Nakappia ken nagin-awa a 2019

NAGPARTAS ti panagtulid ti panawen kasla idi laeng kalman a pinasangbay ti 2018, ket itan sarabuen manen ti Baro a Tawen.

Napateg a lagipen dagiti Pilipino dagiti naglasatan a padas sakbay nga ikulpi ti agngudon a tawen tapno adda pagbasaran ken pagpanunotan kabayatan iti panagaddang iti masungad a 2019.

Nabunga ti 2018 kadagiti adu a Pilipino no man pay adu met latta dagiti nagtalinaed a nailumlon iti rigat ken kinapanglaw gapu ti ingingina dagiti kangrunaan a magatgatang a ginubuay ti implementasion ti Tax Reform for Acceleration and Inclusion Law a nangpangato iti buis kadagiti kangrunaan a magatgatang pakairamanan dagiti produkto petroleo. Nagtalinaed ti nababa a sueldo dagiti mangmangged ken saan a napukaw ti contractualization iti pribado a sektor. Ngem timmayok ketdi ti sueldo dagiti polis, soldado ken armado nga agpapaay iti gobierno. Nagtultuloy ti Build Build Program ti gobierno a nangpadur-as ti imprastrakura iti pagilian ngem nangpalubo met ti utang ti gobierno kadagiti ganggannaet a pagilian.

Naisardeng ti ceasefire ken peace talk iti nagbaetan ti gobierno ken dagiti rebelde a komunista ket natuloy ti ranget iti nagbaetan dagiti dua a puersa. Naipasa ketdi ti Bangsamoro Basic Law a manamnama a mangipaay ti kappia iti Mindanao nga agpapan ita ket adda pay laeng iti kontrol ti Martial Law manipud pay idi Mayo 23, 2016 a panagraut dagiti terorista iti Marawi City.

Nadamsak met dagiti bagyo a simmangbay iti Pilipinas nangruna iti Amianan a Luzon kas ti nagsaruno a Bagyo Ompong ken Bagyo Rosita a nangkettel iti adu a biag ken nangdadael kadagiti adu a sanikua a mangipalagip iti dakes nga epekto ti Climate Change ken Global Warming. Ginasut a biag dagiti nakettel gapu ti panagreggaay iti daga sadiay pagminasan iti Itogon, Benguet ken nagaburan nga opisina ti Department of Public Works and Highways sadiay Natonin, Mountain Province.

Iti benneg ti relasion ti gobierno ken Simbaan Katolika, nagtalinaed ti saan a nasinged a relasionda gapu iti agtultuloy a panangat-atakar ni Presidente Rodrigo Duterte kadagiti papadi ken obispo. Ngem iti laksid dayta nga ipakpakita ti Presidente, kiniddaw ti Catholic Bishops’ Conference of the Philippines kadagiti mamati ti panangikarkararagda iti Presidente tapno tignayen ni Apo Dios ket ikagumaanna ti pannakagun-od ti panagkaykaysa, panagkakappia ken panagdur-as dagiti Pilipino.

Nagraira latta ti illegal a droga iti Pilipinas iti laksid dagiti rinibun a napapatay iti kampania ti gobierno kontra droga. Naipuslit iti Bureau of Customs ti P11 Billion ti gatadna a shabu a naipalaon kadagiti magnetic lifters a gapu ti sabali manen nga eskandalo iti BOC.

Nagbaliw ti liderato iti House of Representatives, ket sinukatan ni sigud a Presidente ken Pampanga Representative Gloria Macapagal Arroyo kas Speaker ni sigud a House Speaker Pantaleon Alvarez. Nadaras ti pannakaipasa ti gakat iti Charter Change no man pay saan a nasurot ti rekomendasion ti komite a binukel ni Presidente Duterte a nangadal kadagiti maamendaran a paset ti agdama a Konstitusion. Saan met a naaprobaran ti 2019 Proposed National Budget gapu ta natakuatan dagiti budget insertions a mapapati a nakaipalaonan dagiti binilion a pork barrel fund para kadagiti kongresista.

Iti benneg ti politika, nalpasen ti panagipila iti kandidatura dagiti agngayangay para iti May 13, 2019 National and Local Elections, ken nangrugin ti indirect campaign dagiti kandidato. Nasentensiaan met a mabalud iti pito a bilang ti Graft ni sigud a First Lady ken Ilocos Norte Rep. Imelda Marcos, ngem nakapagpiansan para iti temporario a wayawayana. Naabsuelto met ni sigud a senador Ramon “Bong” Revilla Jr. iti kasona a Plunder no man pay nasentensiaan a mabalud ni Richard Cambe a Chief of Staff-na, ken ni Janet Lim Napoles a negosiante ken utek ti P10 billion pork barrel scam.

Adu met a politiko dagiti napapatay ita a tawen, pakairamanan ni sigud a La Union 2nd District Rep. Eufranio Eriguel, Sudipen Mayor Alexander Buquing, ken Balaoan Vice Mayor Alfred Concepcion. Sakbay ti Paskua, napapatay met ni Ako Bicol Partylist Rep. Raul Batocabe.  

Nakas-ang man dagiti pagteng kadagiti nagkauna a bulan iti 2018, ngem sakbay ti panangngudo ti tawen, naisubli dagiti tallo a kampana ti Balangiga, Eastern Samar a sinamsam dagiti United States Army kabayatan ti Philippine – American War idi 1901. Nakoronaan met a Miss Universe ni Catriona Gray a maikapaten a Pilipina a nakayawid iti korona iti reyna ti kinasirib ken kinapusaksak.

Ita a sarabuen ti 2019, agkaykaysa koma dagiti umili nga agtaklin ken agkararag iti Dios ta iti masungad a tawen ket agbalinen a nakappia ken nagin-awa ti panagbiag dagiti Pilipino. (Eden A. Alviar)