Sarita para Ubbing: Ni Biding | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

Ni Biding

NATALNA ti aglawlaw a nariingan ni Biding. Nagtaltalangkiaw; pangwatwatna iti tengngedna. Naipatit iti sanga ti atiddog ken natirad a sippitna. Ngem nairuamen. No apay a dina latta makarkulo no maminsan ti panagtaltaliawna.

Kinapudnona, ti atiddog a sippitna ti pangkankantiawan kenkuana dagiti padana a billit.

“Nagdakes dayta sippitmo,” sangkakuna ni Kakok.

“Wen ngarud,” iliblibbi met ni Perperroka. “Nagbassitan ti bagina. Saanna a bagay.”

“Saan a kas kaniak,” ilaslastog ni Tangad. “Maibagay iti bagik ti atiddog a sippitko.”

“Ngem nagrapiska!” kinunana idi.

“Bastoska, a!” inyingar ni Tangad.

“Imbagak la ti agpayso, Tangad,” inrasonna.

“Kayatmo ta bulbuluenka?”

“Padasem, a!”

Dinarup ni Tangad. Ngem inggawid ni Kakok daytoy.

“Agtalnaka, Tangad,” inyatipa ni Kakok.

“Nauyawkayo ngem diyo ammo ‘ta bagbagiyo!” kinunana idi sana impennek ti timmayab nga immadayo.

Akuen ni Biding, masuron la unay idi damona ti makantiawan. No apay ngamin a kasta ti naited kenkuana a sippit. Ken kadagiti kakabagianna. Saan nga agpayso a maibagay kadakuada.

Binagbagaan dagiti dadakkelna a da Bidamang ken Bidinang ni Biding.

“Sagut ni Apo Billinian ti ania man nga adda kadatayo,” kinuna idi ni Ama Bidamang.

“Wen… isu a rumbeng nga awatentayo,” innayon met ni Ina Bidinang. “Kitaem, gapu iti sippittayo, nalaka laeng ti panagalatayo iti kanentayo.”

“Uray adda iti uneg ti kayo ti igges nga aglemlemmeng, maalatayo latta,” inkallabay ni tatangna. “Dagiti ikan ken lames, saanda a maitarayan dagiti sippittayo.”

Manipud idin, naawaten ni Biding ti atiddog a sippitna. No kantiawan dagiti padana a billit, ikankantana laeng.

Timmangad. Nagtilmotilmon. Mariknanan ti bisinna. Nakaturog pay laeng da Ama Bidamang ken Ina Bidinang.

Winagwagna dagiti naglaok a balbag ken puraw ti marisna a dutdotna. Nabang-aran. Panagriknana, naiwagsak dagiti linnaaw a kimpet kenkuana.

Inwarasna ti panagkitana. Natalna dagiti bulong. Nagpasugnod ni Angin? Wenno napan met nagpasiar?

Inisemanna ti bagina iti dayta a napanunotna.

Nalawag a matannawagan ni Biding ti naintar a piskeria. Agpadaya dagitoy agakaba iti limapulo metro a pagtaraknan ti lames. Ti piskeria ni Ama Berto a taga-Pammobo ti asideg iti aponda.

Natalna ti danum iti piskeria. Kasla di agkutkuti. Kasla awan ti lamesna. Kasla malmalday.

Matmaturog ngata met dagiti lames? nasaludsod ni Biding iti panunotna.

Nagtayabtayab. Pimmangato iti um-umana. Sa kellaat a nagsuek. Kasla pay agsagiwisiw ti angin iti pardasna.

Nagpadaya. Inampayaganna dagiti naintar a piskeria. Ammona, iti tukot dagitoy, adu dagiti lames. Laeng, ita nga aldaw, kasla nakipagtulagda iti Angin a natalna.

Maragragsakan ni Biding kadagiti makitkitana. Iti agsumbangir a takdang dagiti piskeria, naruay dagiti kaykayo. Ditoy met ti balay dagiti padana a billit. Adda dita da Perperroka, Salaksak, Billit-Tsina, Sawsaw-it, Lawlawigan, Martines, Tangad ken Kakok. Da Mangngubog, addada iti maysa a suli ti aripit iti abagatan dagiti piskeria.

Napintas ditoy disso a yanda. Saan a naranggas dagiti lumugar. Awan ti agis-iskopeta kadakuada. Awan ti agpalpalsit. Awan ti agsilsilo.

Isu a di mapanawan da Biding. Paraiso kadakuada ti Purok Amianan ditoy Brgy. Pammobo.

“Agannadka iti panagpaspasiarmo,” sangkapalagip latta kenkuana da Ama Bidamang ken Ina Bidinang.

“Awan pagdanaganyo, nanang ken tatang,” sangkakunana. “Natalna ditoy lugartayo.”

“Saanka nga agsigsigurado,” ni Ama Bidamang. “Siputam dagiti ubbing iti Purok Kalunay.” Ti purok iti dayaen ti Purok Amianan ti kayatna a sawen.

“Apay,tatang?”


“Nangngegko a panggepda kano ti agsilo. Diak la ammo no manok. Wenno banias. Wenno datayo a billit ti siluanda.

Mangrugin a ngumato ni Apo Init idi agsubli iti paleng a balayda. Nakariingen da Ama Bidamang ken Ina Bidinang. Madamada met a wagwagen ti bagbagida.

Inwarasna ti panagkitana. Iti Amianan a rumiet dagiti kawayan, mangrugin a makariing dagiti bulong.

Agkutkuti metten ti danum. Mangrugin nga agkimaw dagiti tilapia.

