Footer

Moral and philosophical approach to Literature (Umuna a paset)

MORAL and philosophical approach to literature.

Daytoy, kailian, ti popular kadagiti eskuelaan lalo kadagiti adda iti sekundaria ken elementaria.

Naynay a masaludsod: Ania ti moral lesson ti sarita?

A kasla ketdi aminen a sarita ket mangited iti moral lesson.

Ngem agpadada a korek dagitoy, kailian. Adda dagiti sarita a mangited iti moral lesson idinto ta adda met dagiti sarita a di mangited iti moral lesson no di tignayenda ti kinapudno ken iparangda dagiti sabali pay nga aspeto ti adal ken panangipateg. Kangrunaan a siimen ken adalen dagiti kritiko ditoy ti maipapan iti moral wenno panangisuro ti tao iti moralidad ken panangipaneknek kadagiti philosophical issues a tumpuar kadagiti sinurat.

Intay ngarud iprenta manen ti analisisko iti maysa a sarita a nangsiripak iti moral approach tapno nalaklaka a maawatan.

PAULO TI SARITA: Lanutog
SARITA NI: Agustin DC Rubin
KLASE TI SARITA: planned story
PLOT PATTERNED: ship of fools
STRUCTURE: traditional
THEME: 1. golden rule 2. saan amin nga agdaydayaw/mangiyik-ikkis/mangidaydayaw ken ni Jesucristo ket maka-Jesucristo
KAWES TI SARITA: aw-awid/kultura/pammati dagiti Ilokano

I. TI PAULO: well, uray siak ket diak ammo no ania dayta a lanutog… ti ammok, liniklikan ni author nga imbaga ti pudno a naganna, isu a LANUTOG, kunana lattan, manipud iti kurapsion ti LANUT ti masikOG isu a LANUTOG. Gagangay ti kastoy a wagas ti kurapsion kadagiti balikas kadagiti mannurat nga Ilokano nga impluensia ni Marcelino Peña Crisologo, ken ad-adda a naglatak babaen kadagiti sinurat da Mariano Gaerlan ken Leon C. Pichay. Kas koma ti: ARIBAI (reyna) manipud iti ari-a-babai; DIOSAIARI (prinsesa); BUYOMING, (baso – maysa daytoy a Kastila a balikas) manipud iti buyuboy-a-sarming; LUPNAS, (panio – maysa daytoy a Kastila a balikas) manipud met iti lupot-a-pagpunas….ketdi, makuna a dagiti laeng makunkuna a purist wenno patneng nga Ilokanista ti ad-adda a pakangngegan/pakabasaan ti kakastoy nga orihinal nga Iluko-coined word wenno pinanday a sao. Itoy a panawen, agar-aramat iti kastoy amin a mannurat lalo dagiti MANNANIW. Iti English, isu daytoy ti aw-awaganda iti KENNING – a maibilang a figure of speech a kayatna a sawen – compressed metaphor often substituted for a noun: Ehemplo: batonlagip, (monumento) ken dadduma pay.

Nasaysayaat met ketdi no saan a maammuan ti kaadduan ti kinaasino ken kinaania daytoy a lanut, ta maliklikan ti pannakaaramatna. Kaniak a biang, ken iti konsepto a MORAL APPROACH TO LITERARY CRITISISM, maysa nga immoral ken maibilang a krimen nga aramid ti panagusar ti lanutog ta maysa daytoy a wagas ti abortion.

II. KLASE TI SARITA: planned story… maysa a sarita a plinanon ni author ti rugi, tengnga ken gibusna babaen ti panagtaray ti balabala; sarita a naisakaben babaen ti…

III. PLOT PATTERNED: …a SHIP OF FOOLS…ania ti Ilukona, aya, daytoy a termino? Hmmn, di met mabalin a kunaen a “Barko Dagiti Kuog” , he-he-he! Dagiti ARAMID/TIGNAY/GUNAY/PANGGEP/ARAPAAP a di maiparbeng ti ship of fools a plot patterned, kailian! No mannanakaw a ket, matakawan met isuna; no suitik, masuitikto met; no managdillaw, madillawto met; no aglako iti droga ti pagsapulanna, agbalinto a drug addict ti anakna; ti agbibiag iti paltog, paltog met la ti pakatayanna; ket iti sarita, isu ti kamang dagiti unwed/unwanted mothers wenno idirektak man laengen a maysa nga aborsionista, ket ania nay, di napasamak met laeng dayta iti anakda, naganak a balasang! Isu a maawagan iti ship of fools, kailian! “Dinudursok Nga Aramid” a saan ket a “Barko Dagiti Kuog” he-he-he!

IV. STRUCTURE: gagangay, kailian, a panagiparang iti sarita…awan ti makitatayo a modification technique.

V. TEMA: no ania ti inaramidmo iti padam a tao, isu met laeng ti maaramid kenka… self-explanatory… ta isu ngarud ti napasamak iti sarita…

DISKUSION KEN PALIIW:
1. Bimmagsak wenno saan a nakapasa ti impluensia ti kastoy a sarita iti moral approach to literary criticism gapu iti tema a panangayon iti panangiregreg iti sikog. Negative ken destructive influence ti ibunga dagiti kakastoy a sinurat ta imbes nga itag-ayna ti kalidad ken moralidad dagiti readers, impluensiaanna ketdi ida nga agaramid iti maikanniwas iti moral, sosial, iti linteg ti gobierno ken iti linteg ti Dios. NUPAY KASTA, adda met makunkuna a redeeming quality ti sarita wenno panangallangon ti sarita ti naibaba a dayawna babaen iti panangiparangna a ti ARAMID A DAKES AGBUNGA MET LAENG ITI DAKES nga isu ti tema ti sarita, ken indiaya ti author a bagas ken nagtarayan ti sarita. Isu a LINIKLIKAN NI AUTHOR nga insawang ti PHYSICAL CHARACTERISTIC ti LANUTOG tapno maprebentaran ti pannakaabuso ti pannakaaramat dayta a lanut, ta umanayen daytoy a maisurat a kas sarita pagagsawan iti madi ken nasayaat nga aramid. Ti SAAN A PANANGIPARANG NI AUTHOR ITI PHYSICAL CHARACTERISTIC TI LANUTOG, ti nangbalanse iti sarita wenno nangallangon iti pannakaibaba unay ti kalidadna a kas sinurat. No imbaga koma ni author ti itsura dayta a lanut, manipud ramut agingga iti uggot, di pay sapulenen dagiti readers dayta nga usaren a pagregreg ti sikog, sus! Kasapulan ti extra caution ken naun-uneg a panangamiris iti panagsurat iti kakastoy a sarita nga agited iti impluensia.

[ Adda tuloyna ]