Footer

Munaw (Maudi a Paset)

Nagdata. Immanges iti nauneg. Diak a maawatan no apay a sinipatsipatna ti mugingna.

(Maudi a paset)

“Sidsidirennakon ti konsensiak, Mark. Saankon a kabaelan. Isu nga agabrodak laengen tapno maputeden daytoy a minamaag nga ar-aramidenta. Palubosannak koma. Pangaasim…”

“Saan! Saanmo nga aramiden dayta, Ida. Sika ti mangaasi…”

“Apay ketdin a saanko nga aramiden? Daytoy ti kasayaatan iti amin. Dumteng met ti panawen a panangisubli iti binulod nga ayat.”

“Saan nga impabulod ti ayatko kenka. Sipupuso nga intedko. Nasursurokan nga ipateg, Ida. Patiennak koma.”

“Uray siak, nasursuroka metten nga inayat. Inayat iti nalablabes pay ngem iti bagik. Ngem nasursurom metten ti aglibak iti asawam.”

Diak a nakatimek. Ta isu dayta ti pudno. Nasursurok payen ti agsipit iti naglakuan ni Taba lalo no awan ti koleksionko.

“Nasursurom payen ti aglibak iti bukodmo a bagi…”

“Napudno ti riknak kenka. Awanan iti panaginkukuna…”

“Napudno no napudno. Kas kaniak. Ngem nasken nga agabrodak tapno maputeden daytoy a minamaag a relasionta.”

“Saan a minamaag, Ida. Agpimpinnategta a dua.”

“Minamaag ta awan ti nasayaat a pagturonganna.”

“Nasayaat ti pagturonganna ta agpadata a naragsak. Ammom met dayta. Marikriknam met dayta a kas kaniak.”

“Ngem saan nga umno ti relasionta.”

“Umno, karbenganta a dua ti agragsak, saan kadi?”

“Wen, umno a karbenganta met ti agragsak ngem agbasbasolta. Tapno agpatinggan ii panagbasolta iti Dios, ni baketmo ken dagiti  annakyo, daytoyen ti maudi, Mark. Ladingitek met. Nasakit unay. Nakasaksakit ngem nasken a mapasamak. Nakaikeddengakon.”

“Saan, pangaasim, Ida. Agsangitak la ketdi no aramidem dayta.”

Ginaw-atna ti asul a tualia iti headboard ket imbalabalna iti lamolamo a bagina. Timmakder. Intangadna ti naiplastik a danum a pinidutna iti lamesita. Dadakkel dagiti lidokna. Inibusna. Immanges iti nauneg. Napanna iniddep ti aircon. Simrek iti banio. Nangngegko ti parasapas ti danum iti nailukat a gripo. Ania ti aramidenna, agdiram-os? Nagsubli. Napaut ti panagsalip dagiti matami.

“Diak mamati nga agsangitka no agsinata a dua, Mark, ta kaskala aso. Lamotenna met laeng ti nagtaud iti ngiwatna.”

“A-ania?” diak ninamnama dayta nga ibagana.

“Lamlamotem ti bukodmo a sao…” Diak nakasungbat. “Malagipmo daydi balakadmo kadagiti nagkasar?”

Malipatak kad daydi, ket no inabakkon sa pay dagiti naguummong a padi, obispo, ministro, pastor, lay leaders ken elders a nangaskasaba.

“Kunam a nagtaud iti pusom dagidiay a balakadmo. Ammom nga imbaga ngem dimo met naaramid. Kinnanmo met ti nagtaud iti ngiwatmo. Kinnanmo met ti saom. Kaskala aso a no ania daydiay insaruana, kanenna met laeng…”

“Kinayatmo met. Kinayatko met. Nagkinnaayatanta a dua, saan kadi aya?”

“Wen, apo! Kinayatko. Ngem dimtengen ti ngudo ti binulod nga ayat.”

Kabigatanna, diakon a nakontak. Uray kadagiti sumaruno nga aldaw. Diak ammo. Out of service ti selponna.

