Mannurot: Naragsak a Paskua

Kolum ni Danny Antalan
(Maikadua a Paset)

Naragragsak ti Misa de Gallo, kuna ni Apong Naty. Ti dalan a pagnaan ket desdes ken bato-bato. Nawatiwat ket dagiti dadduma magmagna iti nakurang maysa nga oras sakbay a madanon ti kaasitgan a simbaan. Magna no awan ti mairana a pasagad a pagluganan. No mairana ti kabus ti bulan, nalawag ti dalan. Ngem bayat iti pannagna ket mangegan ti nasarangsang a katkatawa. Saritaan nga awan patinggana dagiti babbaro ken babbalasang. Kakaasi dagiti babbaket a manganawa kadakuada. Anian a lammin ti alas kuatro ti parbangon. Agdadanon amin a tao iti simbaan. Dumngegda iti misa, mangan ti puto ken patupat agraman suman nga adda malutluto iti yan ti patio. No dadduma, agtakderda iti yan ti rondalla a dumeng iti maipatpatokar iti napintas nga aweng-pamaskua iti kuerdas dagiti nasisiglat a tumutokar.

Naragragsak ti ariwawa, kuna ni Amboy. Awan dagiti piccolo, bawang, Judas’ belt ken dadduma pay a kuitis ken palibang a makapleng a pagpaguni iti rabii. Ti adda kadagiti panawen ni Amboy ket ti kaniobong nga umallangogan ti kanalbuongna. No panawen met ti baro a tawen, umariwawa dagiti palanggana, kaldero ken lata a mapatit a pagpasuerte kano iti baro a tawen a sumangbay. Awan ti mapukolan ti ima idi gapu ti palibang, awan ti matay nga ubing gapu iti bala ti paltog. Ti adda idi ket katkatawa ken ragragsak iti panaguray iti segundo ti panagalas-dose.

TI PASKUA ITA

Kuna ni Amang Inso, adu ti nagbaliwan ti selebrasion itan. Naar-ariwawa ti paskua itan kadagiti adu unayen a palibang, kuitis ken paltog a pagpagunina. Saanen a nalamuyot dagiti maipatokar a kankanta iti radio ta adda metten tay rap ken uray rock. Dagiti ubbingen ti bumatog-batog kadagiti lugan iti parkingan, pagtaengan ken opisina ti agkaroling tapno mangitanggaya ti imada a paskuada. Naranraniagen dagiti pagtaengan gapu ta ad-adun ti maisab-it a Christmas lights, dakdakkel payen dagiti maaramid a parol.

Ngem isu nga isu ti kayatna sawen ti paskua iti biag ni Pilipino. Nagbaliw man ti wagas ti selebrasion ngem adda latta ti tradision nga ar-aramid ti tunggal Katoliko. Ti noche buena, ti misa de gallo, ti parol, ti kansion pamaskua, ti kankanen, ti paskua ti probinsia—addada pay laeng amin.

Awan ti makalapped iti paskua. Uray ngata ti nagkaadun a padto a napaspasamaken tapno koma dupraken daytoy a selebrasion: ti gibus ti lubong idi 1999 gapu iti 666 a kunada, ti gibus ti lubong kas maibasar iti Mayan calendar a kunada idi 2002, ti nainsaknapan a sipnget ti lubong itoy a tawen—dagitoy a sumagmamano laeng kadagiti pilit a manglaplapped iti selebrasiontayo ngem napaayda.

TI NARAGSAK A DAMAG ITA

Tinawen ket espesial ti paskua a rambaktayo. Adu unay ti rumbeng a pagragsakantayo manen ita a tawen. Dagiti napintas a damag ita a tawen a namagbalin a naranraniag manen daytoy nga okasion: ti agtultuloy a panagbaba ti presio ti gasolina; ti panakaingato ti gatad a maawat a bonus a maikkatan ti buis; ti performance bonus kadagiti empleado ti gobierno; ti ingangato ti ekonomia ti pagiliantayo.

Di ketdin nagpintas dagitoy a damag. Wen, adda man dagiti madi a damag a mangdadael iti tradisiontayo ngem adda dagitoy a napintas a damag nga ad-adda a makaited kadatayo iti isem. Ta ketdin, ti paskua ket panawen met ti panagyaman ti tunggal maysa. Panagyaman iti nalabon nga apittayo. Panagyaman nga addatayo laeng nga agbibiag itoy rabaw ti daga. Panagyaman iti salun-at, pigsa ken angin a sagsagrapentayo iti daytoy a gundaway.

Ngem ditayo koma liplipatan a kangrunaan ti amin, ti depinision ti paskua ket ti panakaisalakantayo manipud iti basbasoltayo. A ti paskua ket ti panakaipasngay ti Manubbot iti kulluong ti karnero tapno umaynatayo subboten. A mautobtayo a kangrunaan iti panagayat ti pannakaisalakantayo a parsua.

Daytoy ti kangrunaan a pagyamantayo.

Manipud iti nanumo a pagayamyo, kayatko ngarud a yabrasa kadakayo ti kabaraan a kablaawko iti tunggal maysa iti Naragsak A Paskua ken Narungbo a Baro a Tawentayo Amin.#