Lapdan ti panagwaras ti Covid-19 bayat ti panaguray iti bakuna

ADDA dagiti napnek ken naayatan, adda dagiti nakurangan ken saan a kumanunong kadagiti nangeganda a kasasaad ken pagturongan ti pagilian kabayatan ti maika-lima nga State of the Nation Address.

Adu kadagiti kaaliado ni Presidente Duterte dagiti napennek ken naragsakan iti bugas ti SONA, ngem pinilaw met dagiti taga-oposision ti kinakurang ti sustansia ti mensahena para ti nasamsamay a pannakalapped ti panagraira ti Coronavirus disease 2019 iti Pilipinas.

Adu dagiti tarigagay ti Presidente a mapasamak para ti pannakaparegta ti ekonomia babaen ti pannakaadaptar ti “plant, plant, plant program;” nasaysayaat a serbisio ti komunikasion; ken pananglapped ti panagraira ti illegal a droga babaen ti pannakaipasubli ti dusa a patay. Kinastigo ti Presidente dagiti ibilangna nga oligarch ken ti ipapanna a protector-da. Ngem napaay ti Presidente a nangibinsabinsa dagiti plano ti administrasionna iti nasamay a pannakalapped ti panagadu dagiti naakaranen iti Covid-19 ken dagiti matmatay gapu iti dayta a virus.  

Ti agtultuloy a panagraira ti Covid-19 iti intero a lubong ken iti Pilipinas ti kadagsenan a problema iti agdama.  Tartarigagayan dagiti amin a pagilian ti pannakapaadda ti nasamay a bakuna ken agas kontra Covid-19 tapno makasubli dagiti tattao iti normal a panagbiag. Agingga nga awan ti bakuna ken agas ket agtalinaed ti Covid-19 a pangta kadagiti tattao ken lapped dagiti adu a plano.  

Iti panagraira ti Covid-19 iti Pilipinas, pinataudna ti national public health crisis. Dandanin dumanon iti 100,000 dagiti naapektaran nga umili, maikadua a kangatuan ti bilang dagiti nagpositibo iti Covid-19 iti South East Asia. Napnon dagiti dagiti adu nga ospital ken quarantine facilities kadagiti pasiente ken masuspetsa a positibo iti virus.

Dinaleb ti Covid-19 ti ekonomia gapu ti pannakaiwayat dagiti community quarantine wenno lockdown. Adu dagiti nagserra a kompania ket nagadu a mangmangged dagiti naawanan iti pagtrabahuan. Gapu iti pandemia, adu nga overseas Filipino workers dagiti napukawan iti pagsapulan ken adu pay dagiti natay.  Nailumlom ti utang ti gobierno tapno adda pondo a mausar para ti pannakalapped ti panagraira ti Covid-19, pannakaagas dagiti pasiente, ken panangtulong kadagiti naapektaran babaen kadagiti nagduduma nga ayuda ken programa ti gobierno.

Gapu iti Covid-19 ken lockdown, kellaat a nagserra ti klase iti naglabas nga School Year ket saanen a natuloy dagiti pormal a graduation rites. Pangta pay ti panagraira ti Covid-19 iti pannakaisayangkat ti face-to-face learning no matuloyto nga aglukat ti klase inton Agosto 24, 2020.

Ti Covid-19 ti nangpasardeng ken namagbaliw kadagiti adu a plano ti gobierno ken dagiti umili para ti pannakapasayaat ti kasasaad ti panagbiag dagiti Pilipino. Tubeng ti Covid-19 iti iyaaddang para ti pagimbagan ti pagilian. Nasken a marisut ti problema ti Covid-19 babaen ti pannakalapped ti panagadu dagiti umili a positibo iti virus. Manamnama a palabsen pay ti sumagmamano a bulan sakbay nga addanto maiparuar a bakuna ken agas iti dayta a sakit. Nasken ngarud a kabayatan ti panangur-uray iti bakuna ken agas ket adda koma nasamay a wagas nga aramiden ti gobierno tapno malapdan ti panagwaras ti virus.

Saan nga agpatingga laeng iti community quarantine ken lockdown ti solusion, nasken ti ad-adu a pannakaipakat dagiti matalek a Covid-19 test ken nadaras a pannakaammo dagiti resultada tapno dagiti agpositibo ket maisina ken ma-quarantine-da iti natalged a lugar.

Agkurang ti pannakaisayangkat dagiti Covid-19 test. Addan dagiti natay a sa laeng naammuan a Covid-19 ti nakaigapu kalpasan ti pannaka-cremate dagiti bangkayda. Adda pay dagiti natay kadagiti probinsia a posible a Covid-19 ti gapuna, ngem saanda a na-test ken saan a na-cremate ti bangkayda ta awan met ti crematorium kadagiti lugarda.  

Mababbabalaw ti Department of Health iti naginad ken nangina a pannakaisayangkat dagiti Covid-19 test, ngem nagpatinggansan ti kabaelanda.  Adu pay dagiti frontliners a health workers nga agrekreklamo iti kasasaad ken nababa a sueldoda iti laksid ti kinapeggad ti trabahoda. 

Adu latta dagiti aglablabsing kadagiti impaulog ti Inter-Agency Task Force on the Emerging Infectious Disease a health protocols ta uray mismo dagiti dadduma nga opisial ket agliwliway ken salsalungasingenda met dagiti pagannurotan nga ipakpakatda.

Adu dagiti naklaat ti pannakaiparang iti telebision ken social media ti buya ti panagdupudop dagiti rinibu a locally stranded individuals sadiay Rizal football stadium idiay Manila ta saanen a nasurot ti social distancing. Addan dagiti naireport a nagpositibo iti Covid-19 kadagiti LSI a naggapu iti dayta nga stadium a napagawid kadagiti naggappuanda a probinsia. Dagiti nagpositibo ket balonda ti virus kadagiti nagawidanda a a mangakar kadagiti kalugaranda.

Adu kadagiti maar-aramat a quarantine facilities ket saan a mayanatup nangruna kadagiti adda kadagiti lugar nga asideg dagiti kabalbalayan aglalo kadagiti urban areas. Dayta ket pangta iti panagwaras ti virus iti lugar nga ayan dagiti adu a tattao. Adu pay dagiti pagannurotan ken pangngeddeng ti National IATF a saan a mayanatup iti kasasaad dagiti dadduma a lugar nga ad-adda a nangpadagsen ti problema ken nangparigat ti kasasaad dagiti umili.

Nadagsen unay ti problema ti Covid-19 iti Pilipinas. No kasano ti pannakapalag-an ti problema ken pannakalapped ti nadaras a panagwaras ti virus ti kangrunaan a kalikaguman a nangegan dagiti umili nga aramiden ti administrasion iti masungad a tiempo tapno makaaddangton ti pagilian.