Footer

Linteg iti translesion (Umuna a paset)

NO DADDUMA, daytoy ti saan a pagkikinnaawatan dagiti mannurat: saanda nga agpaparis iti wagas iti panangipatarusda  kadagiti binulodda a balikas  kadagiti ganggannaet. No dadduma,  agtinnag pay a pinnangatuan iti isbo ti resultana.

Ania ti kasasayaatan a wagas iti panangipatarus iti binulod a balikas?

Saan a kas iti panagbulod iti maysa a banag ti panagbulod iti maysa a balikas, daytoy man ti palawag ni Alfonso Santiago a kas nadakamat  da Paz, Belves, M. et. al., iti libroda a “Sining Komunikasyon” (Pangkolehyo).

Kuna ni Santiago: no bimmulodtayo koma iti bado, akemtayo met laeng ti intay panangisubli; no bimmulodtayo iti bado,  saan a mabalin a balbaliwantayo tapno umiso ti sukat iti intay panangisuot. Kas koma no pantalon ti binulod, saan a mabalin a  putden no atiddog.

Ngem sabali ti panagbulod iti balikas. Saantayo nga akem ti panangisubli kadaytoy a balikas ta awan ti mapukaw wenno maawan iti bimmulodan ta maaramatda latta met dayta a binulodtayo.

Kas  pagarigan koma ta bimmulodtayo iti balikas a kas iti electricity, saantayo nga akem a pagtalinaeden ti kasta a pannakaisuratna, kasta met ti pannakaibalikasna. Mabalin nga usarentayo babaen ti nain-Kastilaan a wagas, a kas iti electricidad. Mabalin met nga usaren ti bukod a dila, isu nga agbalinen nga elektrisidad. Ti bukod a dila payen ti mas popular a sistema iti panangisurat iti Iluko.

No maumaka iti translesionmo wenno wagas iti panangipatarusmo iti elektrisidad iti bukodmo a dila,  mabalin latta met a kugtaram no kayatmo, ket agsublika manen iti bimmulodam ket electricity kunam manen. Mabalin latta met iti man Filipino wenno iti Iluko.

Ket gapu ta dayta ket  Mabalin latta manen nga isuratmo ti electricity kas  elektrisiti gapu ta bimmulodka iti English ket ipatarusmo iti Iluko wenno iti Filipino babaen ti panangibalikasmo.

Mabalin latta met nga isuratmo ti nain-Kastilaan a wagas, electricidad. Isuna  laeng ta kadagiti popular a publikasion, saandan a sursuroten ti nain-Kastilaan a wagas no di ket usarendan ti bukodda a dila iti inda panangipatarus iti binulodda a balikas. Ngamin, malaksid kadagiti proper noun, awanen dagiti letra C, J, Q, ch, x, ken dadduma   pay.

Adda tallo a wagas a nadakamat ni Santiago a wagas iti panagbulod ken panangipatarus iti Filipino:

1) Buloden iti Ingles, ikkan iti katukad a balikas iti Kastila, sa ipatarus iti Filipino.

Ingles – publicity

Kastila – publicidad

Filipino – publisidad             

Ingles – regulation

Kastila – regulacion      

Filipino – regulasyon       

Ingles – mathematics  

Kastila – matemateca

Filipino – matematika      

2) Bumulod iti Ingles, usaren ti Filipino iti pannakaisuratna. Aramiden laeng daytoy no saan a mabalin ti immuna a wagas ken no awan ti katukadna iti katutubo a sao.

Ingles – struggle;

Filipino – istragel

Ingles – Xerox     

Filipino – seroks

Ingles – Tricycle              

Filipino – traysikel

 Di mabalin nga agtalinaed ti struggle a kastana lattan, ta agkaprobleman no ikkan iti UNLAPI (prefix).

Nag-iistragel (korek)       

nag-i-struggle (magulo)

          (Adda tuloyna)