sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Makaruar lattan ni Balong uray agkuykuyakoy laeng?

MASAPUL a maipasa amin nga ubbing ita a panawen ti pandemia.

Dayta ti pakagupgopan ti maysa a House Resolution a rimmuar itay nabiit. Pinasingkedan daytoy dagiti agpampanday linteg nga impatugawtayo iti Kongreso. Isuda dagiti nalaing a mangibagi kadatayo.

Rasonda, kakaasi met dagiti ubbing a mabati. Sayang kano ti makatawen a panagbasada no saanda a maipasa/makapasa.  

No nangal-alaanda kadagiti nabaked a rason a mabalin a kasta ti wagas a panangmuli kadagiti ubbing. No met adda ngarud rumsua a parikut, isuda ti umuna nga agngiwatngiwat a a nababa kano ti kalidad ti edukasion iti pagilian.

Ket kayatda, agdalan dagiti adipen iti tisa iti naing-inget a pannakaarisit. A dagitoy a mannursuro, kasla saanda a nagimet kadagiti talugading a maitutop a pangmuli kadagiti ubbing. A kasla dagitoy a mannursuro, awan ti ar-aramidenda. Nga agsusueldoda lattan ita a panawen ti pandemia nga agkuykuyakoy.

Ngem kasta met gayam kalukay ti kayatda nga ipakat kadagiti agad-adal!

Uray sadino nga anggulo a pangsirigan, bangkirig daytoy a kayat a mapasamak dagiti agpampanday ti linteg. Saan a makatakder. Saan nga umisu. Unfair, kuna dagiti Inglis ispokening.

Kitaen laengen, adda dagiti ubbing a napudnoda nga agbasa ken agsungbat kadagiti modules wenno Learning Activity Sheets-da (LAS). Tugawanda iti nailatang nga oras segun iti naaramid nga schedule-da uray adddada laeng kadagiti pagtaenganda. Agrigrigatda. Ket no didan kabaelan, nawayada a mangkontak kadagiti titserda tapno agdamag/agpatulongda. Wenno kadagiti kameng ti pamiliada.

Iti ayatda nga adda maadalda. Ken makapasada!

Sa ita, adda ubbing nga agpauypaoy laeng ket maipasada lattan? Gapu iti pammilin dagiti agpampanday ti linteg!

Ania ketdin a naggasatda!

Sumadut dagiti ubbing no kasta. Masursuruanda a mangiyaleng-aleng iti kinapateg ti edukasion iti biagda. A kasta lattan ti kalakana ti agbasa. Adda man naadal wenno awan, pumasa lattan.

Ita laeng panawen ti pandemia a kastoy, kuna dagiti madaydayaw a lidertayo.

Wen, adda ditan ti karikut ti agdama a sasaaden. Ngem saan latta a maitutop ti kasta a rasonda. Isu ngarud a naisapulan iti wagas no kasano a maidanon ti edukasion kadagiti ubbing a di maisakripisio ti panawenda. Sa ita, adda daytoy makalpay abaga a resolusion!

Iti pannakaammo dagiti ubbing iti daytoy a pammilin, kas nasaon, ad-addan a sumadutda. Maitukit iti isipda a saan a kastan ti kinapateg ti edukasion. Makapasadanto met latta uray awan ipasada nga output!

Iti daytoy pay a kayat dagiti lidertayo, ad-adda a yad-adayoda dagiti ubbing kadagiti mannursuroda. A kasla anniniwan laengen dagitoy iti biagda. Mauyosanda iti respeto.

Ita la ngaruden nga ag-agawen ti social media dagiti ubbing, agpakarigaten dagiti mannursuro a mangibaw-ing ti imatang dagitoy kadakuada… kadagiti leksionda. Iti kasta, maipamaysada nga itukit ti adal a rumbeng nga imeten dagitoy iti panagdaliasatda iti lubong.

Sa nayonam iti kasta a pammilin, ad-addan nga aleng-aleng, maiyaleng-aleng dagiti mannursuro. Saandan a maisakab ti sirib a kayatda a yallatiw. Didan maitukit ti kinaimbag kadagiti ubbing. Pagpannuray lattan dagitoy, kasta met dagiti managpanuynoy a nagannak, ti pannakapasadanto latta.

Mapadpadasan ken maim-imatangantayo no kasano ti rigat dagiti mannursuro itoy baro a wagas ti panagisuro. Mangrugi iti panag-reproduce, panagiwaras kadagiti modules, panagala kadagiti output dagiti ubbing ken panangtsekto kadagitoy.

