Manang Dalia (Maudi a paset)

“Agsorika koma met iti anakko, a, iti panangpabainmo,” kinuna pay laeng ni Manang Dalia idi iduldulin ni sir ti napirmaan a promissory note.

“Saanen. Nalpas la ngaruden!” ni Marko ti naurayna a simmungbat idi diak naguni.

“Gago! Kayatmo a sika lattan ti dakes?”

“Nalpas la ngaruden, kunak ket!” immingar met ni Marko.

“Ay, laglagka a talaga!”

“Adu la amin a kayatyo a paaramid!” saanmi a napakadaan ti panangikugtar ni Marko iti tugaw ni Manang Dalia.

“Torpe!”

“Saan koma a ditoy ti pagsaritaanyo iti kasta,” imballaeten ni sir.

Timmakderda nga agina ket simpakadada a rimmuar. Nasayaat met ta saandan a nalagip ti panagpirmak koma met iti baba ti promissory note. Talaga a diak maaklon a kasta lattan. Awan man laeng ti pannusa nga inyetnag ti prinsipalmi. Naanus la unay!

Rimmuarak metten iti opisina ti prinsipalmi. Nagdiretsoak iti office-mi kadagiti kakaduak. Nadarimusmosak ti likudan dagiti agina. Rumrummuardan iti gate ti pagadalan. Kasla agsubsubangda pay laeng!

Apagtugawko, nangngegko laengen ti permi a panagbanurbor ti motorsiklo a pimmanaw. Ammok lattan a da Marko ken Manang Dalia dagidiay. Malasinko ti uni ti lugan ni Marko ta manmanoda nga addada motorna iti pagadalanmi.

“Kasano, sir?” maysamaysa ti immasideg a nagdamag kadagiti kakaduak.

“Daydiay, saan man laeng a nadusa…” kinunak.

“Alla, apay a kasdiay?” kasla naabakan iti sugal ni Ma’am Michelle. “Naganusen ni sir! Isu siguro a nadlaw itayen ti nanang ni Marko isu a ginundawayannan ti nakipinnatangken!”

Saanakon a simmungbat ta baka makaisaoak iti madi. Binay-ak latta idan a nagsisinnukat iti kapanunotan.

Namrayak ti nagpatokar iti ayug-Pamaskua iti selponko a pinangpakalmak iti madmadi pay laeng a riknak.

Anianto laengen ti sawen dagiti ubbing a makaammo ken nakakita iti napasamakmi ken ni Marko? Okey laeng a mabastos ken maisikat ti biag dagiti mannursuro?

Di ad-adda itan a tumangkenda? Wenno agbalin a bastos?

Napangilangilak laengen.

Pudno, ta apaman a nalpas ti klase iti malem, maysamaysa kadagiti ubbing ti nagdamag kaniak no nasuspinde wenno na-kickout ni Marko.

Idi ibagak a saan, kasla pay naupayda.

“Nagpangas, sir. Rumbeng a napatalaw koman! Kasla kalalaingan iti klasemi!”

“Namin-adunak pay nga im-bully, sir!”

“Katkatawaandakayo itan, a, sir!”

Namrayak laengen nga iniseman ida. “Give love on Christmas Day,” kinunak kadakuada.

“Ngem madi ‘diay inaramidna, sir.”

“Saan a siak ti nagdesision, annakko…”

“Ania metten!”

Karabiyanna, saan latta a makatalna ti riknak. Agsisimparat ti mapampanunotko. Kasano nga agpayson no naidugsol ni Marko ti kutsiliona kaniak? Awan ngata ti pagpeggadak iti pagisuruak kalpasanna? Aglalo ket ganggannaetak laeng sadiay. Kasanon no adda mangsaed kaniak a binaon ti ina wenno ama ni Marko?

Ti panagkita kaniak dagiti ubbing, saan ngata a bumaba? Ania ti epektona iti panagpampanunotda? Saan gayam a madusa dagiti laglag nga ubbing?

Wen, naagrabiadoak la unay iti panagriknak!

NAGBALINAK a naridam iti iseserrekko iti kabigatanna. Sangkakitak ti side mirror ti motorsiklok. Binsirek amin a kanto a masungad ken malabsak. Ken dagiti tao. Madanaganak latta iti mabalin a mapasamak kaniak.

Saanko pay a naid-iddep ti motorsiklok iti pagparparkingak iti likud ti office-mi idi agsasaruno nga asitgandak dagiti taga-Livagan nga ubbingmi.

“Nadamagmon, sir?” sinaludsodda kaniak.

“Ti ania?” iniddepko ti motorsiklok sakbay nga inalsaak.

