panunoten, ad-adu nga amang dagiti agus-usar wenno agar-aramat itoy maikumpara kadagiti maiparit nga agas. Ti arak, dadaelenna ti nganngani amin a napapateg nga organ ti bagi. Pagangayanna, agbalin a managsakit ti biktima. In-inut nga agsalog ti salun-atna agingga iti agurnosen dagiti karaykayna.

Saan laeng a dayta, ti nasakit, saan laeng a bagi ti ramaramen ti gita ti arak. Pababaenna ti kabaelan ti utek nga agpanunot agingga a saanen a kabaelan ti agaramid iti naimbag. Maparnuay dagiti nakaam-ames a krimen. In-inut, dadaelen ti arak ti isip, ti pamilia ken ti sosiedad.

Nalawag nga awan ti pagimbagan a maala iti panaginum iti nasanger nupay ibalbalakad dagiti dadduma a nasayaat no adda met alcohol ti bagi tapno di nalaka a kapten ti sakit. Ngem iti daytoy nga idea, nakalemmeng ti maysa a kinapudno. Gutigotenna laeng ti riknatayo tapno agusartayo iti daytoy makasabidong nga inumen agingga iti ditayon makalapsut iti gita a nangadipen kadatayo.

Ania ngaruden ita? Ipariten ti panaginum iti nasanger? Wenno mangipaulog dagiti opisialtayo iti linteg a mangipawil iti panaglako iti arak?

Narigat a mapasamak daytoy, ta kas nasaon, paseten ti kulturatayo ti arak. Saanen a maikkat pay. Ngarud, ti rumbeng nga aramiden, isu ti nasaknap nga edukasion kadagiti agtutubo tapno maammuanda a nasapsapa ti risgo nga ipaay ti pannakaigamer iti arak. Ibinsabinsa a nalaing dagiti dakes nga epekto daytoy iti bagi, pamilia ken iti gimong tapno, iti naganus pay laeng a panunotda, maammuandan dagiti risgo nga ipaay daytoy a bisio iti panagbiagda .

Ken mayat met no maipasa ti linteg a napagsasaritaan itay napan a tawen maipanggep iti panangingato iti presio dagiti arak (ken sigarilio). Tapno saan a kasta ti kalakana ti panaggatang dagiti agtutubo. Tapno saan a kasta kalakana ti maaddaan iti inumen a makasabidong.

Iti ania man a barangay wenno ili, napateg no adda met allagaden a yetnagda maipuon itoy a banag a kas koma ti pannakaiiparit kadagiti menor de edad nga aggatang (uray pay maibaonda laeng) iti arak. Pawilan met ti pannakailako daytoy a mainum kadagiti asideg ti pagadalan.

Iti met pagtaengan, mangrugi koma ditoy ti umuna a pannakayadal kadagiti ubbingtayo ti kaawan maala a pagsayaatan itoy a bisio. Awan koma ti makitada a pagtuladan iti mismo a balbalayda. Ta awan met la ti kaes-eskan ti uray mano a pammagbaga, panangiparit no mismo a makitada dagiti kabbalayda nga agin-inum itoy maipawpawil kadakuada.

Wen, maysa a nasaknap a problema daytoy nga arak. Ngem saan a kas kadagiti krimen, kinarigat ti panagbiag, wenno pinnolitika ti pannakait-ited iti atension itoy. A kas man laeng bassit-usit laeng daytoy a parikut.

Masapul ngarud ti panagkaykaysa ti amin tapno saanen a rumabanga daytoy a parikut. Adda akem ti tunggal maysa kadatayo. Dagitoy koma ti pamkuatantayo tapno saan nga agintutuleng wenno agimbubulsek.

Laglagipentayo a templo ti Dios ti bagitayo. Rumbeng ngarud nga ayaten, ilalaentayo daytoy a napateg a sagut ti Namarsua. Binulodtayo laeng daytoy. Akemtayo nga annadan ken tagipatgen.

Naimas ti agbiag iti laksid dagiti parikut iti inaldaw-aldaw. Apay koma ngarud nga ipalubostayo a lamlamuyoten ti arak a dadaelen ti panagbiagtayo?#