sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Nangabakak, Kunam?

Kolum: Sinursuran
Ni Jobert M. Pacnis
(Umuna a paset)

NAPARDAS ti panagdur-as ti teknolohia. Napardas ti panagadu dagiti gadget. Napardas ti panagbaliw nga itden dagitoy a ramit. Pagdaksanna, rumigrigat, rumikrikut met ti biag. Umad-adu ti parikut. Saanen nga umanay dagiti masapulan iti inaldaw.

Gapu itoy, kasla nagtubo nga uong dagiti pananggundaway a mapaspasamak. Ket dagita man bunga ti teknolohia ti ar-aramaten dagiti dadduma tapno makalokoda– a kumitaanda iti reprep a pirak.

Scam ti awagda kadayta. Gapu iti ayat met a lumung-aw iti agdama a kasasaad, naglakatayo a mamatpati kadagitoy nga scam. Daytoy ti gungundawayan dagiti scammer.

Agasem dayta riniwriw a pirak a naikari a mapan kadatayo no surotentayo ti ibagbaga dagiti scammer? Ngem dita met gayamen a gundawayandatayo.

Nabayagen dagitoy nga scam. Agbaliwbaliw laeng ti wagasda a mangbiktima. Ngem adu latta dagiti agbalbalin a biktimada. Ta kas nakuna itayen, kayattayo met ti lumung-aw. No ngarud adda mangidiaya iti pagnam-ayan, ay, ket asino koma ti di mayat?

Ngem sakbay a sumugaltayo, kitaentayo, adalentayo koma a naimbag. Agsukisok no kasapulan.

Ania ngamin, aya, dagitoy scam a nasaknap iti agdama?

Umuna a kitaentayo daytoy auction fraud wenno online shopping scam. Kadagiti social networking sites, adu ti mangiposposte kadagiti tagilakoda a mabayadan babaen ti panangipatulod iti napagpatangan a bayad ti produkto. Ti yanna nga adat, inton naipatuloden ti kuarta babaen ti money transfer, wenno iti ania man a wagas, pumurawen dagiti mata ngem awan a mapasangpet ti nasao a produkto. Timmayaben ‘tay kuarta!

Adu ti maguyugoy dagiti manglokloko iti kastoy a wagas ta nababa ti diayada a presio. Kas koma iti ammo a gadget wenno aplayans nga agpateg iti P40,000. Idiayada laeng iti 5 agingga iti 7 ribo. Makitam iti ladawan a naiposte a genuine ti produkto. Isu a kasta la unayen ti pannakaguyugoy a gumatang itoy. Ngem kas nakunan, apaman a naipaw-it ti bayad, saanen a makontak ti naglako. Awan ti produkto a mapasangpet.

Isu a no panggep met laeng ti gumatang iti ramit wenno aplayans, mapan laengen kadagiti lehitimo a pagtagilakuan. Nanginngina man, adda met seguridad ti produkto. Makaala pay iti warranty ket no bilang agdadael ti ramit iti uneg ti naituyang a panawen, masuktan pay daytoy.

Kas kadaytoy us-usarek a netbuk a pagsurat iti artikulo. Idi ibagak ti presio kadagiti nakapatpatangko, nangina kano unay. Uray ta branded, kunak met, a. Uray pay, kunada. Makaalaak koma kano iti kas kadaytoy iti nababbaba a presio no nag-online shopping-ak.

Makatawen ti warranty ‘toy pagsuratko a naalak iti legal a pagtagilakuan iti siudad. Legal, kunak, ta kompleto dagiti business permit-da a nakaposte iti pasdekda. Ken nabayagen daytoy nga aglaklako kadagiti computer units.

Diak ammo no nairanrana laeng. Dua lawas sakbay nga agpaso ti warranty-na, nagdadael ketdin. Saanen nga aglukat. Isu daydi ngannganiak nakamatan kadagiti artikulo a sursuratek. Dinagusko ti napan nangipakita iti gimmatangak. Pinagpirmadak a dagus iti porma (form) idi maipakitak ti resibok a gimmatang.

Na-mother board ‘toy nanumo a pagsursuratko. Ay, mother board, nganngani gudua ti presiona iti dagup ti sibubukel a ramit. Ngem gapu ta sakup pay laeng ti warranty, libre ti pannakasukatna. Nakaangesak pay iti nalukay.

Ngem no iti online shopping, sigurado a naggastuak koma dayta nagpatarimaan.

(Adda tuloyna)