Sarita: Manang Dalia (Maikadua a paset) | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

Manang Dalia (Maikadua a paset)

“Mangpabain, manang?” kinitak iti diretso. “Saan ngata a siak ti immuna a pinabainan ti anakmo? Isu a tinallikudak idin iti ridaw ta dayta ngarud awan a babainna!” Pinagsinnublatko ida nga agina a kinita. “No dayta met damagmo kaniak iti ruar, ammok daytan, manang. Ngem kayatko laeng a maammuam a siak ti adviser ti SSG iti naglabas a tallo a tawen. Ngarud, agdalan amin kaniak a subeg nga ubbing. Ania, saanko a sitaren ida no dida naka-uniform? No aglibasda iti likud? No mang-bully-da…”

“Nagekskius kano ngarud, sir!” imputedna iti sawek koma pay.

Napangilangilak laengen. “Kalpasanna, isu ti nasakit ti nakemna?” kinunak met laeng. “Maitutop kadi a sabtennak iti kutsilio iti iseserrekko iti office-mi kalpasan daydi a period-ko?”

“Dati met nga adda kutsiliok idi ta agkaykayaskami iti kawayan a para iti props dagiti carolers,” inrason ni Marko.

“Pudno nga agkaykayaskayo ngem apay nga inlayatmo kaniak idi sumrekakon iti office?” Agpangaton ti darak. Malagipko lattan dayta nga eksena. “Kasanon no dinaka nakita ni Ma’am Michelle ket dinaka naigawid?”

“Naaramidna, a, dayta ta pinabainam ngarud!” ni manen Manang Dalia. “No dimo koma pinabainan, nakapungtot, ‘ya, ngarud iti kasta unay ‘ta anakko?”

“Anian, manang,” kinunak, “nalawag la ngaruden ti sinao ni Joylyn. Agsublitayo manen dita. Sa idi maigawid dayta anakyo, naggulagol nga immibbet ket nagtaray a pimmidut iti dakkel a bato. Ibansagna koma pay idi kaniakon ngem naimbag ta naigawid manen dagiti kakaduak a mamaestrana nga immaribungbongen!”

“Dagullitka met a maestro!” kinuna ketdin ni Manang Dalia. “Kunak la ngaruden a basolmo, a, ta pinabainam ‘ta anakko! Maaramidna, aya, no saanmo a pinabainan!”

“Saan a kasta ti panagsaom, manang. Ta uray ania nga anggulo, dakkel a basol ti inaramid ni Marko. Assaulting authorities, showing disrespectful…”

“Adu la amin! No ania ti desisionmo, a, maestro, ket sanguendaka uray pakadandanonantayo!” inkarit ni Manang Dalia.

Ta isu pay ti nakarit. Ngem saanakon a masdaaw. Iti pay laeng panagruprupana, uray agdadamo a makitam, maitugotanen a nalaing a makisinnungbat. Natadem dagiti panagmatmatana. Ket madlawmo latta kadagiti gunggunayna nga adda pangasenna.

Saan a daytoy ti damo a pannakaayab ni Manang Dalia. Idi panawen ni Sir Johmar a dati a prinsipalmi, napaayaban manen. Nakarit manen idi. Kunsintirenna ti aramid ni Marko. Patienna la unay ti rason daytoy.

Ngem saan nga immubra ken ni Sir Johmar. Gapu ta di agpabatubat idi a sao a sao, napunuan ni sir. Binanatanna kadagiti paglintegan ti pagadalan, dagiti mabalin a pannusa ni Marko no di agpakumbaba daytoy. Adda kinariri idi ni Marko nga isu ti makaigapu. Ngem inrason manen daytoy nga immun-una ti nakaririna uray nagadu dagiti saksi a nagkuna nga isu ti kanayon a mangbul-bully kadaydi nga ubingmi nga immakaren iti pagadalan.

Nagtalna ni Manang Dalia idi. Ngem madlaw a nasakit ti nakemna. Dumayamudomda nga agina a pimmanaw.

Sinuspinde ni Sir Johmar idi ni Marko iti makalawas.

“Ading, risutentayo koma ditoyen ti amin,” ni sir ti nagsao ta kasla nabalud pay laeng ti dilak iti sinao ni Manang Dalia.

Iti maysa ket gudua a dekada a panagisurok (iraman dita dagiti pribado a nagakar-akarak sakbay a na-regular-ak iti pampubliko a pagadalan), ita laeng nga ikastoynak ti maysa nga ubingmi. Kasano ngatan no dagus nga indugsolna kaniak ti kutsiliona idi sinabatnak iti sango ti office a pagkaykayasanda iti kawayan?

Permi a pungtotko idi makitak ni Marko a linayatannak iti kutsilio. Naimbag laeng ta adda idin ni Ma’am Michelle. Disnogek koma ta di met laengen agtalna a mangyar-armar iti kutsiliona kaniak. Ngem saan nga inibbatan dagiti immarayaten a kakaduak a mamaestra. Napalusposanda ni Marko idi aggulagol ket isun ti panagtarayna a nangpidut iti nagdakkelan a bato. Naimbag ta naigawidda manen sakbay a maibansagna kaniak a nakatakder iti ridaw ti office.