“Nadesgrasia gayam idi kalman da Marko ken ni inangna, sir!”

“Ania?’ napabulladak. “Kasano?”

“Pinagsasawan kano ni Anti Dalia ni Marko, sir, ta dina impilit ti panagsorim,” kinuna ni Dexter nga ubingmi iti Grade 10.

Ti topiko a naginnalaanda nga agina iti office ni sir!

“Ket?” naginteresak.

“Daydiay, pinawerwer ni Marko ti motorsikloda. Kellaat nga adda kano nagballasiw nga aso. Ania pay…”

“Komustada ngaruden?”

“Natukkolan kano iti saka ni Marko, sir. Uray pay ni nanangna. Ken agdiwdiwig kano itan, sir, ta simro ti haybladna idi madisgrasiada! Naimbag laeng ta saanda a natay!”

Napasennaayak laengen.

DUA lawas kalpasanna, madaman ti Christmas party-mi iti room-mi. Nakaragragsak dagiti ubbingko. Nakaad-adu ti insaganada nga ay-ayam. Adda pay bideoke a binalon ti maysa kadakuada. Puro ayug-Pamaskua ti maipatpatokar.

“Sir, mapanka kano iti office ni prinsipal,” kinuna ni Manang Tery, ti para dalus iti opisinami, apaman a sinabatko iti ridaw ti kuartomi idi nakitak ti isusungadna.

“Apay kano?”

“Addada agsapsapul kenka, sir…”

Nagdardarasak a nagpa-office kalpasan a nabilinko dagiti ubbingmi. Nasangpetak nga agtoktokar iti ayug-Pamaskua ti Bluetooth speaker ni Ma’am Ana iti opisinami. Nagtoktokak iti office ti prinsipalmi nga adda iti maysa a suli.

“Sumrekka,” insungbat ni sir.

Naklaatak kadagiti nadanonak a bisitami. Da Marko ken Manang Dalia! Agpadada a naka-wheelchair. Kaduada ti tatang ni Marko, ni Manong Bryan.

“Agtugawka, sir,” kinuna ti prinsipalmi.

Nagtungpalak ngem awan latta ti simngaw a timekko. Nagtalinaed lattan a nakakitaak kadagiti agina.

“Immayda, sir, ta adda kano ibagada kenka.”

Kinitak manen dagiti agina. Awan latta ti sumngaw a timekko.

“Sir,” ni Manong Bryan ti nagsao, “immaykami ta nagpilit dagitoy agina. Kayatda kano ti dumawat iti dispensar kenka.”

Saanak latta a nakasao.

“So…so…sori, se-se-sir!” agdiwigdiwig ni Manang Dalia a nagkuna. Agsawaw pay ti bosesna.

“Sori met, sir,” nakadumog pay ni Marko a nagkuna.

Pinagsinnublatko a kinita dagiti agina.

“Idi pay, sir,” nagsao manen ni Manong Bryan, “a gesdan ni baket ti panangkunkunsintirna iti anakmi. Ngem saannak a dinengdengngeg. Ammok no kasano kaloko ti anakko. Isu a manipud pay idi, saanak nga im-immay nagparang no kasta nga adda naaramidna a kalokuan.”

Isu met la gayam. Sa la naam-ammok ni Manong Bryan idi isu ti immay naki-Brigada. Maikadua a tawenko pay laeng idi ditoy ilida. Daydin ti naudi a pannakakitak kenkuana.

“Inaklon ‘ta anakmi, sir, a basolna amin. Pudno kano a kasla kalaingan lattan a simrek iti klasem a di nagpakpakada uray manarimaanka nga agisuro. Ngem kalpasan a naammuan ti asawak, inayonanna latta ti anakmi. ‘Kayak ida ‘diay iskulyo,’ kinunkunana pay laeng.

“Immayda ngarud a nakaikeddengen a baliktadendaka. Ta ammomi no kasano kadagsen ti mabalin a pannusa ti anakmi no aklonenna ti biddutna. Dida tinungpal ti balakadko nga agpakumbabada kenka.”

Agluluan ni Manang Dalia idi kitaek.

Naasianak kadagiti agina. Timmayab a naminpinsan daydi gurak kadakuada.

 “Awan kaniak daydiayen,” nakunak laengen. “Agpalaingkayo ketdi, manang… Marko.” Inasitgak ida ket tinapikko dagiti abagada.

Napaanug-og ni Manang Dalia. Arinsangiten met ni Marko.

Nakalaglag-an ti riknak idi agsubliak iti room-mi. Nakaragragsak latta dagiti ubbingko a nadanonak. Manarimaan ti pannakaipatayab ti Give Love On Christmas Day iti bideoke… #