Footer

Nabileg ti al-allia dagiti pinatay a kayo?

Komentario ni Melvin F. Bandonil

 

Uray no nalam-ek iti Baguio nabara latta ti ngumayngayebngeb nga isyo maipapan kadagiti 182 a kayo a maapektaran ti redevelopment ti SM Baguio, nangruna iti nagbaetan dagiti environmentalist ken ti management ti higante a negosio a kukua ti Fil-Chinese billionaire.

Immabut pay iti korte ti asunto a nangiparangan ti agsumbangir a partido ti pagtaktakderanda a kalintegan. Madama pay laeng a timtimbangen ti korte ti pangngeddengna.

Nangrugi ti asunto iti mapasamak nga earth balling—the process involves removing a tree by digging out the soil and roots in a circular shape, leaving most of the root system undisturbed and intact. The size of the earth ball to be dug up is usually directly proportional to the size of the tree – the bigger the tree, the bigger the ball.

Mapasamak ti pannakaiyalis dagiti kayo a saleng ken alnus iti sabali a lugar a property met laeng ti SM Prime Holdings Incorporated. Maaramid dagitoy nga earth balling kadagiti maapektaran a kayo babaen ti pammalubos ken supervision ti DENR ken ti UP Los Baños forestry experts, inrason ti SM Baguio.

Ngem impetteng met dagiti environmentalists a bassit laeng a porsiento dagiti agbiag kadaytoy a sistema lalo kadagiti nataenganen a saleng a sumagpat iti narisgo a kasasaad iti proseso a mapasamak ta sumagmamano kadagiti saleng a maapektaran ti natataengan ngem lima a tawen. Dagiti laeng agedad agingga iti lima a tawen ken dagiti adda iti nursery ti kapkapnekan nga agbiag iti proseso nga earth balling.

Dagiti environmentalists ket nainget a saluadanda ti aglawlaw, dagiti kaykayo, ken dadduma pay a mangbukel iti kalikasan. Addaanda met iti kalintegan a pagbatbatayan

Iti biang ti SM, kunada met a nagdalan ti proyekto kadagiti amin a requirements, ti environmental clearance, ken agmulada pay iti singkuenta mil a kayo. Mangipaay iti nasurok a sangaribu a parking space ti redevelopment a makatulong unay iti kinaawan ti espasio iti siudad a pagparadaan iti lugan.

“DENR mandated that for the greater possibility of the survival of trees, earth-balling must be done at night to avail of the great volume of moisture, compared to the hot condition during the day,” palawag ti SM ket takderanda met ti kalinteganda a mangdevelop ti propertyda.

Nadegdegan ti isyo iti yuumay ditoy pagilian ti maysa a daydaywen dagiti nalalatak a singer ken banda.  Saan a nailaksid ditoy ti Sting a nakaeskediul nga umay ditoy pagilian para iti  konsierto inton Disiembre 9 . Ti Sting ket nalatak unay a kas environmentalist.

Ngem nangaramid iti online petition dagiti environmentalist ti Baguio a saan koman a patuloyen ni Sting iti agkonsierto wenno iyalisda laengen ti pagkonsiertoan, saan nga iti Mall of Asia iti Manila ta maymaysa ti akinkukua dayta ken ti SM Baguio.

Pinatgan ti Sting ti kiddaw. Naiyalis ti venue ti konsiertona sadiay Smart Araneta Coliseum.

Ti implikasion itoy a pagteng ket ti kinaadda iti naaligagaw nga al-alia dagiti 182 a kayo a kayat nga isalakan dagiti environmentalist. Al-alia nga iti kaanoman agtaeng dayta iti panunot ken isip ti asinoman a mangisakit ti aglawlaw. Al-alia a saanto a mapukaw ta agserbin dayta  a kas pagbatayan iti ad-adunto  pay nga isusupiat no mapasamak manen wenno agpeggad a maidasay wenno masaktan ni Inang Kalikasan.

No sinaktam wenno ramesem ni Inang Kalikasan, balsennaka ni Amang Didigra. Siguradoak dayta. Ta no ania ti inaramidmo, agsubli met laeng kenka.

Nupay kabambantayan ti inawagan a summer capital ti pagilian, bassit laengen a paset ti ayan dagiti rimmuok ti kayo. Mapukpukawen dagiti kayo, ket mariknan ti epekto daytoy babaen ti panagpudot ti paniempo ken panagkiddit ti danum. In-inuten nga agrungrong ti kinapintas ti siudad. Dayta ti kayat a lapdan dagiti environmentalists—ti panagpukaw ti kinangayed ti aglawlaw, ti kinapintas a mangited iti gin-awa kadagiti mata.

Kas kanayonan a pammaliiw, tinawen a pabassit a pabassit ti lokal ken internasional a turista a bumisita iti Baguio. Ammuen koma dagiti rason tapno maisubli ti sigud a karisma wenno talugadingna, lalo kadagiti isyo maipapan iti kalikasan.

Ngem no saan nga italtalek ti umno a pannakaipagna ken pannakatratar ti urban development, ad-adunto pay a pinnabasol ken tinnudo iti mapasamak iti masakbayan.#