sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Nakasagana kadin ni Balong?

AGOSTO 24. Awanen ti makatubeng, aglukatton ti klase.

Uray no kastoy a tumaytayok latta ti bilang ti kaso dagiti biktima ti bayrus!

Ngem ania ngarud, addad’tan ti pammilin. Nakasagana kanon ti Departamento ti Edukasion iti new normal a panagklase.

Insaganaan ti Departamento iti modular ken onlayn a panagklase. Mabalin pay a mausar ti radio ken telebision iti panagisuro. Nadumaduma a webinar (online seminar) ti naisayangkat kadagiti mannursuro agingga kadagitoy. Panagsagana no kasano ti baro a wagas nga ipakatda kadagiti ubbing.

Adda pay dita a naisagana ken maisagsagana ti internet connection kadagiti awan access-na itoy. Mapapigsa met dagiti addaan signal a kasla agal-aludaid a nuang ti kabuntogna.

Kitkitaen pay ti Departamento ti pannakaited ti libre a laptop kadagiti mannursuro ken ramramit tapno nasayud ti panagisuro aglalo iti onlayn. Nupay saan pay siguro nga ita. Ta saan met a kasta kalakana ti mangpaadda iti pondo!

Ngem ti koma kangrunaan itoy ket ti pannakapapigsa ti signal. Dayta laptop, addan kadagiti mannursuro. Ta masapulda la unay uray iti kallabes.

Kinapudnona ketdi, addadan lokal a gobierno a nangted ken mangtedto iti ramit a kasapulan ti tunggal mannursuro iti masakupanda. Mamatida la unay a masapul ti pannakitinnulongda iti Departamento para iti masakbayan dagiti ubbing.

Ket makuna a nagasat dagiti mannursuro kadagita a lugar. Ta saan nga amin ket makasagrap iti kasta a grasia.

Mainaig pay laeng iti baro a wagas ti panagadal, adda met napanunot dagiti dadduma. Inkagumaanda ti naggastos tapno makapatakderda laeng iti communication facility kadagiti area a serserbisioan ti pagadalanda. Iti kasta, libre a makakonekta dagiti ubbing ket saanen a paggastuan pay dagiti nagannak ti pagpa-load-da.

Laeng ta limitado dagiti mabalin a makakonekta iti nailatang nga oras. Masapul nga adda batang ti tunggal maysa tapno saanda nga agdudupudop.

Nakita dagitoy a pagadalan a dakkelto a paggastuanda no modular ti klase ti kaaduan kadagiti ubbingda. Masagsagdanto iti panagpa-photocopy kadagiti modules a maiwaras kadagiti ubbing.

Wen, agpayso a libre ti module nga aggapu iti Departamento. A gastoda ti amin. Nga awan rumbeng a pagdanagan dagiti nagannak baka no masingirdanto iti kada module. Ti adatna, saan met nga agkanay kadagiti amin nga ubbing. Kinapudnona, mabalin a maysanto laeng a kopia ti kada pagadalan. Makaammonton ti pagadalan a mangi-reproduce para kadagiti ubbingda.

Ay, ket pudno a dakkel a paggastuan dayta.

Isu a ditayon masdaaw no aglabas kadagiti wall-tayo iti social media ti kasla panagdawdawat dagiti mannursuro iti bondpaper. Ink ko, Bond paper mo, kunada man. Ta ita pay laeng, makitkitadan ti panagkasapulanda iti daytoy aglalo no modular ti wagas ti panagklaseda.

Bukod a panglakagan ti magna. Tapno di met mair-iran ti bolsada. Ta sigurado man ngaminen a saanto a maipaay ti pagadalan ti kasapulanda a papel. Masapul nga iremedioda tapno saanda a maudi.

Dayta iti biang ti gobierno, mannursuro ken ti pagadalan.

Ngem ti saludsod ita, nakasagana kadin ni Balong? Dagiti nagannak kenkuana?

Adu a nagannak ti nagganat la unay tapno maisaganada ti panagbasa dagiti annakda. Inkagumaanda a maaddaan dagitoy iti gadget a mausarda iti onlayn a wagas ti panagklase.

Inyutangan pay dagiti dadduma!

