Nakaro met unay, Mars!

Terrorism. Stock photo by TNM

ANIA ketdin a pannakakellaatko, mars, itoy a napasamak iti Jolo, Sulu. Agasem met ngamin, aya, dayta simbaan a napabettakan iti dua a bomba iti pay katengngaan ti misa!

A nangibati iti adu nga inosente a biktima!

Dimmanonen iti duapulo ket maysa dagiti natay ken sangagasut dagiti nasugatan a biktima itoy nga aramid dagiti awan ti kararuana nga indibidual.

Nakaam-ames a pagteng, mars. Awanen ti pilpilien dagiti baribar ti kararuana. Saandan nga ikabkabilangan dagiti nasagraduan a lugar!

Banag a nangukrit manen iti aliaw ken buteng iti kaunggantayo. Pakariknaan pay ti talged no kastoyen ti mapaspasamak?

No apay nga adda dagiti kailiantayo a di man la agbaliktad ti rusokda nga agaramid iti maikaniwas. Saanda ngata a mapanunot dagiti biktimada?

Ken ti bukodda a kararua?

Uray ania pay dayta ideolohia nga ilablaban ti/dagiti adda iti likudan ti napasamak, di latta maikanatad daytoy a naaramid. Kaasi dagiti biktima.

Di kadi, mars?

Atapen dagiti otoridad nga aramid daytoy dagiti grupo a di mangayat iti dayta BOL wenno Bangsamoro Organic Law. Daytoy, mars, tay addang/linteg a mangbukel iti organisasion dagiti ili iti Mindanao tapno maikkanda iti bileg a mangpataray iti rehionda. Maipamaysada payen nga ipakat dagiti proyekto a kayatda iti lugarda.

Kalkalpas ngarud ti panagbotos dagiti umili iti dayta a deppaar ti pagilian, mars, tapno ibisikda ti kapanunotanda kadayta BOL, no umannugotda wenno saan.

Addatayo iti demokratiko a pagilian, mars, ket maitutop laeng a mangngegan ti timek dagiti umili. Datayo, ti timektayo, ti pudpudno a bugas ti demokrasia. Isu ngarud a nagbobotosanda sadiay no kayatda met laeng ti BOL wenno saan.

Ngem no apay a sakiten sa la unay, mars, ti nakem dagiti dadduma a kailian sadiay dayta BOL. Nga iti laksid ti madama a maipakpakat a Martial law, naalada pay laeng ti nangriribuk tapno maipariknada ti isusupiatda iti Bangsamoro.

Lapses in security, kuna man ni Presidential Spokesperson Salvador Panelo, kadaytoy a napasamak, mars. Ta iti laksid ti kaadda dagiti bantay a militar, naaramid latta ti/dagiti managdakdakes ti nangisit a panggepda.

Kinapudnona, militar dagiti dadduma a biktima.

No apay nga adda militar dita, siempre, mars, taraonanda met ti kararuada. Sabali laeng dagiti nairana nga agpalpalengke iti asideg. Iti ayatda a tulongan dagiti kailian idi bimtaken ti umuna a bomba, immarayatda a dagus. Pagdaksanna, isu met a bimtak ti maikadua a bomba.

Ket nairamanda agramanen dagiti nagtataray idi bimtak ti immuna a bomba!

Ken adda talaga agbambantay ta iti gayam kallabes, addan maaw-awat a pangta ti nasao a simbaan. Kinapudnona, segun iti rector ti Cathedral, iti kallabes, napuruakanen ti ruar ti simbaan iti granada. Pito agingga iti siam kanon a daras. Ngem daytoy napasamak ti kakaruan.

No agpayso a nalukay ti naipakat a seguridad, saan met ngata a mapabasol dagiti militar a nai-assign dita (nga itan, isuda ti biktima). Nagalas man ngamin, mars, a kitaen a marikisa ti asino man a sumrek iti lugar a pagdaydayawan.

Ken, kas nasaon, mars, asino ngamin ti mangipagarup a mapasamak ti kasta?

