Footer

Nabileg ti kararag (Umuna a paset)

Aganay sangagasut a dati nga empleado ti Hyatt Terraces Baguio ti nagtitipon itay Hulio 16 tapno lagipenda dagiti kinatrabahuanda a pimmusay iti ginggined a nangdidigra iti Baguio City iti daytoy nga aldaw idi 1990.

Rinibu ti natay iti daydi a ginggined nga agpigsa iti 7.7 magnitude a nangdalapus, saan laeng iti Baguio City no di pay ti Benguet, probinsia ti Nueva Ecija, Nueva Vizcaya, Pangasinan, ken La Union a nangibati kadagiti nakaladladingit a lagip gapu kadagiti ginasut a biag a napukaw ken nakadadaelan dagiti sanikua, pagtaengan, kalkalsada ken linia dagiti komunikasion, nakarsuodan dagiti otel, pagadalan, ken komersial a pasdek.

Agingga ita, kasla nakadeppel pay laeng iti mugingko ti oras a pannakapasamak ti ginggined: alas 4:26 iti malem ti Hulio 16.

Aggawidakon iti dayta a kanito manipud iti Burgos Memorial School East a pagisursuruak idi kellaat a naggungon ti daga.

Ginggined! nakunak ket nagparintuodak idinto a tinangadko ti narangpaya nga akasia iti asidegko amangan no adda maspak a sangana wenno matuang iti yanko.

Daytoy pay laeng ti kapigsaan a ginggined a napasarak bayat ti panagbiagko. Ubingak pay ken awan ti ania a malagipko idi napasamak ti ginggined a nakadadaelan ti kampanario ti Vigan.

Iti balay, agbuyaak koma iti telebision ngem pasig nga aragaag dagiti nadumaduma a channel. Uray radio, awan ti mangeg a programa wenno tokar. Naulimek iti kaarruba nupay iti daytoy nga oras, kapegges koman ti panagdengngeg dagiti bumalay iti paboritoda a soap opera. Simmiplot iti panunotko nga adu dagiti nadadael a linia ti komunikasion gapu iti kinapigsa ti ginggined.

Napanak gimmatang iti bateria para iti radio iti tiendaan. Ditoy a naammuak kadagiti tindera nga adu ti naduprak a pagtaengan ken pasdek iti siudad ti Baguio. Dakes ti nagparikna kaniak. Ni Daisy, ti balasangko nga agbasbasa iti kinadentista iti University of Baguio ti immuna nga immapay iti panunotko. Adda klasena iti dayta nga oras a panaggingginedna.

Pagyamanan ta nagawid ni Jasper, second yearna iti Medical Technology iti Saint Louis University iti Baguio City, gapu ta nasuspende ti klaseda agsipud iti panagprotesta dagiti padana nga estudiante iti tuition increase nga impataw ti unibersidad.

Dinagdagusko ti nagawid ket inkabitko dagiti bateria ti transistor a radiomi. Ngem maymaysa laeng ti mangeg nga agipadpadamag ken agpukaw-agadda ti boses ti anaunser. Daytoy ti inanusak a tinutokan agingga iti naladaw a rabii. Ngem awan  uray sangkapit-ing laeng a damag a nangegko maipapan iti Baguio City.

Kabigatanna, agsagsaganaak a mapan iti pagadalan idi madayyegkami laengen iti damag: narba ti Commerce building ti UB!

“Ni Daisy Joy!” nayesngaw ni baket. Agsangiten. Adda klase ti anakmi iti narba a pasdek iti dayta nga oras!

“Agpa-Baguioak,” nakunak ken ni baket.

“Umayak met,” kinunana. “Diak kayat a mabatiak. Ad-adda a diak makaidna a mangpampanunot kadakayo.”

“Sumurotak met, ‘Pang,” kinuna ni Jasper. Ammok a madanagan met no ania ti kasasaad ti kabsatna ken ti lolana a paggigiananda nga agkabsat. Masarakan iti Fairview, Quezon Hill ti balay ti katugangak a babai.

Dinagdagusmi ti nagrubbuat. Bassit laeng a bag ti imetmi ta ammok a narigat ti agbiahe ken dimi ammo ti namsaakan ti ginggined kadagiti kalsada a pagdaliasatan a sumang-at iti Baguio City.

Ngem anian a pannakaupaymi idi makagtengkami iti terminal ti Times Transit. Saan kano a makadaliasat ti lugan ta nagreggaay kano dagiti bantay iti Naguilian, La Union! Awan met biahe ti Philippine Rabbit nga agpa-Baguio iti baet nga adu ti pasahero. Di  kano makalasat ti lugan iti Naguilian ta  nagrekka ti kalsada, malaksid dagiti adu a kayo  ken dadakkel a bato ken daga a naibalangan iti dalan gapu iti reggaay.

Naammuak nga adda lugan nga agpa-Manila. Inkeddengko nga aglugankami  sakami dumsaag iti San Fernando, La Union ket aglugankami iti dyip a sumang-at iti Baguio.

Pasado alas dies iti aldaw idi makalugankami. Pusek ti lugan. Innuna ti aglugan.

Awan timtimekmi bayat ti panagdaliasatmi. Agsisimparat dagiti nakaal-alingget a buya iti panunotko. Pamrayak ti umanges iti nauneg tapno iwagsakko ti irteng iti kaunggak.

Iti abayko, nakaul-ulimek met ni baket. Adayo ti turong ti matana. Ngem ammok, mariknak, nga iti siudad ti yuyeng ti panunotna – iti anakmi a dimi ammo no anian ti napasamakna.

   (Adda tuloyna)