Marasaba ken Kalangakang

Sarita ni Danilo S. de Guzman

(Maudi a paset)

 

Nalpas! Nagsardeng ti katkatawa. Awan ti makatimek. Nakadumog amin. Ur-urayenda lattan ti sumaruno a pasamak. Kaniak a biang, salbag, amangan no agdikar manen ti hayes blad ni amang ket pagungtanna manen ti kaduldogan nga inaramid ni Ikit? A kas kadaydi nalabes a panangungetna idi inyut-utang ni Ikit ni Manong Dante a manugangna kadagiti aglaklako iti karne ken ikan ken iti nalatak ken dakkel a groseria iti tiendaan ti ilimi. Sa ita, kellaat lattan nga adda iggem ni Ikit a nakasiksikkil, kauy-uyos iti dagum a sagsasangaribu? Sadino ti nangalaanna? Inwarasko ti panagkitak. Alusiisen ti ummong!

“Aniaman daytoy nga inaramidmon, kabagis,” kinuna ni amang, kudkudkodenna ti flattop nga ubananen nga ulona. Iti panangiwarasko ti panagkitak, nakadumogda amin, siak laeng ti tumaltaliaw ken ni amang. “Impasubonak manen!”

Ania ngata manen, aya, ti kaduldogan nga inaramid ni Ikit?

Simmungbat met ni Ikit nga umis-isem: “Ania la ketdin, kabagis, dika la maibakalen dayta sangkabassit a panagayatmo met ken ni Idot! Sika pay met ngarud ti mararaem a panglakayen iti Purok Nagbabacalan!”

“Sabagay, hustoka, kabagis! Pagtitinnulongan a, ti pakakumikoman ken pakaringgoran ti maysa ta nalaglag-an. Maisuotko manen ‘tay de lana a pantalon ken ul-ulsak a barongko!”

“Rumbeng laeng a, kabagis! Ta dida ket nga ibagbaga a saan a maikari ti kinataer dagiti taga-Purok Nagbabacalan! Itakdermo met a, ti bandera ti puroktayo!”

Impalawlawko ti panagkitak iti ummong. Pattapattak nga agpapadakami a saanmi pay laeng a matiliw ti pagsarsaritaan dagiti agkabsat.

“Ala wen, ngem inabaknak, salbagka, Banang! No dagiti kakastoy a bambanag, nalalaingka nga adayo ngem siak!” Naggarakgak iti pirmi ni amang. Nagtitinnaliaw manen ti ummong, a saan pay laeng a makasirok iti saritaanda. Kinuna manen ni amang: “Aguraykaman a, kabagis, kasano ti inaramidmo ta naiyaremmo ni Idot ken ni Ligaya ken agkasardan no Biernes?”

“Ania!? Agkasaren da Idot ken Ligaya!” nagkukuros pay da Nang Masang, Nang Filing ken Nang Ikka iti nakapigpigsa ken masmasdaawan a saludsodda.

“Wen! Ania ketdin, aya! Nagkurri manen a, ti gingginammol ti sallapiding iti bibig ni kumariyo! Dinanonda itay, kadduada da Kapitan Kulas ken Kagawad Erning. Pinaayabandak ngarud da Simong ken Mirriam ta siak ti kangrunaan a ninongda! Agkasardan ken mayor, ta dida met agpada iti relihion.”

“Rumbeng laeng a sika ti kangrunaan a ninong, kabagis! Sika ngarud ti mararaem a panglakayen iti purok! Ngem ania met ti isagutmo kadakuada, nay? Rumbeng laeng nga adda pakalaglagipanda iti kangrunaan a ninongda!” inmulagat ni Ikit ken ni amang.

“Diay kadakkelan a baboy ni manangmo a nasurok sangagasut a kilo ken maysa a bulog a kalding, nayon ti sagana a dua a bumaro a baka ni Idot, sagsasangadosena a pato ken manok. Adda met ti dua a baboy pay a tulong da Simong ken Mirriam!”

Naragsakan ti amin. Ket simmingngat manen ni Olan nga aggargarakgak, ket kinunana: “Match maker iti marasaba ken kalangakang ni Nang Banang!”

“Inkamakamda a ti…” nailabeg ni amang, manglanglangit a kasla adda  tiltiliwen ti mugingna ngem gapu ta kasla naatap a kigaw daytoy pinagduaannan a kinudkod ti ubanan a flat top-na ngem dina latta maipiskot, dina matiliwtiliw ti naatap a balikas, “…kamakam, aya, ti terminona? Salbag, laklakayan dataon, ngem diak pay matiliw met ti maitutop a balikas!”

To da reskiu a dagus ni Olan, da mannaniw op Purok Nagbabacalan, ken kunana: “Ania ketdin, Tang Kusip, nabayagen a pinanawan ti last trip ni marasaba a Manang Ligaya ken ni kalangakang a Mang Idot! Isu a ti balikas a maitutop, ket especial trip!”

Naggarakgak iti pirpirmi ni amang, ket nakiinnapir pay ken ni Olan, ket uray la nakatingtinggaw ti panagtinniplak dagiti kanawan a dakulapda, ket uray la bimmanesbes nga immadayo ti butengna ti dingraw a dandani naipit kadagiti nababaked a dakulap. Kuna ni amang a nangipalawlaw ti panagkitana iti ummong: “Adda met uteken ni kalbo! Kunak no nairamanen a napukisan…!”

Iti nangngegda, uray la naltotan iti panangitangadda nga agpadpapada ti sukatda a hinebra a natibnokan iti danum ket nagpinnugtit pay da Uliteg Sebing ken Nang Masang, natnag met ti ngalngalngalen ni Nang Filing nga adobo a karne ti netib a baboy. Mas lalon ti gagarakgakan ti ummong iti nangngegda a punch line iti balikas ni amang!

Nupay umis-isemak a nairayo, saan a mapunas iti mugingko no asino ken sadino ti nangalaan ni Ikit ti kauy-uyos dagum a sagsasangaribuna? Sigurado la ketdi a saan a nangabak iti tung-it, jueteng wenno lotto ta awan la ngarud ti pagpuonanna. Inukopak dayta a saludsod iti mugingko, agingga a naruros ti dua a bulan. Ni met la Mang Idot ti nakaipug-aw, iti panagranami iti kabangkagan iti bigbigat ta napan kano immuli iti salamagi ken nangpuros kadagiti marasaba ken kalangakang: “Saanmo nga ibagbaga iti sabali, ading a, sika laeng ti pangibagaak ta talkenka a di maiwaras. Inabaknak ni Manang Banang, saannak la a naiyarem, naiyasawanak pay! Ngem mano met la ta kinse mil pisosen nga abakko, iti kasla unlimited load a ragragsakko iti sidong ni nadungngo a Ligaya! Ita, aginawen, ading…!” inggarakgakna pay.

Nakudkodko ti saan met a nagatel a ludingasko iti pannakalagipko iti insawang ni Kagawad Erning a sago. Ket pinagsasaipko dagiti pasamak: no linamlammiong ni Ikit ni Manang Ligaya, ken binulbulatsingna kano ni Mang Idot, saan, aya? Kasano koma a maabak iti pustaan? Saan met a makipinnusta ni Ikit no saan a sigurado iti inna panangabak, saan? Lalo no inna pagkurrien ti babato ti sallapiding kadagiti bibigna, a kuna ni amang?

Hay, naku, nagkurri latta ti kaduldogan ni Ikit Banang! Ngem, saan a balen, a, uray ta hapi endingna met!#