Legalisasion iti panagusar iti marihuana: pagsayaatan wenno pakailuodan?

Ni Tatang Lakay
(Maudi a paset)

Dagitoy a rason ti nangiduron met ken ni Sen. Vicente Sotto III a mangkontra kadagiti tignay a mamagbalin a legal ti pannakaaramat iti marihuana para iti panggep a medikal.

Kinuna ni Sotto, kangrunaan a komunkontra iti panagraira iti droga iti pagilian kas dadaulo idi iti Dangerous Drugs Board, a saan dagiti pasiente ti mabenepisiaran iti pannakaaramat ti marihuana para iti medikal a rason no di dagiti sindikato ti droga. Kinuna ni Sotto nga ita pay ket nagdakkelen ti mapaspastrek dagiti sindikato ti droga iti panagnegosio iti daytoy maiparparit a droga, anianto la ketdin inton agbalin a legal a maaramat para iti medikal a panggep?

Inyarngi ni Sotto ti singasing a pannakalegal iti marihuana iti maysa a bomba a bassit laeng a panagbiddut iti pannakaaramatna ket bumtak a mangdadael amin a magaw-atna.

Adda puntos ni Sotto iti panangiyarngina ti marihuana iti maysa bomba a saan a mabalin nga ideklara a legal agsipud laeng ta maaramat ti bassit a komponentena iti nasayaat a panggep. Napeggad ti panangpalegal iti marihuana, uray no dakkel ti pagsayaatanna kadagiti pasiente a pakaitedanna a kas agas agsipud ta kayariganna nga iyawatmo ti pammalubosmo wenno yaannugotna iti pannakaaramat daytoy iti asino man nga agtungpal la ketdi iti pannakaabusona.

Saan a mabalin nga ibarengbareng laeng daytoy ta kapaliiwan nga umad-adu dagiti ubbing ken agtutubo a mailuod iti daytoy a bisio agsipud ta adayo a nalaklaka ti gumatang iti daytoy ngem iti shabu. Ken saan a mailibak a ti marihuana ti maikadua a maab-abuso a droga, sumaruno iti shabu, iti napalabasen a sumagmamano a tawen.

Narigat a maawatan no apay nga iduron dagiti agilinlintegtayo daytoy a gakat idinto nga agraira dagiti literatura maipanggep kadagiti dakes nga epekto ti marihuana wenno droga iti asinoman a mangabuso iti pannakaaramatna.

Mangdakamattayo iti sumagmamano: hallucinations ken delusions – no naigameren ti tao iti droga, arigna daytay nangato ti gurigorna nga agwasangwasang, dina ammo ti sasawenna, adu dagiti dakes nga agsisimparat iti panunotna a kaadduanna ti mangiduron kenkuana nga agaramid iti maikanniwas. Kas iti maysa a damag a panangrames ti maysa a lalaki iti agtawen iti 90 a baket. Segun iti suspek a nakadroga a nagpintas a balasang ti panagkitana iti baket, nakaim-imnas ti riknana, kasla maitaytayok iti law-ang.

Dakamatentayo dagiti nairepreport nga agtutubo a nailuod iti droga a nagmauyong agsipud ta saan a nabaelan ti bagida a parmeken ti epekto ti droga. Sabali laeng dagiti inadipen kadagiti nangisit a pampanunot ket nagaramidda kadagiti makapakullayaw a krimen wenno kinadamsak.

Saan ngarud a nakakaskasdaaw a nadagsen ti dusa dagiti aglabsing iti Republic Act 9165 wenno nalatlatak a Dangerous Act of 2002. Asinoman a matiliwan nga agikut wenno agusar iti marihuana a maibilang a napeggad a droga ket madusa iti manipud iti 12 a tawen agingga iti pannakabalud tungpal biag, depende iti kantidad ti nakumpiska kenkuana.

Gapu iti peggad nga itden ti droga kas iti shabu ken marihuana, saan a nagpabatubat ti gobiernotayo a nakipagpirma iti United Nation’s Single Convention on Narcotic Drugs a nangklasipika iti marihuana a kas napeggad a droga.

Sa ita, umad-adu dagiti mangayon iti panagbalin ti marihuana a legal a mausar iti medikal a panggep?

Nagadu a problema a rumbeng a pangituonan dagiti agilinlintegtayo iti imatangda, kas iti nakisang a panggedan, nababa a sueldo, agraira a krimen, panagkunniber, korapsion. Saanda koman a nayonan pay ti parikut daytoy pagiliantayo babaen ti panangiduronda iti gakat a panagbalin a legal ti marihuana kas medikal nga agas.#