Segun kadagiti otoridad, aramid daytoy ti baro a henerasion ti Abu Sayyaf Group (ASG). Annak ken kabagian dagiti siguden a miembro ken lider ti ASG. Amang a naub-ubing dagitoy. Naturtured ken awananda iti asi, kuna ti Philippine National Police kadakuada.

Madaman nga an-anupen dagiti pannakabagi ti linteg dagiti suspek. Kinapudnona, ni-raid-da payen ti balay ni Alyas Kamah a kameng ti Ajang-Ajang Group a paksion ti ASG. Ngem saanda a nadanon daytoy. Maysa ketdi nga armado a kabagianna ti nakilaban ken napatay dagiti otoridad. 

Imbilin metten ni Pangulo Rodrigo Roa Duterte ti pannakapulbos dagiti terorista. Nga inannong a dagus dagiti otoridadtayo. Pinabantuanda ti maatap a paglemlemmengan dagiti nabatbati a miembro ti ASG.

Gubat ti kayat ti pangulo, mars!

Ngem addayta manen ti pannakagranada ti maysa a mosque iti siudad ti Zamboanga a nakatayan ti dua a Muslim ken nakasugatan ti dadduma.

Kayatna kadi a sawen, mars, a palaban dagiti terorista? Agpagungganda met ita ta imbilinen ti pangulo ti pannakaanup ken pannakapulbosda?

Ad-adu ngarud pay a riribuk ti aramidenda, kasta, mars?

Makapadanag daytoy uray pay adayotayo iti nasao a disso. Ken impasigurado dagiti otoridad nga awan ti pangta iti sabsabali a paset ti pagilian.

Indanon metten ti nadumaduma a pagilian ti panangkondenada iti napasamak. Impasiguradoda met ti itutulongda iti pannakapugipog dagitoy a terorista.

Ayna, mars, awan latta ti patingga ti parikuttayo kadagiti terorista! 

Iti welga dagiti aktibista ti Unibersidad ti Pilipinas, pabpabasolenda, mars, ti pangulo kadagitoy a mapaspasamak idiay Mindanao. No di kano dayta inyetnagna a Martial law, adayo nga agpakaloko dagiti terorista.

Tapno ngarud agkirpa dagitoy a grupo, kayatda a ma-lift (maibabawi, maikkat) koman dayta nga inyetnag ti pangulo a napawaywayan pay ketdi.

A sigurado a di kayat ti pangulo!

Senseless ken inhuman nga aramid, kuna met ni Arsobispo ti Manila a ni Cardinal Luis Antonio Tagle a nangyuna a nangkondenar iti pasamak. Indanonna ti pannakipagriknana kadagiti biktima kabayatan nga adda iti sabali a pagilian a kaduana ti Santo Papa.

Nupay kasta, mars, ginutigot ni Msgr. Tagle ti sibubukel a pagilian, Kristiano man wenno Muslim, nga agiinnayattayo. Nga ipategtayo ti kappia ken panagkakabsat.

A husto la unay, mars! Saan a dayta agpipinnadakes ti obratayo. Wenno agtsitsinnismis. Nga uray iti social media ket agdidinnadaeltayo.

Nagalas man dayta nga aramid a makitkitak iti Facebook, mars. Awan serreg ti ngiwat dagiti dadduma. Atiwda pay dagiti ngumarawngaw a politiko. Nalablabesda pay ngem aso ken pusa.     

Agsiputtayo ngarud, mars, ita ta indeklaran ti pangulo ti all-out war kadagiti terorista. Makitinnulongtayo iti pannakaparmek dagitoy a terorista.

Sangalubongan a parikut ti terorismo. Saantayo ngarud nga agulimek ken agbaybay-a lattan. Saan a gapu ta adayotayo iti nakapasamakan ti panagbomba, saantayon nga ikankano daytoy. Pasetnatayo ti pagilian. Pasetnatayo ngarud met dagiti parikut.

Ken ad-adda a pasetnatayo ti solusion dagiti parikut.

Wen, mars. Akmentayo ngarud met ti pannakabagitayo iti pannakapugipog ti terorismo iti pagilian.  

Ken annad laeng iti sadino man a papanan!