Managparabur ni Ikit Banang

Sarita ni Danilo S. de Guzman

Umuna a paset

 

 

Kas iti dati, apaman a maiwarsi ti buggo kalpasan ti pannangan iti panangaldaw, umallatiwakon nga insigida iti tiangge ni Nang Ising. Kaykayatko ti mapan agistambay iti tiangge ngem ti maturog, ta makapalaladutton ti mapan iti bangkag nga agubra, agdalus iti minaisan, iti minulaan ti bawang ken lasona, wenno agsibug kadagiti mula a nateng, aramiden dagitoy kalpasan a naiwayway dagiti taraken a kalding ken baka. Bakasion ti eskuela ita.

Ken maysa, popular ti tiangge a pagistambayan dagiti kapurokan, lalo dagiti pada nga agpalned iti oras sakbay nga agturong iti talon wenno bangkag, dagiti agbabakol ti bulsada nga awan a pulos ti inda igatang iti isagpaw iti dengdengenda, wenno dagiti kasla agpamarot a manok iti laladutna gapu iti kinaawan ti inda itung-it iti tung-itan iti paraangan a nagbaetan ti balay da Manang Ibiang ken Manang Tilde, wenno inna iyarog iti bingoan da Tessie iti sungaban ti purokmi a Nagbabacalan, Bgry. San Pascual.

Iti historia ti purok, ditoy a disso ti mismo a nakapasamakan ti nadara a ranget dagiti gerilia ken dagiti soldado a Hapones, nga awan a pulos ti naguni a paltog no di ket pasig a manomano, dinnuyokan iti bayoneta ken talunasan, tinnagbatan, ginnubalan ken ginnabbo, dinnanogan, kinnagatan ken uray ania ditan a panglakagan iti tinnakiagan, agingga nga adu dagiti napasag a naidasay, agbugbugsot ken agrigrigat a nasugatan sakbay a naugotanda iti anges. Dayta ti nakaadawan ti naganna a Nagbabacalan.

Nadanonko ni Olan iti sango ti tiangge a mangtengtengngaag iti agik-ikkis a tibi ni Nang Ising. Naklaatak pay ta kellaat ketdin daytoy kataebak a naggarakgak iti nakatingtinggaw ; iti uneg ti tiangge, kellaat met a naggarikgik iti uray la ni Nang Ising ket nagduetodan iti eksena a mangipasimudaag iti inda pannakaray-aw. Uray la nagsaringgayad iti daga ti panangmirak met iti buybuyaenda: ti gayam Pinoy Henio portion ti Eat Bulaga. Napaisemak metten ta pudno met a makapakatawa iti kinakangel dagiti dua a kontestant nga agpugto iti balikas. Pasaray pay laawan ken suruan ni Olan dagiti kontestant iti buybuyaenna a telebision.

Simmangbay pay ketdin ti dudurogan iti pispisko a rabsutek kamman laengen ti naannad nga ipuspusiposna a siketsiket ta kangel met daytoy a naminpitla: mangngeg ngarud ti adda iti Manila ti aglalaaw nga agisuro nga adda iti Ilocos Sur? Kangel! Ngem binay-ak man laengen iti pakaray-awanda. Kaniakania laeng met ti pakasukitan iti gagarakgakan.

Ket tinaldiapak laengen ti pamusian nga aglaladut a nagkumeg iti sirok dagiti masetas a buenavista ni Nang Ising, siguro agpamarut dayta iti panangipapanko, isu nga aglaladut, no di nakarikna a, iti pannakaangol. Kalgaw ita ket panawen ti sakit a pangok.

Agpamarut, kunak kadi? Kastoy ti itsura ti kasla agpamarut a manok, kas ken ni Ikit Banang! Sumungad, nakadumog ken di makatagtagari ken agin-inayad a nagtugaw iti bangko a kawayan. Serioso ti langana a kasla nauneg ti pampanunotenna. No kastoy ti idiarnan a ket, sigurado nga agpamarut wenno parikutna ti kuarta. Kabisadokon ti rakrakipa ken dalem daytoy a buridek da amang. Saankon a pinagtimkan ngem palpaliiwek iti nalimed ta nakadumog a mangritrittuok kadagiti ramayna iti kanawan a dakulapna.

“Dika napan nakitung-it ita, Nang Banang?” kinuna ni Olan a nangkudkod ti semi-kalbo a tuktokna. Uksob ken nakaputot iti maong.

“Agpamarut ngarud datao, salbag ketdi. Awan pay ti awan met! Uray no binting laeng nga ar-arat ti bulsa. Ania ket a rigatnan ti biag, aya…!” ket nakatingtinggaw ti panagsanapsap ni ikit.

“Ket no nagmayat ti sanapsapmo. Siguro a ket naimas ti sindam? Taltalekmo pay!”

No awanen a ket, awan a talagan, lalo no imbagam, Ikit, kunak koma, ngem nagparbengak a mangangaw ta dikonto ket masukit ti rurodna a dina oras.

“Inno met, bugguong ken suka ti sinda, salbag!”

“Ket naimas a!” uray la immulagat ni Olan a nangapros ti eight packs abs a buksitna.

Minulagatak ni Olan ta diak masakayan ti puntona. Medio inapunannak manen iti pannakasemsem ta dina pay la ideretso ti kayatna nga ibaga.

“Bugguong ken suka, sa narim-itan iti silit’ sairo, sus, imbagnan a pagsiwsiwan iti bagnet. ‘Su ti nangaldawam Nang Banang?”

“Ania a bagnet? Nagsiwsiwak iti tinuno! Isut’ der is, anus a, kabagis …!”

“Tinuno nga ikan wenno karne?”

“Tinuno nga okra ken sili!”

Tinaliawko ni Nang Ising a nakalibbi met a dumdumngeg iti saritaan dagiti dua.

“Dika pay la impaksiw samo sinagpawan iti sagkikinse pisos a baka! inmameg pay ni Olan nga imbalikas ti kinse pisos a baka, a kas panangiparipiripna iti kayatna a sawen. “Kitaem no di mabalinen a paglig-isan iti ampas ta buksit, lalo no ipanerpermo ti panagigup iti digona!”

Uray la nagarko dagiti kidayko iti insawang ti kapatadak. Natnag ti ammalko a palito a paging-ingatko iti lauya a kukod ti baboy a nalaokan iti rabok ken petsay.

“Salbagka met, Olan, balbalatongka a talaga! Adda ketdin sagkikinse pisos met a karne ti baka! Amangan no tupakannaka pay iti langdet ti gumatangam a!” inyagyag la ket ngarud ni Ikit.

“Karnet’ baka kunak, aya, ngamin…?” inrungiit latta met ni sutil ket naaramidanna pay ti nagkatawa.

“Isu met…!” imbikag ni ikit ti rurodna.

“Sagkikinse pisos a baka, kunak, saan a sagkikinse pisos a karnet’ baka…” inggarakgak la ket ngarud ni sutil.

Nagmalangaak, ta kasla adda kayat a sawen ti sutil.

Naisurot la ket ngarud a naggarikgik ni Nang Ising, ket kinunana a mangitudtudo ti nakasab-it iti lansa ken agtiltillayon: “Dayta man ti sagkikinse a baka, mabalinmo pay a guduaen…!”

Ti sinalbag nga Olan daytoyen, kinunak iti nakemko, ta rungrungiitanna ken taltalliawen ti bassit a baka wenno ti Knorr Beef!

(Adda tuloyna)