Nakita ni Biding ni Ama Berto. Magmagna kadagiti tambak. Agturongen iti asideg ti aponda.

Purpuruakan ni Ama Berto dagiti tarakenna iti tuyo. Ken balangeg nga inuggotna iti asideg ti tambak. No dadduma, agpalakpak iti napigsa. Pangayabna kadagiti lames?

Dayawenna ni Ama Berto. Dina pay pulos nakita a nagpakan iti komersial a feeds. Saan a kas kadagiti kakaduana nga adda piskeriana a puro feeds ti pagpakanda.

Kaykayatan met ni Biding ta panagramanna, naim-imas ti lasag dagiti lames ni Ama Berto.

Rimmanisak ti danum. Agdadarupen dagiti lames. Sikbabda a sikbab kadagiti naipuruak a taraonda.

Maay-ayatan ni Ama Berto.

Napaisem met ni Biding. Nagplastar.

Gumarawan latta dagiti lames. Nakita ni Biding ti maysa a buntiek. Agsisiim daytoy iti abay ti natnag a bulong ti paleng.

Nagsagana ni Biding. Impennekna a sinippayot ti buntiek. Idi rumkuas iti danum, sippitnan ti lames. Nagdiretso iti sanga ti paleng.

Agkulkulipagpag ti buntiek nga inammalanna. Ngem dina inibbatan. Impatitpatitna iti sanga.

Nakitana ni Ama Berto a nakatangad kenkuana. Nakaisem daytoy.

Nasdaaw ni Biding. Saan a makaunget kenkuana ni Ama Berto? Al-alaanna iti taraken, sa ita nakaisem pay?

Impamaysanan nga impatitpatit ti buntiek idi tallikudan ti lakay.

Idi saanen nga agkutkuti ti lames, inin-inut ni Biding a kinnan. Nabsog kalpasanna.

Ngem imbes nga aglang-ay, nagpuesto manen. Siniputanna manen dagiti lames. Maysa manen a buntiek ti nakitana. Sinippayotna. Saan a nagmintis. Indiretsona daytoy kada Ama Bidamang ken Ina Bidinang.

Saannan a nakita ti panangisem kenkuana ni Ama Berto a nakasiput manen iti panangsippayotna iti buntiek.

“Agannadka,” impalagip manen ni Ama Bidamang idi agyaman daytoy iti insangpetna a taraonda nga agassawa.

“Wen, tatang,” nakataltalek a sungbat ni Biding. Nagsubli met laeng iti puestona a kayo.

Ngem liman a minuto ti naglabas, awan met laengen ti masierto ni Biding a sippayoten. Inkeddengna ti agtayabtayab nga agwanawan. Rinikusna ti piskeria ni Ama Berto. Adda ti lakay iti daya nga abagatan a suli ti piskeria. Manarimaan latta ti panagpakanna.

Nasiiman ni Biding ti aglemlemmeng a buntiek iti rimmuok dagiti kulang ti balangeg. Medio nakalinged ti gudua ti bagina. Narigat pay a sippayotenna. Inkeddengna ti agdisso iti naipatakder a tallo metro ngata a kawayan iti medio asideg ti targetna. Saan met ngata a bugawen ni Ama Berto a sumagmamano laeng a metro ti kaadayona.

Ngem naklaat laengen idi mabatayanna ti impatona a sanga ti kawayan. Nanaltat daytoy ket napakulagtit iti kigtotna. Pabatay gayam ti nagdissuanna. Napangariet iti pannakagalut ti maysa a sakana.

Agpukkaw koma tapno agpaarayat kada Ama Bidamang ken Ina Bidinang ngem isu met ti panagririaw dagiti ubbing iti rimmuok dagiti kayo iti abagatan ti piskeria.

“Yeeyyy!!! Adda naala ti silotayo!” impukpukkawda.

Dagiti ubbing iti Purok Kalunay, nailasin ni Biding ida. Agiinnunadan dagitoy a tumapog iti danum a mangsangat iti silo.

Nagdanag ni Biding. Kanibusannan?

“Hep! Papananyo?” nangngeg ni Biding a kinuna ni Ama Berto kadagiti ubbing.

“Alaenmi la koma ti naala ti silomi, lilong,” kinunada.

“Saan a mabalin,” naturay a kinuna ti lakay. “Saanyo man laeng nga impakpakada ti panagsiloyo iti piskeriak. Ken maysa, kaasi ti billit…”

Nagkikinnita dagiti ubbing.

“Saan kadi nga insuroda kadakayo dita iskuelayo ti panangipategyo kadagiti ayup?” sinaludsod manen ni Ama Berto. Indissona ti pagpakpakanna iti tambak. Timmaneb ket tinurongnan ti silo.

Binuybuya dagiti ubbing ni Ama Berto iti yaasideg daytoy ken ni Biding a naala ti siloda.

Narikna ti Biding ti pannakaikkat ti silona. Napaanges iti nalukay.

“Nagasatka,” nangngegna a kinuna ni Ama Berto kenkuana a kasla ketdin agpadada a tao. “Iti laeng ngatuen ti maysa kadagiti ramaymo ti naet-etan ti silo.”

Napayaman iti isipna ni Biding.

“Ibuloska,” intuloy ni Ama Berto. “Agyamanak iti panangib-ibusmo kadagiti buntiek a kalaban dagiti annak ti tilapia a tarakenko. Ituloymo koma ti mangibus kadakuada.” Isu pay laeng ti pannakaawat ni Biding no apay a nakaisem latta ti lakay no kasta nga adda masippayotna a buntiek.