Makairarem a pagannurotan iti Covid-19 community quarantine

IBILANG dagiti adu ken kadawyan a Pilipino ti motorsiklo a kangrunaan a wagas ti transportasion kas ipaneknek ti kaadun dagiti agar-aramat nga umili iti daytoy a behikulo.

Nalaka ti maintenance ti motorsiklo. Adun a kilometro ti madanon ti maysa a litro a gasolinana. Nalaklaka met nga amang ti presiona no maidilig kadagiti four-wheel vehicle, ken bassit laeng ti pagtinnag no installment ti pananggatang.

Dagitoy ti makaigapu nga adun nga ordinario a pamilia dagiti nangikagumaan a maaddaanda iti motorsiklo, ken tapno makasalimetmet ken manam-ayanda iti paglugananda.

Adu nga addaan iti motorsiklo dagiti nagagal iti panagadda ti Coronavirus 2019 pandemic ket naideklarar ti pannakaipawil ti agkalubbon iti motorsiklo kabayatan ti enhanced – general community quarantine iti nagduduma a lugar ti pagilian.

Adu a pamilia nga addaan iti motorsiklo dagiti naragsakan idi maipakaammo a maad-adal ti pannakapalubos dagiti agkapamilia nga agkasakay iti motorsiklo. Ngem adu ti nadismaya kalpasan ti panangirakurak ni Presidential and Inter-Agency Task Force on the Emerging Infectious Disease Spokesman Harry Roque a dagiti laeng mapalubosan nga agkalubbon iti single motorcycle ket dagiti agassawa, ken kasapulan a mangipakita iti marriage contract dagiti aggassawa kadagiti mangsitar kadakuada a pannakabagi ti linteg.

Segun met ken ni Interior and Local Government Secretary Eduardo Año, dagiti mapalubosan nga agkasakay iti single motorcycle ket dagiti laeng agassawa ken agdendenna kas agassawa nga agnanaed iti maysa a balay. Nasken a mangipakitada pay ti pammaneknek nga agassawada wenno agdendennada kas agassawa ken agkabbalayda. Kasapulan ti sertipikasion manipud iti barangay a pagnaedan dagiti agkalubbon nga iparangda kadagiti magsitar kadakuada.

Marurod dagiti umili iti pannakaammoda a saan nga amin nga agkakapamilia uray agkakabbalayda ket saanda a mapalubosan nga agkakasakay iti single motorcycle, ken kasapulan pay a maikkan ti protective barrier iti nagbaetan dagiti agkalubbon iti motorsiklo a mainayon a paggastosan ken posible a makapataud ti aksidente dagiti aglugan ken dagiti makagiddanda iti kalsada.

Sigud nga ipawil a namimpinsan ti IATF ti panagkakalubbon iti motorsiklo tapno matungpal ti social – physical distancing kas wagas ti pananglapped ti panagwaras ti Coronavirus 2019 iti pagilian.

Adu ti marurod iti dayta a pagannurotan ta saan a praktikal ken “realistic” ti pannakaipakatna kadagiti agkakapamilia ken agkakabbalay iti social – physical distancing ta aglalagudda met latta no addada kadagiti pagtaenganda. Aglalon a saan a maipakat dayta kadagiti agassawa ta kadawyan a maturogda met iti maymaysa a kama, ken nagkarida met idi nagkasarda nga agtiponda iti tungpal biagda iti panawen ti nam-ay ken rigat, ken iti tiempo ti sakit ken nasayaat a salun-at.  

Ti pannakaipawil dagiti agkakapamilia nga agkalubbon iti single motorcycle ket mainayon laeng a mangpadagsen iti nakarigrigaten a panagbiag dagiti umili. Imbes nga agkalugan koman iti motorsiklo dagiti agassawa no mapanda kadagiti trabahoda wenno dadduma pay a napateg a turongenda, ket mapilitan pay ti maysa kadakuada nga aglugan iti sabali wenno agplete iti public transportation.

Mainayon pay dayta nga “exposure” ken peggad ti aglugan iti public transportation ta ad-adu metten dagiti a makalangenda a saan nga ammo dagiti napnapananda ken nakapulapolda. Ad-adda pay a mangparigat iti “contact tracing” no ti maseknan ket agpositibo iti Covid-19 ta saan met amin a public transportation ket nakarehistro dagiti pasaheroda. 

Adu dagiti masmasdaaw no apay a napanunot dagiti opisial ti gobierno a nangaramid iti pagannurotan a mangipawil ti panagkalubbon dagiti agassawa ken agkakapamilia iti motorsiklo. Saanda ngata a maamiris a ti motorsiklo ket isu ti kaaduan a lugan dagiti napanglaw ken kadawyan nga umili?

Iti panangipawil ti IATF nga agkakalubbon dagiti agkakapamilia ken agkakabbalay gapu iti saan a maikanatad a gapu ket agparparangda nga agkurang ti ammo dagiti opisial iti kasasaad ken karirikna dagiti ordinario a tattao.

Iti met panangimandar ti IATF a kasapulan pay ti protective barrier iti nagbaetan dagiti agassawa ken agnanaed iti maymaysa a balay ket ipaneknekna manen ti saan a praktikal a kananakem dagiti nangaprobar iti dayta a pagannurotan. Kasapulan kadi pay ti protective barrier iti nagbaetan dagiti agkasakay nga agassawa iti motorsiklo no dagitoy ket agkakaidda met nga agpatnag iti maymaysa a katre nga awan ti bangen iti nagbaetanda?

Iti kasta a pangngeddeng ti IATF, agparparang nga awan ti panagtalekda kadagiti dadduma a guidelines ken health protocols nga impaulogda kas ti panagusar ti facemask iti publiko a lugar ta kasapulan pay ti protective barrier iti nagbaetan dagiti agassawa nga agkasakay iti motorsiklo. Saan kadi nga umanay ti facemask, helmet, guantis ken jacket nga usarenda?

Nasisirib met amin dagiti opisial ti gobierno a kameng ti IATF ngem iti panirigan dagiti adu nga umili ket agkurangda iti “common sense” ta saanda a mapanunot dagiti “realistic” ken praktikal a wagas tapno mapalag-anan iti laklak-amen dagiti umili a tuok ken rigat kabayatan ti community quarantine. Ikagkagumaan ti gobierno a mapalukayanen ti community quarantine kadagiti lugar a bassiten ti bilang dagiti agpositibo iti Covid-19 tapno maparegta ti nadaleb nga ekonomia ti pagilian. Nasken a makasublin dagiti kaaduan nga umili kadagiti trabaho ken pagsapulanda ta saanen a kabaelan a sustentuan ti gobierno ida. Nasken ngarud ti panangsuporta ti gobierno kadagiti umili babaen ti pannakaipakat dagiti baro ken umno a pagannurotan. Nasken a maibasuran dagiti awan ti mamaayna a pagannurotan a mangirarem laeng kadagiti Pilipino nga agtungtunglaben iti rigat.