No Managsidaka iti Karne

Sinurat ni Jose Ed. Sajonia

 

IDI sakbay ni Cristo Apo, agpatingga la a daton ti kaaduan a pannakatratar ti karne (red meat) kas iti karne ti karnero, baka, ugsa ken dadduma pay a nagsara nga animal ta ania ngarud ket isuda ti kadua ti tao a napateg a naiparsua ditoy lubong. Segun iti Nasantuan a Kasuratan, iti panagbaliw ti katulagan ti Dios iti Tao ket nairuruamda ti nangan iti karne nangruna idi nalpas ti delubio (dakkel a layus a nangikisap ti sangaparsuaan)Ā  a dagiti annak ni Noe ken dagiti tumantanor a kaputotanda ket nariknada ti epekto ti panagrigat maigapu iti panagbasol da Adan ken Eba.

Iti maiwaywayat a panagsukisok ita, natakuatan met dagiti pagsayaatan iti pannangan ti karne:

  1. Kasapulan met ti panagsida iti karne (kasla balay ti posporo ti kadakkel ti ilgat ti ibaga ti doktor) ta kasapulan met ti bagi ti pagtaudan ti protina ken Vitamin B.
  2. Awan ti pataudenna a carbohydrate a madadaan nga usaren ti bagi para iti pigsa, ngem nabaybayag a marunaw ken natangtangken ti bussog isu a naruay a maisagana a pagsangaili wenno para pulotan dagiti agiinum.
  3. Ti dalem ti ayup ket nabaknang ti Bitamina A a mangsustener iti napintas a panagkita, napintas a kudil ken namayat a panagtokar ti nerbio nangruna iti utek.
  4. Mas suabe a maisagana kadagiti padaya ken panagsangaili nangruna dagiti dadakkel a personalidad. Ok latta met no puro nateng, seafoods ken prutas ngem nakairuamanen ti kagimongan ti kaadda tiakarne wenno solsolo pay no isu.

Nupay kasta, ad-adu ti pagdaksan nga itedna ngem iti pagimbaganna a kas iti sumaganad:

  1. Apaman a natilmon ti nginabras ti karne ket ag-react a dagus ti puraw a daratayo (white blood) ket ngumato ti rukodna tapno saganaanna ti pannakidangadangna no adda virus wenno bacteria a maigamer iti lasag. Maibilang itiĀ  armada ti imunisasion ti puraw a dara a manggubat iiti sumrek a kabusor iti bagi. Agparnuay ngarud iti saan a balanse a panagrikrikna. Kadagiti addaan iti an-annayen ti puso, kaaduanna nga agsagabada ti ā€œpalpitationā€, saan a regular a panagpitik ti pusoda.
  2. Dagiti makan a barbecue wenno natuno a karne ket gubuayenna ti ā€œcarcinogensā€ a maigampor iti asuk, segun kadagiti espesialista ket daytoy ti in-inut a taudan ti tumor wenno kanser iti lasag ti tao. Uray pay ti hotdog, frozen foods agsipud ta adda preservatives ken additives a mailaok a mangkuriro ti metabolismo. Idiay western countries ti kalaingan kano nga agsida iti kakastoy isu nga inggudua ti matmatay iti kanser, sakit ti puso nangruna iti alta-presion, rheumatism, arthritis ken kanaigna a sakit.
  3. Maparigat ti bekkel wenno kidney a mangsagat ken agiparuar iti sabidong a patauden ti kinnan a karne. Iti kasta, kumaro ti an-annayen ti kidney no managsidaka ti karne, kuna manen ti espesialista.
  4. No managsidaka iti diniguan a karne wenno ā€˜tay masasao nga anger a ket rugrugitam laeng ti daram ta adda met dagiti di maluto a mikrobio a naigamer iti karne. Kaykayatanda ti umadu no mairepihadorada ta nalamiis kasta met iti kapudotan. Kuna dagiti espesialista a kaykayat nga aponan ti nagduduma a virus wenno bakteria ti linabag ti karne ta napintas nga ā€œinsulatorā€ ti bakteria.
  5. Umuna a mapadso ti ayup sakbay a maparti. Nangruna no nailugan a nain-initan a naggapu iti adayo. Nabannog ti bangkayna santo pay la maparparigat. Kunada a makan ti tao ti di maipalawag a ramen iti lasag iti panagrigat ti ayup ket agpataud iti naruay a komplikasion ti sakit ket kangrunaan nga apektaranna ti nerbio!
  6. No maisaknap ti rantso wenno pasto iti lokalidad, mainayon a mangpailet ti matalon ta dagiti espasio a masakupanna ket kasapulan a nalangto latta ti ruot ken kaykayona ta adda pagaraban dagiti taraken nga ayup. Iti kasta, agbalin a langalang ti daga ken saan a produktibo.Isu pay koma a mainayon a pagmulaan ti pagtaraon ti tao ā€“ ta umad-adu ti bilang ti tao iti inaldaw ngem saanen a lumawa ti daga.
  7. Nasukisokmi ti libro ti maysa a nalatak a Doktor a herbalista. Ti kano tao ket nadisenio babaen iti Apo a mangan ti prutas ken nateng nga agbiag iti rabaw ti daga. Kayatna a sawen a no tinungpalmo daytoy, ok, adayokan iti peligro. Kompleto iti bitamina, mineral ken pangpalagda/pangpaamnut iti lasag ken pagdalus (detoxifier) ti dara ket adda amin ditan. Resulta, kanayon a healthy-ka!
  8. Puntos ti herbalist a daydiay ayup, mangan iti ruot tapno agbiag ā€“ napigsa a kas iti nuang ken baka. Dina salungasingen ti nakaparsuaanna. Ala ket nangatngato pay ti sirib ti tao ngem ti nuang? Malaksid dagiti ā€œcarnivorousā€ nga ayup ngem manmano ti kas iti aso, tigre ken leon ta kanenda ti padada nga ayup. Sabali ti pannakaiparsuada dagitoy.
  9. Dagiti mammartek ket nmahiligda iti pulotan a karne. Ti sigarilio ken alkohol ket guyugoyenna ti panagraman nga agbirok ti karne isu a mangngarne dagiti mannigarilio ken mammartek. Mahiligda jti pulotan! Imbatad daytoy ti maysa managpaliiw.
  10. Ad-adu ti mablo ken agsakkang ti sakana maigapu iti kinalaingda nga agsida ti karne.

Ad-adu nga amang ti pagsayaatan ti saan a mangan ti karne. Pilien laengen ti vegetarian a kasasaad. Rumamanka met bassit ti karneā€™t sagpaminsan. Sabagay, iti nademokrasiaanĀ  a panagbiag ket sumursurot met ti liberalisasion ti panagpili ti makan. Ta kaaduanna a maibatay iti kabaelan ti indibidual ti klase ti maprobitsar a taraon a maidasar iti lamisaanna. Kadagiti pada a marigrigat, saanda a mabalin a pilien ti madasar a taraon iti lamisaanda ta limitado ti kuartada idinto ta ti nabaknang ket kabaelanna a gatangenti amin a klase ti makan a maibatay iti daily required allowance (RDA) iti sustansia wenno masasao a balance diet. Nupay kasta, mabalin met ti one of a kind food policy no isu ti adda, basta sabalintoĀ  met a klaseĀ  ti sumaruno. Ti nasken, nabuyogan iti panagyaman iti Apo a Namarsua tiĀ  panangipauneg iti taraon tapno an-anayenna ti grasia a masagrap. Amen ! #