Ngem up-upayen ti Departamento ti kastoy nga aramid dagiti nagannak. No di kabaelan ti nagannak ti online learning, adda met dayta modular a makunkuna.

Iti modular a wagas, maiwaras ti module a basaen dagiti ubbing iti tunggal suhetoda. Kalpasanna, sungbatanda dagiti kalukon daytoy nga activity sheets.

Iti pilot testing nga inwayat ti pagadalanmi, kastoy ti pannagna ti modular a klase (ta narigat ti online iti area-mi):

Maipan dagiti modules/babasaen iti tunggal barangay. Alaen dagiti ubbing iti booth a naaramid iti ikub ti barangay hall-da. Adda agbantay a mannursuro ken opisial ti barangay. Lunes dayta panagaala kadagiti modules.

Iyawid dagiti ubbing dagiti module-da iti amin a subjects-da. Basaenda, anagenda, sa sungbatan ken aramidenda dagiti adda iti ungto ti module. Makalawas nga aramidenda dayta. Iti aldaw ti Biernes a mapan alaen dagiti nakatoka a mannursuro dagiti modules iti kada barangay. Iti pagadalan, alaento amin ni mannursuro dagiti para kenkuana ket saggaysaenna a rebisaren. Arisitenna a naimbag no naawatan met laeng dagiti ubbingna.

Ditan a sumrek ti problema. Kasanon no awan ti naaw-awatan dagiti ubbing? Ta duma la daytay adda panagsisinnango a panagadal. Ta uray pay ngamin iti dati a wagas ti panagisuro, adu latta dagiti saan a makaaw-awat. Aglalo kadagiti lugar a narigat ti panagbiag. Yuna ngamin dagiti ubbing ti tumulong kadagiti nagannakda iti panagsapul ti pagbiagda. Pagangayanna, mapuypuyatan, mabambannogda a sumrek ket saandan a maaw-awatan ti maisursuro kadakuada.

Ita pay laeng, makitkitan a dakkelto a parikut ti asignatura a Matematika. Agkaling-etanen ni mannursuro a mangipapaawat ti leksionna idi face-to-face pay laeng ti panagisuro. Ngem nagrigat nga awaten dagiti ubbing. Itanto la ngatan nga awan ti panagsisinnango a mapasamak?

Ditoyen a sumrek ti online wenno pannakausar dagiti gadgets. Saan a parikut daytoy ta no ar-arigen uray pay iti kasulinekan a disso, addan selpon dagiti ubbing. Babaen ti gadget-da, mabalinda a kontaken ti titserda tapno agdamagda kadagiti dida maawatan iti module nga adda kadakuada. Anusan ni sir/mam nga ilawlawag. Ket no masapul a pasiarenna dayta nga adalan a di makasurot, aramidenna dayta.

Nupay dakkel a sakripisio!

Iti pilot testing, adu dagiti nakita a parikut. Agduduma a disso, agduduma a parikut. Saan a padapada. Naireport amin dagitoy iti Departamento tapno iti kasta, maisapulan iti solusion sakbay a pormal nga aglukat ti new normal a klase/panagklase.

Ita pay laeng, kidkiddawenen dagiti mannursuro kadagiti nagannak ti naan-anay a pannakitinnulongda. Isuda ita ti kangrunaan a mangisuro, mangbayabay kadagiti annakda. Iti amin a kabaelanda, igiyada ti aramiden ni Balong.

Napateg ngarud ita ti panagkakayammetda, aglalo dagiti agkakapurokan. Mabalinda ti mangbukel iti grupoda a mangtulong kadagiti ubbingda. Laeng, masapul latta nga obserbarenda ti protokol iti salun-at.

No saanda latta a kabaelan, mabalinda a kontaken ni mannursuro, kas nasao itayen, ket agpatulongda.

Gapu ta damdamo daytoy a mapadasantayo, namnamaen ketdin dagiti otoridad, dagiti mannursuro, nga inton manarimaanen ti klase, adunto latta ti rumsua a parikut.

Ngem amin dagitoy, masolusionan babaen ti panagkikinnayammet amin a maseknan. Naidumduma daytoy a laban. Naidumduma a pannakidangadang.

Ngem adda ditan. Masapul a sanguen.

Para iti masakbayan ni Balong! ●