Immatendarak iti uppat nga aldaw nga annual conference ti Federation of Provincial Press Club of the Philippines a naangay sadiay Manila Hotel. Kalpasanna, dua nga aldaw a naglektiurak iti feature ken news writing sadiay Don Mariano Marcos Memorial State University sadiay Bacnotan. Dua a lawas ti napalabas idi naipasarko iti napan idiay Naguilian.

“Addan idiay Spain, manong. Tallon nga aldawna ita,” kinuna ni Gemma nga adingenna.

Tinungpalna ti imbagana idi! Apay a di man la nagpakada? Nakariknaak iti kinaubbaw.

“Ania ti selpon namberna? Wenno numero ti land line no adda…”

“Inyunay-unayna met a diak it-ited iti uray asinoman, lalo kenka. Sori, manong, agtungtungpalak laeng iti bilinna. Maawatannak koma.”

Saan laeng a dagiti abagak no di pay ti ulok  ti natinnag kabayatan ti saggaysa nga addangko nga agturong iti highway a pagurayak iti luganko ng agawid. Nagdadagsen dagiti askawko a kunam la no agturongakon iti pagbitayan. Daytoyen ti ngudo ti pannakabartek. Dimtengen ti pannakamunaw. Ti munaw a ridaw dagiti nagsasamparat a lagip ken sakuntip. Ti munaw a pakatingitingan dagiti umno ken saan. Ti Bali Hai Beach Resort ti naturongko. Nagiladak iti puraw a kadaratan. Nagpampanunot. Nagut-utob. Kastoy aya ti nabartek iti arak ti lubong? Dumteng met ti pannakamunaw ket maamiris metten ti biddut nga aramid. Mamunawan kadi amin a nakaaramid iti basol? Kas ken ni Maria Magdalena? Kas ken ni Dimas? Kas ken ni Ida? Kas kaniak?.

Napanuynoy ti ayat ni Taba. Maysaak a maladaga kenkuana. ‘Babes’ pay ti awagna kaniak. Maysaak a baby kenkuana. Uray agmalmalem nga aglaklako, naasikaso pay laeng iti kasapulak. Diak pay nakita a nagmisuot. Dinak a nginatuan iti timek. Aminek, nagsalbabidaak ken ni Taba tapno makasagpatak iti kama manipud iti datar. Apay itan a naaramidko daytoy ken ni Taba? A, nawanengweng ti liliteng ti sidir ti munaw!

Iti sumipnget, inyawidak ni Taba iti paboritona a black forest cake. Nakakaranraniag dagiti matana a nangmatmat ti icing a nalabaga a puso ken ti naisurat a: to the woman I love most. Kinnanna ti kagudua, dagiti annakmi ti kaguduana. Ugali ni Taba ti agdigos iti sardam. Ita laeng met a sardam a nagdigosak. Iti sangapulo ket tallon a tawen a panagdennami, daytoy ngatan a sardam iti maysa kadagiti kapapautan iti inna panagbayakabak.

Kabigatanna, kinunana: “Babes, ilakom ‘diay dyipmon a kuragrag ta nayonak nga ‘gatangmo iti kotsem.”

“Paistimarko laengen. Imbag la a pagangkatko iti baboy dita Pangasinan ken Tarlac. “Tulonganka man, baket, kaasika met…”

“Ket ti panagsuratmo?”

“Adda aya linteg, a ti komersiante ti baboy ket di mabalin nga agkolumnista iti diario?”

Immarakup iti nairut. Nariknak ti nabara nga angesna iti puon ti kanawan a lapayagko. “Ikarik, agpakuttongak, para kenka, ken gapu ta ay-ayatenka unay. Sika ti puon ti biagko ket diak kayat nga isukatnak. Ipatayko la ketdi.”

“Maragsakanak unay a makangngeg kadayta. I love you, too!” imbalesko.

Ita laeng a naamirisko nga awan gayam serbi ti pisikal a bagi no ikumpara iti pammateg ken panangilala ti asawa. Nagkidemak tapno riknaek ti bara ti arakup ti nadungngo unay nga asawak, ti ina dagiti annakko, ngem nakitak iti mugingko dagiti nakaad-adu a nakadiaya a nakakopita nga arak ti lubong. Nagduduma nga arak! Maamirisko itan a nasken a kontrolek met ti bagik kadagiti umno ken saan tapno saanakton nga agbiddut. #