Nainget a pannakaipakat ti GCQ

NASKEN ti agtultuloy a nainget a pannakaipakat dagiti nayetnag a pagannurotan kabayatan ti pannakaipakat ti General Community Quarantine (GCQ) kadagiti probinsia ken siudad a maibilangen a “low – moderate risk areas” wenno nababan ti peggad ti panagwaras ti Corona Virus 2019 (COVID-19) ita a Mayo 1 – 15, 2020.

Maipakpakaten ti GCQ iti Ilocos Sur, Ilocos Norte, La Union ken kadagiti nagduduma a siudad ken probinsia iti Northern Luzon kalaksidan kadagiti maibilang a high-risk areas – iti Pangasinan, Benguet ken Baguio City nga agtalinaed pay nga adda iti Enhanced Community Quarantine (ECQ).

Iti resolusion ti Inter Agency task Force on the Emerging infectious Disease nga inaprobaran ni Presidente Rodrigo Duterte, maipakaten ti GCQ kadagiti kaaduan a siudad ken probinsia iti Pilipinas, kalaksidan kadagiti lugar a napaatiddog pay ti ECQ agingga inton Mayo 15, 2020 – iti National Capital Region wenno Metro Manila, Region 1VA (Cavite, Laguna, Batangas ken Quezon), Region III kalaksidan ti probinsia ti Aurora ditoy Luzon; Cebu, Bacolod ken Iloilo sadiay Visayas; ken Davao City idiay Mindanao.

Iti pannakaipakat ti GCQ, limmukayen dagiti pagannurotan, ngem nasken latta ti panagaruat iti face mask ken social distancing kadagiti publiko a lugar. Mapalubosanen a rummuar kadagiti pagtaenganda dagiti adda napateg a papananda kalaksidan kadagiti maladaga agingga iti agtawen iti 20 ken dagiti senior citizens ken dagiti masaksakit ken agkakapsut. Ngem mapalubosan latta a rummuar dagiti agtawen iti nababbaba ngem 21, ken dagiti agtawen iti 60 agpangato no adda dagiti napateg a papananda kas kadagiti mapan agpaagas kadagiti ospital, ken mapan kadagiti trabaho wenno nagosioda.

Naamendaran ti immuna a nayetnag a pagannurotan maipapan iti “restrictions” dagiti senior citizens ta nagapila dagiti naapektaran nga adu kadakuada ket nasalun-at ken napigsada pay nga adda dagiti trabaho ken negosioda. Adu kadagiti nabutosan nga opisial ti gobierno ket senior citizens, agraman ni Presidente Duterte, ken sumagmamano a kameng ti gabinete, Kongreso ken Hudikatora. Nagapila pay dagiti local chief executives nga agtultuloy ti pannakaipawil dagiti religious gatherings nagruna ita a panawen a kaadu dagiti piesta saan laeng a dagiti Kristiano, ngem uray pay dagiti Muslim nga agramrambak iti Ramadan.

Nanglukat metten dagiti opisina ti gobierno ken pribado a sektor ken dagiti napateg nga establisimiento ti negosio a kasapulan unay dagiti tattao. Napalubosan metten ti operasion dagiti public transportation ngem limitado laeng ti bilang dagiti pasaheroda iti laksid nga umagal dagiti operators iti pannakalugida.

Agtultuloy met latta ti pannakaipakat dagiti checkpoints a mangpasingked ti implementasion dagiti pagannurotan aglalo iti pannakakontrol iti iruruar wenno iseserrek dagiti tattao iti maysa a lugar. Mayimplementar latta ti curfew manipud alas-8 iti rabii agingga iti alas-5 iti bigat. Agtultuloy met ti pannakaipakat ti thermal scanning, disinfection, physical distancing kadagiti public places.

Iti pannakaipakat ti liquor ban ket agdepender kadagiti maipaulog nga ordinansa ken executive order nga iyetnag dagiti local government units.

Uray napalukayanen ti pannakaipakat dagiti pagannurotan bayat ti GCQ, agtaltalinaed a narikut ti biag dagiti adu nga umili, ket masapul a nayonanda pay ti panagibturda agingga a mapasardeng ti panagwaras ti COVID-19. Iti pannakaideklarar ti ECQ iti Luzon ken kadagiti dadduma a lugar sadiay Visayas ken Mindanao iti 45 nga aldaw agingga ita ket agtultuloy ti panagadu dagiti agpositibo iti COVID-19 iti Pilipinas a dumanonen iti nasurok a 8,000, ken agrupen a 600 dagiti pimmusay.  

Kasapulan ti agtultuloy nga ECQ kadagiti high risk areas aglalo sadiay Metro Manila ken kabangibangna a probinsia, ken pannakaipakat ti GCQ kadagiti lugar a maibilang a “low – moderate risk areas” tapno malapdan ti “second wave” wenno posible a panagraira ti COVID-19 iti maikadua a gundaway ti “pandemic” a nagrairan iti sangalubongan a nangapektaren iti nasurok a tallo a milion a tattao ken nanggudasen iti nasurok a dua gasut a biag.

Inaldaw ti panagasug iti rigat dagiti naapektaran iti community quarantine aglalo kadagiti napanglaw ken dagiti naawanan iti trabaho ken pagsapulan nga agdepdependerda laeng iti saranay ti gobierno ken pribado a sektor. Agtultuloy latta ti kontrobersia ken panagsisinnintir dagiti umili iti pannakaipaay dagiti ayuda ti gobierno ta adu kadakuada dagiti saan a nakalak-am kadagiti tulong nga ipaspasingked ni Presidente Duterte a matulongan dagiti amin nga umili.

Nagdagsen ti problema a sangsanguen dagiti agserserbi a frontliners nangruna dagiti doctors, nurses ken agpapaay iti health services nga iti laksid ti adu a sakripisio ken panangipuspustada iti salun-at ken biagda iti panangtamingda kadagiti pasiente ket kaalumiim ken ikuskuspil pay ida dagiti dadduma a tattao.

Nakalkaldaang met ti pagteng para kadagiti polis ken soldado nga iti laksid ti pannakamumikomda kadagiti checkpoints ken dadduma pay a humanitarian missions kabayatan ti community quarantine ket agam-amakda pay kadagiti kabusor ti gobierno. Adda pay laeng dagiti napapatay ken nadangran a biktima dagiti rebelde a komunista ken terorista nga Abu Sayyaf Group sadiay Sulu.

Adun a panagibtur ken sakripisio ti laklak-amen dagiti Pilipino gapu iti COVID-19 manipud idi nayetnag ti lockdown iti Luzon ken dadduma pay a lugar sadiay Visayas ken Mindanao. Ngem nasken a punuan pay ti panagibtur ken panagsakripisio dagiti amin a Pilipino ta segun iti World Health Organization ket saan pay a masinunuo no kaanonto nga adda maiparuar a bakuna wenno agas iti daytoy a sakit.

Bimmaba man ti tukad community quarantine iti nalawlawa a paset ti Pilipinas, ngem nasken a saan nga agbaybay-a ti gobierno iti pannakaipakat dagiti pagannurotan. Kasapulan met ti disiplina ken panagtudio dagiti umili tapno mapasardeng ti panagwaras ti COVID-19 iti pagilian.