Nadagdagsen a pannusa kadagiti agar-aramid iti peke nga agas

Ni Ma. Christine Verzosa

 

Namallaag manen ti Food and Drugs Administration (FDA) iti panagaramat kadagiti  peke nga agas nga agraraira iti pagilian iti agdama. Base iti report, maysa kadagiti sanga-pulo nga agas ti peke. No peke, saan ngarud a nakananama a maagasan ti masakit ta dakkel unay ti posibilidadna a saan a pagnumaran dagiti essential wenno nasisita a ramen ti pudpudno nga agas wenno awan dayta a ramen iti ginatang nga agas.

No saan a pagnumaran dagiti ramen wenno kinaawan dagiti nasisita a ramen, kasano ngarud a maagasan ti masakit? Ay, ad-adda pay a maidalit!

Kuarta ti kangrunaan a rason, dakkel a kuarta, no apay nga agraira dagiti peke nga agas. Kangrunaan a gagem dagiti agar-aramid iti peke nga agas ti panangalada iti kuarta dagiti masaksakit, saan a ti pana-gimbagda.

Namnamaen ni masakit a maagasan babaen ti/dagiti agas a tomarenna ngem saan gayam no di ket ad-adda pay a kumaro ti nasakitna agsipud ta awan a masarakan iti peke nga agas dagiti ramen a mangagas koma kenkuana.

Iti kapanunotan ni Senador Manny Villar, mangidaulo iti Quality Affordable Medicine Oversight Committee,  kasapu-lan ti linteg a mangituding iti nadagdagsen a pannusa kadagiti agar-aramid iti peke nga agas ken karaman itoy a pannusa dagiti agibiahe ken aglaklako itoy. Rumbeng laeng daytoy agsipud ta impasidongda ti pasiente a gimmatang iti narisgo a kasasaad no di man dayta ti gapu a pakauyosan ti biagna.

Base iti report ti Combating Counterfeit Medicine ti World Health Organization (WHO), ti pagilian itan ti maikatlo a kaaduan a paglakuan kadagiti peke nga agas iti South East Asia. Banag a kasapulan iti nair-irut a linteg a mangkettel iti irarangpaya daytoy.

Dagiti pagilian ti Nigeria, Pakistan, China ken India ti kangrunaan a pagtaudan dagitoy a pekpeke nga agas a mailaklako iti merkado.

Ti makapamusiig la unay, saanen a dagiti agas dagiti kangrunaan a sakit, a kas iti kanser, hypertension, ulcer, gastroenteritis ken dadduma pay ti numero uno itan a mapekpeke ditoy pagilian no di pay ti agas a mangparegta iti libido, ti sildenafil citrate, a kas iti produkto ti Pfizer a Viagra ken Cialis a produkto met ti Lilli ICOS’.

Segun iti Google, ti kangru-naan a search engine a maar-aramat iti net, nakamonitorda iti 5,530,000 sites a direkta nga aglaklako kadagitoy. Daytoy met ti kangrunaan a sumsumrek nga spam kadagiti e-mail.

Apay a nagraira dagitoy a peke nga ag-agas?

Iti pannarita ni Food and Drug Administration director ti pagilian Suzette Lazo, “I think the number one drug that’s being faked is sildenafil citrate, Viagra,” sana innayon nga uray dagiti steroids ken bitamina ket karamanen kadagiti mapeke.

Iti biang met ti kapolisan itoy nga agraraira a parikut, panggep ni Philippine National Police (PNP) chief Director General Nicanor Bartolome a pusgan ni artista-kumakanta ken host Billy Crawford a kas kangrunaan a makipaset iti pannakaiwara-gawag ti panagraira dagiti peke nga agas. Singasing daytoy ti Interpol a mamati nga epektibo unay daytoy wagas a kas napaneknekanen  iti kallabes.

“The Interpol has a project wherein they will tap artists to come up with songs similar to “We are the World”,” kuna ni Interpol Secretary General Ronald Noble.

Ti ngamin kinangina dagiti branded nga agas ti rason no apay nga agsapul dagiti masakit iti nalaklaka wenno alternatibo a kasapulanda nga agas.

Ngem ken ni Senador Manny Villar, panggepna a nasaysayaat no maikkaten ti 12% VAT a naipataw kadagiti ag-agas tapno lumaka ken kabaelan a gatangen dagiti masakit.

“I am proposing to take out VAT on medicines. We shouldn’t slap consumers with levies on medicines; these are important,” kuna ni Senador Villar, trade and commerce committee chairman, iti Joint Congressional Quality Afford-able Medicine Oversight Committee meeting. “They (House) are also drafting a counterpart bill lifting VAT on medicines,” innayon pay ti senador. #