sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Masapul ti Atiddog a Kurdon

Kolum : Sinursuran

Ni Jobert M. Pacnis

(Tuloyna)

 

No apay a di mapan iti pampubliko dagiti taga-un-uneg nupay kabaelanda koma met (ta libre ngarud a kas iti pribado) ket isu ti gastuenda bayat ti pannagna ti panagbasada. Adda dayta nasakit a kinapudno a kasla awanen ti siledmo kadayta a pagadalan no awan ti makukuartam. Kasano a kasta? mabalin a masaludsod.

Iti kinangina dagiti project, kontribusion ti tunggal ubbing (ta pinnaadaywan wenno pinnangatuan ngaruden iti isbo dagiti lider a nagannak a kaaduanna ti taga-sentro). Siempre, no isang kahig, isang tuka ti mailaok, ania pay ngarud ngay ti isarangna? No project met dayta iti asignatura, di kad’ maapektaran ti grado ti ubing?

Ket nupay kastoy a dagiti kasla tedtedda ti ili dagiti nagbalin nga ubbingko iti pribado a pagadalan—a nangipaay met iti naminsan iti buong ti ulo, diakto pagbabawyan ti nangtarabay kadakuada. Adu a padas ken adal ti intukitda iti isipko. Dagitoy ti agserserbi latta nga igamko a mangitultuloy iti propesionko.

Ita ta kakaskastrekko iti pampubliko a pagadalan iti sabali nga ili, sabali manen a panag-adjust.  Aglalo ket saan a pada a Saluyot ti kagudua kadagiti adalan. Ibanagda. Pagsayaatanna ketdi, maawatanda ti Ilokano ket daytoy pay ketdi ti us-usarenda a pannakipatang kadagiti kaklaseda. No isuda met ti agsasarita, nakaringringgorda. Ngem nagmayat man a dengdenggen.

Ngem nupay Ilokano dagiti dadduma, adda met latta darada nga Ibanag.

Iti kinabiitko pay laeng ditoy, addan dagiti nadlawak. No ganggannaetka a mannursuro, ‘tay didaka kailian wenno kabarioan, kasla kurang ti panamatida. Nakatultulengda. Ipapaawengda dagiti ibagbagam.

Daytoy ti immuna a nagbalin a karit kaniak. Ngem sititibkerak a mangsangsango kadagitoy. Diak kayat nga ibabadak lattan.

Immabot iti punto a nabastosda la unayen. Kumilaw dagiti matada. Aramidenda ti kaykayatda iti uneg ti kuarto nupay kasano ti panangtubngarmo kadakuada. Mayop-opisda payen no dadduma. Ngem kaykayatdan sa pay. No mamin-ano nga agsuratda iti promissory note. Dagiti madakamat a pannusada, ayatenda pay.

Iti maysa a gundaway, bayat ti panagparebiuk, nagsiusiudotan lattan ti maysa nga ubing ti test booklet. Pinigispigisna sana impuruak iti tawa.

Pinaayabak ti nagannak kenkuana. Immayda nagpakpakaasi. Ngem sakbayna, nakunak iti bagik a diakon awaten iti klasek. Banag a diak natungpal. Ta uray no kasano ti gura nga umapay no kasta gayamen a dagiti nagannak ti agpakpakaasi a maikkan koma pay ti anakda iti maysa ken maudi a gundaway (ta adu unayen ti rekordna), malunag ti puso. Sumken latta ti panangipateg kadagiti adalan.

Saan laeng dayta ti kapadasak. Maysa pay nga ubingmi ti namin-ano a linipaknak iti panagriknak. Timmagari iti likud ket kabinbinnugkawnan ti kaklasena iti makanigidna. Dinamagko, iti naalumamay a timek, no ania ti mapaspasamakna. Ngem naklaatak iti sungbatna: “Anni panunotam mu ta buhay ku. Aru la ammom!”

Nupay naklaatak, ken natungpa ti riknak, nagparbengak pay laeng. Nagdamagak manen. Ngem isu la nga isu ti sungbatna. Namimpito nga inulitna dayta kabayatan nga ad-adaywannak idi asitgakon tapno pagtalnaek. Agpukpukkaw pay laeng iti diak maaw-awatan uray idi simiagen a rimmuar iti klase.

Dayta ngatan ti kakaruan a napasarak. Ket manen, nakunak iti bagik, saankon a pastreken iti klasek. Saankon nga awaten pay. Ngem kalpasan ti dua nga aldaw, ta diak talaga a pinastrek iti klasek, immay iti opisinak a kaduana ti nagannakna kas imbilinko kadagiti kaarrubana. Manen, pakaasi ‘di nalpas a pakaasi. Maudi kano a tiansa.

Gapu ta maluyaanak iti panagsangsangit ti ina, ken pati payen ti ubing,  kabayatan ti panagpakpakaasina idi ipettengko a diak mapakawan ti anakda, nalunag manen ti riknak.

Dagitoy dua a nadakamatko nga ubbing, nagaramidda iti promissory note nga iti maminsan pay nga adda aramidenda a maikaniwas iti pagadalan, saandan a maawat pay. Masapul nga umakarda iti sabali.

Kadagitoy, napaliiwko nga immulimek dagitoy a sakit ti ulo ti pagadalan (wen, saan laeng a siak ti pangipakpakitaanda ti kinabastosda). Ti maysa, nakaak-aktibo payen iti klase.

Dawatko laeng nga agtultuloyen daytoy. Ta nasakit man met ti rikna no addada dagiti adalan a di makaturpos. Ket sika pay a mismo ti makagapu!

Wen, kasapulan ti atiddog a kurdon iti panagisuro. Ta iti dalan, adu ket adunto latta dagiti di namnamaen a masagang. Ngem amin dagitoy, mangpabaknang iti padas, mangtenneb iti kinatao. Ta awanen ti naragragsak pay a marikna no iti maysa nga aldaw, maysa kadagiti nagbalin nga ubbingmo ti agsubli nga agkuna: “Agyamanak, sir/mam. Utangko kadakayo ti balligi a simmangbay iti biagko.”#