Footer

Ma. Lourdes Sereno, Ti Kaunaan A Babai A CJ

Salaysay ni Melvin F. Bandonil

(Maudi a paset)

 

Idi damo, naaweng ti nagan ni Acting Chief Justice Antonio Carpio, ta malaksid a nadekket iti presidente, naluom payen no bunga koma. Ngem ni Sereno ti pinili ni Pres. Aquino.

Iti biang ti presidente, pinilina ni Ma. Lourdes Sereno gapu ta patienna a nasken a mapasamak ti panagbalbaliw iti hudikatura. Namnamaenna ken talkenna a maaramid ni Justice Sereno daytoy a panagbalbaliw: ti tartarigagayan a reporma ken ti pannakaisubli ti talek ken pammati dagiti umili iti hustisia wenno iti justice system.

Iti biang dagiti agpalpaliiw-politika, napili ni Justice Sereno gapu ta adda iti laem ti kusina, ta ngamin ti agiggem iti banga isu ti maugingan; kayatna a sawen, ti nagpili ket pilienna ti talkenna tapno lumtuad met laeng ti tartarigagayan a kinasimbeng a relasion ti ehekutibo ken hudikatura.

Iti pannakapili ni Justice Sereno a CJ, impasiguradona a tungpalenna ti sinapataanna a takem. Kastoy man ti kunana: “I would like to assure our countrymen, that I’ll keep my oath of office faithfully to the end of my term. That is something they can rely on… We will deliver to the people our priorities and schedules in due time. You will know about it soon… ”

Iti biang met ti Integrated Bar of the Philippines (IBP), situtulokda iti pannakapilina. Segun ken ni Roan Libarios a presidente, addaan ni Justice Sereno iti idealismo ken kapabilidad a mangipagna iti reporma—transparency in government ken good governance. Naaramid pay ketdi ti mock election kadagiti kameng ti IBP no ania ti pilida kadagiti walo a nainominar nga agbalin a CJ. Ni Justice Sereno ti nakagun-od iti maikadua a puesto, sumarsaruno laeng ken ni Acting Chief Justice Antonio Carpio a katinggawan a nagan iti nasao a panagpipili.

Ngem iti pannakapilina a Chief Justice, sigurado a saan a magna iti balitok a kalsada no di ket sanguenna dagiti nadadagsen a kontrobersia nga adda iti ikut ti Korte Suprema. Daytoy ita ti nakaituonan ti imatang dagiti agpalpaliiw-politika.  Maibilang dagiti sumagmamano nga isyo ti  maipapan iti Hacienda Luisita. Nupay inyetnagen ti Korte Suprema ti pangngeddeng a nasken a maiwarasen ti daga kadagiti benepisario a mannalon iti hasienda, saan a nalawag ti isyo a nasken a solbaren nga umuna no ania ti banagen ken ganaben dagiti agtagikua ti hasienda—ti compensation issue.

Iti reporma ti agrario, ti gobierno ti mangbayad iti daga a maiwaras kadagiti mannalon. Ngem ti kuestion a nasken a solbaren nga umuna ti SC ket no ania ti pagibasaran a presio ti daga. Saan a nagsusurot ti kapanunotan dagiti mahistrado. Ti 2006 valuation ti dissenting opinion ni Justice Sereno a maiduma kadagiti dadduma a mahistrado, ta ti 1989 valuation ti inamonganda a masurot.

Iti opinion ni Justice Sereno, “pegging the value of the property to the time of the execution of the SDOA almost 20 years prior will undoubtedly affect the valuation of the property. ..The improvements there and the developments in neighboring areas contributed to the increase in the land’s value, regardless of whether they were introduced by petitioner HLI or not. The appreciation of the value will not be accounted for if the price is to be pegged at 1989… The increases in value cannot be ignored or taken away from petitioner HLI, if compensation to it as a landowner is to be considered just.”

Adda dakkel a nagbatayan Justice Sereno daytoy a kapanunotanna, ta pudno a nanginngina itan ti presio dagiti daga ngem idi 1989 a nangrugi ti reporma ti agrario. Iti ababa a pannao, mabayadan ti daga iti presio a nangrugi ti reporma ti agrario wenno iti pannakaiyetnag ti final decision ti Korte Suprema? Ania ti pagibasaran, 1989 valuation wenno 2006 valuation?

No masurot daytoy 2006 valuation, mabuttawan la ketdi ti bulsa ti gobierno ta mapattapatta nga umabot iti 10 billion pesos ti ibayad ti gobierno kadagiti agtagikua iti Hacienda Luisita. Umangal ken agriri la ketdi ti kaadduan nga agbaybayad iti buis!

Agingga a saan a masolbar nga umuna dayta nga isyo ti valuation, maitantan ti pannakaiwaras ti daga kadagiti mannalon. No bumaybayag ti saritaan, agbaliwto manen ti presio ti daga… ket saanto nga agpatingga ti saritaan…#