Meri Krismas, Sir!

Sarita ni Jobert M. Pacnis
(Umuna a paset)

MADAMA ti parebiok iti National Assessment Test iti IV Ruby. Batangko ita ti mangrebio kadakuada nupay third year ti adviser-ak. Physics ti irebiok ta isu ti subject-ko kadakuada. Maikatlo a lawas pay laeng ti Nobiembre ngem inrugimin ti nagpa-review idinto a Pebrero pay laeng ti eksam. Kayat ni Sir Freddie Utanes, ti prinsipalmi, a ngumato ti standing ti pagadalanmi ta kadagiti ngamin kallabes, adda daytoy iti kutit iti sibubukel nga Umuna a Distrito ti probinsia.

Kabarbaro a prinsipal ni Sir Utanes ditoy Caggoan West National High School. Idi laeng Oktubre itay napan a tawen ti panangrugina ditoy CWNHS. Ket daytoy a rekord ti pagadalan ti kayatna a maunas iti pakasaritaan. Isu nga apaman a nakatugaw, segun kadagiti nadanonak (ta kaperpermanentek laeng nupay napadasak idin ti nag-substitute ditoy), inggunamgunamna a masapul a ngumato ti pagadalan. Mapasamak laeng dayta babaen ti nainget a panagpa-review. Ket napasamak ti panagpa-review-da idi nupay aldaw ti Sabado a bakasion koma.

Adu kano ti nangngayngayemngem a nagannak ken ni sir.

“Nakaro met unayen dayta a prinsipal!” kinunkunada kano iti liklikudanna.

“Ania pay ti maitulong dagita annaktayo no pati Sabado ket masapul a sumrekda?”

“Agpanglaing!” adda pay kano nagkuna.

Ngem di namki ni sir iti addangna. Ket idi rummuar ti resulta, anian a ragsak ti sibubukel a pagadalan ta ngimmato iti 9 a porsiento ti iskorna. Limmagto iti maikasangapulo ket walo a puesto ti pagadalan iti 37 a pagadalan-sekundaria iti Umuna a Distrito.

Kinaem kano dagiti nagsaosao dagiti bibigda. Dinaydayawda ni sir. Ngimmato kano pay ti panagriknada iti bagida ta maysa dagiti annakda kadagiti nageksam.

Dayta ita ti dakkel a rason no apay a sapaen manen ti agpa-review. Di kayat ni sir a bumaba pay ti percentage ti eskuela.

“Mantinirentayo,” dayta ti sangkayunay-unayna.

Impaipasak ti answer sheet dagiti ubbing. Pinaeksamko nga immuna dagiti adda iti NAT reviewer tapno makitak no ania ti pagkapsutanda a topiko iti naipakumit kaniak a subject. Ditoyto met a rugiak ti atakek a mangrebio kadakuada.

“’Toy papelko, ney!” nakitak ti panangikugtar ni Dexter iti tugaw ni Angeline nga adda iti sangona.

“Dexter, ania man daytan? Is that the proper way to pass your paper?”

“Arana gava af-afan papel ko, sir,” immisugsogna a nakakusilap.

“Totoo, Angeline?” dinamagko ken ni Angeline. Irasrason ni Dexter a di kano kayat nga awaten ni Angeline ti papelna.

Kaibanagan ngamin ditoy nakaipalladawak nupay adu met latta kadagiti ubbingmi ti makasao iti Ilokano. Maawatak met bassit ti Ibanag ta isu ti pagsasao dagiti kaklasek idi idiay kabisera a nagbasaak.

“Laddug na laman, sir!” insungbat ni Angeline. “Sinipa niya agad ang upuan ko nang magpapasa na ng papel.”

Napangilangilak. Rugian manen daytoy nga adalak ti aramidna a pakasuronak.

“Dexter,” inasitgak iti tugawna, “saan koma a kasta ti pampamay-am kadagiti kaklasem, a. Saankan nga ubing, Balong. Ammok nga ammomon ti naimbag ken dakes.”

Ngem di simmungbat. Immuraregna ketdi ti nagkusilap. Sa timmaliaw iti tawa ket saanen a kumita kaniak.

“Dexter,” kinunak latta iti naalumamay a timek, “don’t do it again, ok?”

Inyad-addana ketdi ti nagkusilap.

Sakbay a maiburuang ti pungtotko, nagpasangoakon. Diak kayat a madadael ti aldawko. Numona ket no maminsan, sumro met ti kinaawan panagpasensiak. Narigaten no maisarsarakak ditoy diak a lugar.

Iti kabiitko pay laeng ditoy CWNHS, nadlawkon no kasano a tratuen dagiti ubbing dagiti ganggannaet a titser ditoy lugarda. Dida ipirpirit aglalo no Ilokano dayta a titser. Ken no makitada a dakdakkelda ngem iti nasao a titser. Kasla isuda ti ari-ari.

Tallopulo minuto a biahe iti barangay iti lauden ti sentro ti Caggoan ti CWNHS a naisaad iti Brgy. Rosario Norte. Naisina daytoy iti laud babaen ti sabangan ken karayan. As-asideg daytoy iti ili ti Belmonte iti laud. Serserbianna dagiti barangay ti Rosario Sur, Rosario Norte, Miran ken Esborta. Adayo ngamin unay ti sentro a pagbasaan dagiti ubbing isu a naipatakder daytoy naubing pay laeng a pagadalan. Iti bario ti Esborta ti pondoan dagiti bilog nga agbiahe iti sentro ti Caggoan.

Kaibanagan dagiti barangay ti Miran ken Esborta nupay addada metten dagiti Ilokano ditoy. Iti Rosario Sur ken Rosario Norte a kadarapat ti kadayaan a barangay ti Belmonte ti ad-adu iti Ilokano ngem iti Ibanag. Kadawyan nga iti ili ti Belmonte ti pakitientiendaan dagiti agindeg kadagitoy nga uppat a barangay.

“Sir, di kayat da Dexter ti agtsek!” pagammuan ta kinuna ni Angeline idi rugianmin a sungbatan dagiti test questions.

Iti likud, adda agpayso bukod a lubong ti grupo ni Dexter a kaduana da Bonnie, Roland ken Nardo. Pinagsisinnangoda dagiti tugawda ket adda dumdumoganda.

“Ania dayta?” inamadko.

“Wala, sir,” kinuna ni Nardo.

“Patpatayyekenda dagiti Christmas ball a bitin ti Christmas tree-mi, sir,” kinuna ni Raida a kaabay ni Angeline.

“Isardengyo daytan ta agtsektayo,” kinunak. “Isubliyo metten dagita ta di ket madadael. Ungtannakayo ni Ma’am Aragon dita,” ti adviser-da ti kayatko a sawen.

Ngem dida kayat nga alaen dagiti papel a yaw-awat dagiti kaklaseda. Indumudom ketdi ni Bonnie ti rupana iti ima ti tugawna. Nagtamdag met ni Dexter iti tawa ket ditan ti turong ti imatangna. Kasla bambantiakon iti sangoda.

(Adda tuloyna)