Sa inton adda saan a makapasa kadakuada, maibilinto pay laeng kadakuada a mamalaybalayda tapno matulonganda dagiti adalanda. A no maminsan, mangipan iti risgo ti biagda gapu iti agdama a pandemia. Maiparit ti kastoy a wagas a panangbayabay kadagiti ubbing ngem maar-aramid latta para iti panagdur-asda.

Ngem no kasta a kayat dagiti lidertayo a pumasanto lattan dagiti ubbing, awan ngarud ti mamaay dagitoy a sakripisio dagiti mannursuro. Pagbambannoganda laeng.

No kasta met laeng, apay pay la ngarud nga agiwarasda kadagiti modules/LAS? Apay pay la nga agtsekda kadagiti outputs?

Isuratdanto latta aminen ti PASSED iti dokumento ti ubing! Saandan nga ipan iti risgo ti biagda gapu iti dayta home visitation a makunkuna.

Maipalagip la ket ngarud ita daydi umarngi met laeng a pammilin: mass promotion. Nalabit, daytoy ti nangipundasionan dagiti lidertayo iti resolusionda.

Iti mismo a Sistema, adda dayta mass promotion a nagbalin a naaweng idi awan pay ti pandemia. Idi pay laeng, tinubngartayon daytoy. Ta kas ita, daydi a pammilin, pagbalbalinenna laeng a sadut dagiti adalan.

Siempre, ammoda a pumasadanto latta. Uray man ket saandan a sumsumrek. Wenno maminpatda (tunggal periodical exams) laeng a sumrek iti makatawen! Ta mass promotion ngarud! Madaksan dagiti mannursuro no agibagsakda. Maibaba ti rating-da a mangapektar iti performance-based bonus (PBB) nga awatento ti tunggal maysa kadakuada.

Banag a di met kayat dagiti mangidaulo kadakuada. Isu a permi ti panangkitada a no mabalin, awan ti agparang a dropout ti pagadalan wenno di pimmasa. Remedial kada home visitation dagiti maipakat.

Makapaisem dayta remedial class no maminsan. Mapag-remedial (maikkanda iti sabali nga aramiden) dagiti ubbing idinto a dida pay maaramid dagiti regular a mait-ited kadakuada. Sa dagitinto saan nga agparang iti remedial, maipasa latta met ta mass promotion ngarud! Saanto met laeng a kayat ni mannursuro ti mapan agpalawag iti ngato no apay nga adda ibagsakna nga ubingna.

Ikidemna lattan, a, piman,  nga ipasa ti sukir, awan nasursurona ken manmano a simrek nga ubingna!

Dayta ngata ti nangipadronan dagiti lidertayo iti kayatda met a mapasamak ita a panawen ti pandemia?

Napia laeng ta tinubngar daytoy dagiti adda iti Sistema. Masapul kano latta ti numerical a pannaka-evaluate dagiti adalan. Iti kasta, saan a masursuruan dagitoy nga agbalin a sadut. Iti kasta, ipategda latta ti edukasion iti biagda.

Nupay adda daytoy a panangtubngar, agpapada a siriridam dagiti mannursuro no anianto ti surotenda kadagiti masungad nga aldaw. Ta uray pay saan a maawat ti konsensiada no naan-anayton ti pannakaipatungpal dayta a resolusion (no agbanag a kasta), matdada laeng nga agtungpal.

Ditay man ammo no apay a kastoy ita dagiti impabulodantayo iti bileg. Kitaen laengen iti kallabes. Adda kadakuada ti mayat a mangbalbaliw iti nagan ti maysa a pasdek, rangtay, eropuerto, kalsada ken no ania la ditan a nagbalinen a paset ti kinakayumanggitayo. No ania ketdi ti maipaay dagiti a mapampanunotda.

Dagiti met dadduma, pagbalbalinenda la unay nga agbibisin dagiti mannalon. Nga awan kano ti serserbi ti panagsukisok nga ipakpakat dagiti agad-adal…

Iti benneg ti transpostasion, aglalaok ti ipakpakabitda kadagiti luglugan. A no panunoten met, ad-adda  makadisgrasia kadagiti motorista. Nga idi agtanoy, in-inutda met laeng nga inikkat dagitoy. Sa ita, adda manen baro a napanunotda…

Sangkakuna la ngaruden dagiti eksperto nga ania man nga inayon/ikkaten iti orihinal a pannakapartuat ti maysa a lugan, mangdadael laeng iti makunkuna a balanse daytoy. Pangrugian la iti disgrasia. Isu a no maminsan a talaga, kayatko a patien ti sangkakuna ni Apong Sabas kadagiti agtuturaytayo: Adu ti bebbeb a nakatugaw! Adu ti nalaing kadakuada ngem awananda met iti sirib.