sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Maysa a Nasabrak a Panangimutektek: Maysa a Kinapudno…

Sinursuran ni Jobert M.Pacnis

(Maikadua a paset)

Counseling, dayta payen ti ar-aramidenna kadagiti ubbingna no maikkan iti gundaway. No adda agbasol, kasaritana daytoy iti nalapat iti maysa a kuarto ket bagbagaanna. Ngem ti nakaplenganna la unay, ti kuna ti maysa nga adalanna a babai (nga am-ammo a mannigarilio, aginum iti nasanger ken nagarawen—wen, iti naganus pay laeng nga edadna).

“Diak magawidan ti bagik nga agaramid iti madi, ma’am,” kinuna ti adalanna. “Kasla sapsapulen ti bagik… kurang ti aldawko no diak makaaramid iti maikaniwas.”

Anian a panagrasrason dagiti ubbing ita!

Daytoy ket kalpasan a nasimpuon ni ma’am ti kapupuon ti pagkaskastaan ti ubingna iti Grado 10. Kanayon kano a maungtan iti balayda gapu iti arig dina maibbatan a selponna. Ngem imbes nga agbalbaliw, agpakpakaro ketdi. Nasumoknan dagiti bisio.

Ti kadaksan kadagiti agdama a henerasion dagiti ubbing ket ti kinatangken ti uloda. No an-anawaem ida iti uneg ti klase, yad-addada ketdi. Saanen nga umanay uray maminlima nga anawa iti uneg ti maysa nga oras iti maymaysa laeng nga ubing. Isuda pay ti adda ganasna nga agngirsi ken agsao iti dakes. Aglalo no ammoda a ganggannaet laeng ni sir wenno mam iti lugarda—‘tay naggapu pay kadagiti kabangibang nga ili. Kasla kayat nga ipamatmat dagiti ubbing nga isuda ti ari iti bukodda a lugar.

Asino ngarud ita ti makateppel ti riknana, uray pay mannursuro, no aglablabesen dagiti ubbingna? Wen, agpayso a masapul a modelo, ken managayat ni mam wenno sir. Ngem no magamsaw ti kinataona, no mabastos ken saanen a maipangpangag iti baet ti kinaanusna, saan kadi a normal laeng nga agpungtot?

Kunada ngarud, ania man nga agleppias, masapul a kerrasan.

Adu itan ti agkunkuna a gapu kadayta “rarayts” (rights) wenno kalintegan/karbengan dagiti ubbing a protektado ti linteg, isu metten ti pamkuatan dagitoy nga agpakaro iti ugalida. Kasano, ipawilen ti linteg a madissuan ida. Dakkel a kaso ken mam wenno sir no maparamananna ti ubingna– uray pay no sao laeng– a sobran ti kinabastos nga ar-aramiden daytoy. Inayon payen ti kinakonsintidor dagiti dadduma a nagannak a rumautda payen iti pagadalan no kasta nga adda laeng bassit a maidanon kadakuada nupay agdadata a basol ti anakda.

No kanayon a kasta, paglugaran ngaruden da Mam ken Sir? Marabngis lattan ti dayawda, ti kinataoda, kasta kadi? Kemkemenda lattan ti riknada a dida mairuar no kasta nga agpungtotda gapu iti kinasubeg dagiti ubbing? Kasano metten ti salun-atda nga agsagaba?

Madlaw payen ti saan a panangikankano dagiti dadduma nga ubbing ti agbasa. Aglanganda iti kaykayatda. Ag-cutting classes-da iti um-umada. Uray pay mapaayaban dagiti nagannakda, isu latta nga isu. Kasano, isu la nga isu ti rason dagiti nagannak: diak masango, adu ti trabahok.

Saan ngata a ti makagapu manen kadaytoy nga aw-awid dagiti ubbing ket dayta “rarayts” a naikawes kadakuada iti benneg ti edukasion? Adda ita dayta programa ti Departamento a mass promotion. Kayatna a sawen, maipasa (maipromot) amin nga ubbing. Awan ti mabagsak. No child should be left behind, kunada.

Ket ammo daytoyen ti kaaduan.

“Aglangantay’ ketdin, uray ta ipasadatayto met laeng,” kunada. “Isuda met ti madaksan no adda mabagsak nga ubbingda. Ti napateg, agpakitatayo sagpaminsan.”

Isu a kapaliiwan iti agdama nga addada dagiti aghayskul a di pulos makabasa ken dina ammo ti agkuenta; uray payen dagiti adda iti senior high school. Nasakit ngem isu ti agdadata a kinapudno.

Mapabasol ngarud ita dagiti mannursuro no apay a bumabbaba ti kalidad ti edukasion iti pagilian? Saanda metten a maibati (failed) dagiti saan koma a mabalin. Ipasana lattan, a. Bilin ngarud: mass promotion!

Idi panawen da apongtayo a mabalin a dusaen dagiti aglablabes nga ubbing, awan ti makitam a di makabasa a pumangal iti sumaruno a level ti edukasion. Ngem ita?

Ala, wen, dagiti agtutubo ti namnama ti pagilian ket masapul ngarud a matarabayda. Ngem masapul a balanse, patas ti ania man a banag. Pagtimeken dagiti mannursuro. Saan a kanayon nga isuda ti malipit iti ayat laeng a matapaya dagiti ubbing/agtutubo.#