Ingguyodnak ni Ma’am Lianne nga impatugaw iti puestok iti office idi makitana nga agpungtotakon.

“Agparbengka, sir,” kinunana. “Panunotem ti aramidem…”

Medio naalay-ayan ti riknak. Ngem kaskasdi a pungtotko ken ni Marko. Napangas a talaga. Kalkalpas laeng ti rekordna iti dua a maestrana iti senior high school. Binastosna dagitoy.

Ket naikarik a pasuspindek apaman a makasangpet ti prinsipalmi. Wenno nasaysayaat a mai-transfer-en iti sabali a pagadalan.

“Kasano a marisut, sir,” ni Manang Dalia a nakakusilap latta kaniak, “ket saan sa met a kayat ti maestroyo ti agpakumbaba!”

Ta siak pay ti dakes! Kunsintidor nga ina!

Kinitanak ni sir. “Ala, kastoy lattan,” kinunana. “Nalabit adda met biddut ni sir. Saanna siguro agpayso a nangngeg ti panag-excuse ti anakyo. Ngem adda met biddut ni Marko. Kas nakunak, tapno saanen a rumaba pay daytoy, pagpapatangantayo a naimbag!”

Nagreklamo ti riknak. Siak pay ita ti adda biddutna. Siak la ngaruden ti immuna a napabainan. Sa pay la naisikat ti biagna!

Nalukneng unay ti rikna ni sir. No ni la koma Sir Johmar, saanna nga ipalubos a mabasbastos dagiti mannursurona. Ilabanna ti kalintegan dagitoy. Adda sangina a makirupak kadagiti kunsintidor a nagannak ditoy pagadalan a nakaidestinuak.

“No siak, mayatak a makirinnisut, sir,” intungtung-ed ni Manang Dalia, sa itakawna ti panangmisugsogna kaniak. “Ngem awan sa met ti planona,” insungonak, “a makiinnayos! Di pay agsori iti panangpabainna iti anakko iti sanguanan dagiti adalanna!”

“Manang…”

“Agurayka laeng, sir,” inatipanak ti prinsipalmi. Kinitana ni Marko. “Barok, ania ti makunam? Dakkel daytoy babak a naaramidmo.”

Saan a simmungbat ni Marko. Ngem pinasikigannak ketdi iti kusilap. Aginada la nga agpayso! Diakto la ngata makateppel! Ngem pampanunotek la ngamin dayta ibagbagada a Child Protection Policy.

“Siak manen ti agsao,” ti latta prinsipalmi. “Agkakabsattayo amin ditoy a pagadalan. Ngarud, diak kayat ti panagririri. Agaramidka iti promissory note, Marko, ket ilanadmo a saanmonton nga ul-uliten ti inaramidmo.”

Saanak nga umanamong iti dayta a kinuna ni sir. Saan a gapu ta natangken ti pusok. Ngem iti idiar dagiti agina, kasla saanda a kayat ti parukma. No koma nagpakumbabada a dagus ket inaklon ni Marko ti biddutna, uray kasano ti kadagsen ti inaramidna, mabalin a mapakawanko ora mismo! Ngem anian ta naginaanda met ti kinakuspag!

“Ania, Marko, kayatmo ti kinunak?” inamad ni sir.

Kasla mapilpilit ti panagtung-ed ni Marko. “Sori, sir,” apagapaman a kinitanak.

“Sir,” kinitak ti prinsipalmi, “kayatko laeng koma a mangngegan ken ni Marko ti panangsiguradona nga awan ti mapagtengko iti dalanko nga agawid. Saantayo nga ammo no addan dagiti nabagaanna a mangsaed kaniak.”

“Saankami a kasta!” ne, ta inyiriag ketdin ni Manang Dalia. “Baka sika?”

Tutopak koman ngem nagparbengak laengen ta kinermannak ti prinsipalmi.

“Adtoy, barok,” inyawatan ni sir ni Marko iti bondpaper, “ti pangisuratam iti promissory note-mo.”

Inawat a dagus ni Marko. Insuratna ti panagsorina. Ngem dina inlanad no asino ti pagdawdawatanna iti dayta. Saanko latta met a pinakibiangan ta sabalin ti riknak.

“Ibagam dita a dimonton ul-uliten,” kinuna ni Manang Dalia, “basta saannakanton a pabpabainan!”

“’Wag na!” imbultak ni Marko kenkuana.

Nagkinnitakami ken ni sir.

“Ipanmo, kunak, ney!” inngernger ni Manang Dalia iti anakna.

Mapilpilitan nga insurat ni Marko ti kinuna ti inana. Insingitna lattan daytoy iti nalpasen nga insuratna.

Pinirmaan ni Marko ti inaramidna. Nagpirma met ni da Manang Dalia ken sir iti baba.

(ADDA TULOYNA)