Moromoro iti sumaruno a Kongreso

Flag of the Speaker of the House of Representatives of the Philippines

KALKALPAS pay laeng ti midterm elections ken saan pay a nakapagakem dagiti nangabak, ngem bumarbaran ti salisal dagiti agtarigagay nga agbalin nga Speaker iti House of Representatives, ken agiinnagawen iti committee chairmanship dagiti agdama ken dagiti kabarbaro a nabutosan a senador.

Ti 18th Congress ket buklen dagiti 24 a senador ken 303 a kameng ti House of Representatives. Mangruginto ti umuna a joint session ti House of Representatives ken Senate sadiay Batasang Pambansa inton Hulio 22, 2019 kabayatan ti State of the Nation Address ni Presidente Rodrigo Duterte.

Sadiay House of Representatives, madaman ti kinnaradap dagiti uppat nga agtarigagay nga agbalin a House Speaker a ni sigud nga Speaker ken Davao del Norte Rep. Pantaleon Alvarez, sigud a Foreign Affairs Secretary ken Taguig Rep. Alan Peter Cayetano, Leyte Rep. Martin Romualdez ken Marinduque Rep. Lord Allan Velasco.

Naipadamag dagiti isyu ti panagiwaras iti million a kuarta tunggal kongresista ken term sharing compromise dagiti kangrunaan nga agbabalubal iti Speakership. Agpapada dagiti agngayangay a mangibanbando ti kaadda ti suporta kadakuada ni Presidente Duterte wenno ti anakna a ni Davao City Sara Duterte Carpio a mapapati nga akin-utek ti pannakasukat ni Rep. Alvarez a House Speaker iti 17th Congress babaen ken ni sigud a Presidente ken Pampanga Rep. Gloria Macapagal Arroyo.

Pagiinnagawan dagiti kongresista ti agbalin a House Speaker gapu iti kasinginna a turay ken ti akem a mangidaulo iti pannakaisagana ti National Budget ti Pilipinas. Ti House Speaker ti maikapat a kangatuan nga opisial ti pagilian.

Kadagiti naglabas a Kongreso, nagbalin ti House of Representatives a nagrubuatan dagiti nagbalin nga Speaker iti kandidaturada para iti nangatngato a posision agraman ti kina-Presidente.

Adun dagiti nagakem a House Speaker kadagiti naglabas a Kongreso dagiti nagkandidato a para Presidente ngem maysa laeng kadakuada ti nagbalin a Presidente, ni Manuel Roxas. Naabak iti kina-Presidente da sigud nga Speaker Sergio Osmena, Jose Yulo, Jose de Venecia, Ramon Mitra ken Manuel Villar.

Ni Osmeña ket agdama idi a Bise Presidente ken sinukatanna laeng ni Presidente Manuel Quezon idi pumusay, ken naabak idi nagpaibotos a Presidente.

Sadiay Senado, problema ni Senate President Vicente Sotto III ti panagiinnagaw dagiti incumbent ken incoming senators ti chairmanship dagiti uppat a komite ta adda dagiti dua wenno tallo nga agtarigagay nga agbalin a chairperson ti Committee on Education, Committee on Justice, Blue Ribbon Committee, ken Committee on Public Services.

Ti Education Committee ket agdama nga idauluan ni outgoing Senator Francis Escudero, a nangabak a gobernador ti Sorsogon; ti Committee on Public Services ket idauluan ni Senador Grace Poe, a nailayon iti kalkalpas nga eleksion.

Idauluan met ni Senador Richard Gordon ti Blue Ribbon Committee ken Committee on Justice and Human Rights.

Kayat ni Poe ti mangidaulo ti Committee on Education, ken ti Blue Ribbon Committee, ngem saan met a kayat nga ibbatan ni Gordon.

Interesado met da Senador Sherwin Gatchalian ken Joel Villanueva, ken Senator-Elect Pia Cayetano iti chairmanship ti Committee on Education. Kayat met nga idauluan ni Senator-Elect Francis Tolentino ti Committee on Justice and Human Rights nga agdama nga iggem ni Gordon.

Naannayas ti pannakapili dagiti mangidaulo kadagiti dadduma a komite kas ti Finance committee a pag-chairmanan-to ni Senador Sonny Angara, ken Committee on Ways and Means nga idauluanto ni Senator-Elect Imee Marcos.

Intresado met ni Senator-Elect Bato dela Rosa a mangidaulo iti Committee on Illegal Drugs nga agdama nga idauluan ni Sen. Panfilo Lacson ngem madadaan isuna a mangted iti chairmanship iti kabarbaro a nabotosan a senador. Manamnama a ni Senator-Elect Bong Go ti ag-chairman iti Committee on Health nga idauluan ita ni Outgoing Senator JV Estrada a naabak iti panagpailayonna.

Adda 40 a komite a mabalin a maiwaras kadagiti 24 a senador iti 18th Congress. Ngem ania ti gapu nga agiinnagaw dagiti dadduma a senador kadagiti uppat a komite? Mabalin ngata a dagiti mangidaulo kadagitoy a komite ket dakkel ti maipaayna iti bukod nga interes dagiti senador tapno agtalinaedda a nalatak para iti arapaapda iti politika iti masakbayan?

Pinalagipan ni Sotto dagiti agiinnagaw iti chairmanship a raemenda koma ti doktrina ti “equity of the incumbent” wenno agtalinaed dagiti agdama a mangidaulo kadagiti komite. Impaganetgetna pay kadagiti agiinnagaw a senador iti chairmanship a ti mangidaulo kadagiti komite ket saan nga ikeddeng ti Senate President, ngem dagiti kameng ti majority. Pinalagipanna pay ida nga agsasaritada a nasayaat ken agtutulagda tapno naanayas a maresolbar ti isyu ta no saan ket pagbobotosan ti majority ti mangidaulo kadagiti pagiinnagawan a komite.

Gapu iti panagtarigagay dagiti senador ti chairmanship iti maysa a komite, mabalin nga agrekka ti majority block. Naipadamag nga adda main-inaw a panagkaykaysa dagiti nangabak a para senador a kameng ti Partido Demokratiko ng Pilipinas Lakas ng Bayan (PDP Laban) ken kaaliado ti Hugpong ng Pagbabago (HNP) a posible a mangbaliw iti liderato ti Senado.

Kasapulan ti naurnos a Kongreso a mangsuporta kadagiti legislative agenda ni Presidente Duterte nangruna ti tax reforms, crime preventions ken ti pannakaamendar ti 1986 Constitution para ti pannakasukat ti agdama a unilateral system iti federalismo a sistema ti gobierno.

Dagiti agbabalubal iti Speakership iti House of Representatives ken dagiti agiinnagaw iti committee chairmanship iti Senado ket agpapada a kaaliado ni Presidente Duterte. Ngem apay a saanda a maurnos dagiti bagbagida? No agtultuloy iti kasta a moromoro iti Kongreso, maiwalinto la ketdi ti interes dagiti kaaduan a Pilipino ta ti ipangpangruna met dagiti dadduma a kongresista ken senador ket dagiti bukodda nga interes.