Nasayaat a relasion ti Pilipinas ken Estados Unidos

PANNAKAIPAAY iti ad-adu a gundaway para kadagiti Pilipino nga agtrabaho wenno agimigrante iti United States of America, pannakasaluad dagiti US investments iti Pilipinas, pannakatubngar dagiti adu a human rights violations, pannakapatalinaed ti kappia ken nawaya a panagdaliasat iti West Philippine Sea, ken pannakapasayaat ti relasion dagiti dua a pagilian.

Dagita ti tartarigagayan dagiti Pilipino kalpasan ti US General Election, ken manamnaman ti panagakem inton Enero 20, 2020 ti baro nga administrasion dagiti Democrats a da President-elect Joe Biden ken Vice President-elect Kamara Harris.

Uray no panggep ti agprotesta ni US President Donald Trump gapu kadagiti alegasion ti panagsuitik iti eleksion, binigbigen dagiti nagduduma a gobierno iti lubong pakairamanan ti Pilipinas ti panangabak da Biden ken Harris iti eleksion idi Nobiembre 3, 2020.

Kas ti eleksion iti Pilipinas, nabingay latta ti kapanunotan dagiti botante a Filipino-American sadiay US, ken no ania a partido ti kanunonganda. Iti naudi nga eleksion, inkeddengda ti masakbayan ti kabilegan a pagilian iti sangalubongan. Adu a nabara nga isyu dagiti timpuar kabayatan ti kampania pakaibilangan ti ekonomia, panangsango ti pandemia ti Coronavirus 2019, kappia iti sangalubongan, anti-racist controversies, imigrasion, employment, foreign policies ken dadduma pay a mangapektar ti biag dagiti umili iti Estados Unidos ken dagiti kaaliadoda a pagilian. Nagtimeken dagiti botante ket pinilida da Biden ken Harris a mangidaulo kadakuada iti uppat a tawen. Dinominaran met dagiti Democrats kontra dagiti Republicans sadiay Kongreso.

Manamnama nga iti panagtugaw ni Biden ket mapasayaat dagiti maaramid a programa ken policy ti gobierno ti Estados ta natenneb isuna iti padas kas senador ken namin-dua a termino a nag-bise president idi panawen ni Presidente Barack Obama. Mabigbig ni Biden a maikadua a Katoliko, sumaruno iti daydi Presidente John Kennedy, a nabotosan a pangulo ti US a kaaduanna ket protestante.

Agsagsaganan dagiti nagduduma nga ahensia ti Estados Unidos iti panagtakem ti baro a Presidente ket manamnama nga adu nga state policies ni Trump a maysa a Republican dagiti mabaliwan. Kabayatan ti panagtakem ni Trump manipud idi 2016 ket dakkel nga isyu ti nainget nga imigrasion ken anti-racist a nakaigapuan dagiti adu a protesta dagiti black Americans gapu ti panangikuskuspil kadakuada dagiti white Americans. Napaingetan ti panagimigrante sadiay US dagiti aggapu iti nagduduma a pagilian tapno saan a maagawan ti pagtrabahuan dagiti Amerikano.

Mapapati ga iti sumaruno nga administrasion ket mapalukayan dagiti state policies iti panangpastrek iti US kadagiti imigrante ken foreign workers pakaibilangan dagiti adu a Pilipino. Masebsebanton ti nabara nga anti-racist issue iti kaadda ni Harris iti administrasion a sigud a senador sadiay California. Ti puli ni
Harris ket maibilang a black-Asian American. Dagiti puli a nagtaudan ti Harris ket agpada nga imigrante iti US, Jamaican ti amana, ken manipud met ti India ti inana. 

 Iti Pilipinas, adu nga umili dagiti mamati a ti panagsukat ti administrasion iti US ket posible a maapektaran ti panaglangen dagiti dua a gobierno gapu ti kinapinget dagiti Democrats a nagbalin a presidente ti Estados Unidos iti panangitandudoda iti pannakarespeto ti kalintegan dagiti tattao, ket maapektaran dagiti pagilian a tultulonganda. Mabalin a maidarirag manen iti Pilipinas ti pannakaisardengen dagiti human right violations iti kampania kontra illegal a droga.

Idi nagakem ni Presidente Rodrigo Duterte idi Hulio 2016 ket immadayo ti relasion ti administrasionna ken ni Outgoing President Obama gapu ti panangdillawna kadagiti human right violations iti Pilipinas. Inyasideg met ni Duterte ti pannakilangenna iti China ken Russia, nga agpada a naalsem ti relasionda iti US. Simmayaat bassit ti relasion ti Pilipinas ken US idi nagakemen ni Trump idi Enero 2017 ta makumpasanna ni Duterte.

No makapagsimpanton ti Biden administration, mariknanton ti epektona iti Pilipinas, nangruna iti ekonomia ta ti US ti kadakkelan pay laeng a foreign investor iti pagilian, ken ayan dagiti kaaduan nga imigrante ken Overseas Filipino Workers nangruna kadagiti propesional ken skilled-workers. Ti US pay laeng ti kaaduan ti foreign aide iti Pilipinas iti benneg ti depensa ken ekonomia.

Kas sigud a kolonia ti US, ti Pilipinas, adu dagiti Pilipino ti agtartarigagay a makapan agtrabaho ken agnaed sadiay Estados Unidos, ken agbalinda a US citizen gapu iti pammatida nga iti pagilian ni Uncle Sam ket agbalin a natalged ti masakbayanda. Adu nga opisial ken agserserbi iti Armed Forces of the Philippines ken Philippine National Police dagiti nagsanay ken nagturpos kadagiti prestihioso a military academies sadiay US dagiti nakatugaw pay laeng kadagiti nangato a posision iti agdama nga administrasion.

Iti pakaseknan ti medisina, uray ipaspasindayag ni Duterte a mabingayan ti Pilipinas iti bakuna ti Covi 19 manipud iti China ken Russia a naglatak nga immun-una a nakatakuat ti bakuna, ngem agparparangen a ti US pharmaceutical a Pfizer ti umuna a makaiparuar ti Covid-19 vaccine. 

Iti sango dagiti makainsulto a balikas ni Duterte iti US iti naglabas, adu dagiti Pilipino ti mamati nga agbaliwen ta dandanin aggibus ti terminona inton 2022. Itultuloynanto ngata ti manglalais kadagiti opisial ti US government? No kasta, posible a mairaman dagiti adu a Pilipino nga aglak-am ti pannakapastidiar iti baro a US administration.

No saan a sumayaat ti relasion ti Pilipinas ken US iti panagtakem ni Biden, maapektaranto ngata ti panangituray ni Duterte agraman ti iyendorsona a kandidato iti sumaruno nga eleksion? No maabakto ti kandidatona ken awanton isuna iti turay, lak-amennanto met ngata ti bunga dagiti inar-aramidna kabayatan ti panagpresidentena?