Ni Bordagol ken dagiti Iskwi (Maikadua a paset)

KANIAK A biang, ayunak ti kapanunotan ken panirigan a saan a rumbeng a maisarwag ti kinaranggas kadagiti ayup wenno tumatayab, domestiko man dagitoy wenno dagiti atap. Pudno, ayupda wenno tumatayab laeng, ngem saan a dayta ti rason a nawaya ti asinoman a mangidas-al lattan iti kinaranggas.

Nasken a maipatungpal ti estrikto a regulasion iti panagtaraken kadagiti ayup ken billit tapno maliklikan iti pannakaabuso ken panagbaybay-a.

Lalo la unayen iti immatang dagiti ubbing ken agtutubo, a saan a rumbeng a mapasamak ta dakkel la ketdi ti implikasion dayta a banag iti masakbayanda. Ta iti pannakaimatangda iti kinaranggas kadagiti atap wenno domestiko nga ayup ken billit, mailamina dayta a banag iti mugingda, lalo no awan iti makitada a sumupring ket ipatoda lattan a gagangay laeng dayta a banag, wenno possible pay a mapukaw kadakuada ti panangidasig iti nasayaat ken saan, ta iti kanito a nasken koma a mangidasigda ket saan a napasamak wenno di immappayaw kadakuada dayta a kapanunotan ta dayta ngarud ti buya a naimatanganda iti napalabas; lalon no dagiti nataengan a naasideg kadakuada iti naimatanganda a nagaramid, sigurado la ketdi nga umappayaw metten kadakuada iti panangbarengbareng iti panagutob ti maiparbeng ken saan ta gagangay a tuladen dagiti ubbing ti aramid dagiti nataengan.

Eswes, adda dagiti pagteng a di rumbeng a maimatangan dagiti addaan iti naganus pay a nakem. Maidarirag koma iti nainget a panangakem ti responsibilidad dagiti nanakman kadagiti ubbing ken agtutubo, di baybay-an ida nga agpawiwara lattan.

Uray dagiti responsable a pabuya iti telebision, iti radio, ken kaarngida ket masansan a maedit no dipay maikkat dagiti buya a posible a mangibunga iti saan a nasayaat iti panunot dagiti annak nga addaan pay laeng naganus a nakem. Isu nga adda dagiti pakauna a parental guidance. Kadagiti babasaen, lalo iti damdamag, masansan a mabasa ti notice of disturbing to some readers. Kadagiti mabuya, adda ti pakauna a notice of disturbing to some audiences, strong parental guidance is advised ken dadduma pay a pakauna para iti responsable a panagsuratan ken panagipabuya. A, panagkunak rumbeng laeng a masurot. Kas nagannak, ti responsibilidad iti maitutop ken naannayas a panagtaeng dagiti annak ket kangrunaan unay nga aramiden dagiti nagannak. Maitutop nga aturen ti biddut babaen iti maiparbeng nga addang a pulos a di masukit ti rikna; iti panagkunak, nalaklaka ti panagatur no maawan ti kinasabrak.

Nasinga ti panangmulmol ti mugingko kadagiti maitutop ken rumbeng nga akmen dagiti nagannak ken uray asinoman a nanakman.

“’Panam, baket?”

“Innak mangalan iti dua nga itlog ta ipritokon a pangaldawak, nakallong met ‘tay namnamaen a pangaldawan…” inngayemngemna.

Adda agit-itlog iti kuribot iti asideg ti ridaw ti kamarin. Iti pattapattak, nasuroken a sangapulo iti naiyitlogna, ket dandani metten iti inna panangukop. Adda manen iti dua a pamusian nga agkakkakak itay ken kasla agsapsapul iti inda pagitlogan. Sabagay, apaggisu ti dua a bakante a kuribot nga imbitinko iti taleb ti kamarin idi kalman. Nalabit a dipay timmapuak dagiti dua a mangukop. Natimudko manen ti panagsinnungbat a panagkakak dagiti dua a pamusian, addada ngata iti ampir ti kamarin.

Ngem napigpigsa iti kakak-laaw ni Toyang. Mabusor ken agung-unget.

Dinarasko iti rimmuar ket nagturong iti kamarin.

“Apay, aniaman daytan, aya?”

“Awan metten dagiti itlog ni burik? Agkaiwara dagiti nagsultopan!”

Napangangaak ken napamulagat. Tinan-awak ti kuribot ngem awanen a pulos ti itlog. Nagsabat dagiti matami ken Toyang.

Ita laeng a mapasamak daytoy. Awan iti mannibrong iti itlog ditoy purok ta amin a balay ket adu dagiti taraken a manok, pato ken ganso. Awan ngarud iti agtatakaw.

No natakaw, awan koma ti makita a nagsultopan. Saan a kas itoy nga agkaraiwaris dagiti shell. Iti immuna a nagrehistro iti mugingko ket saan nga aramid ti tao daytoy no di ket maysa nga ayup wenno wenno reptile a kas ti bannias wenno ania ditan a naessem iti itlog.  

“Manglukatkan iti delata. Siakon iti makaammo a mangsagad kadagitoy wara.”  Ginammatak ti nakapasanggir iti diding a sagad nga iit ken ti daspan.

“Asino man ngatan iti akin-aramid kadagitoy? Nakallong ti pangaldawan, nakaut pay ken nasultop dagiti itlog! Nakarkaronsa met ngem ni Bordagolen ti simmublat a mannibrong!”

Ngem diakon sinungbatan ni baket ta dinto ket kumaro ti pungtotna. Tumanabutob a nagsubli iti bunggalomi, idinto ta awan pamalpalatpatak no asino ti tudoek nga mannibrong.

Asino iti akin-aramid no awanen ni Bordagol? Ken maysa, saan nga agsultop iti itlog ti pusa. Banias a, makalabna ngarud ti bolo a diding ti kamarin?

Nasken nga agpaliiwak ken agridam. Nasken nga iti kabiitan a panawen ket matakuatak nga insigida no asino iti agar-aramid.

Iresertskoman iti internet no madamdama no asino nga ayup – mammal wenno reptile iti addaan iti karakteristiko a naayat nga agsultop iti itlog, a managkurimes kadagiti umok.

Malem. Nasinga ti panagbalabala ti panunotko no ania iti kasayaatan nga aramidek tapno matakuatak ti agkakallong ken mannibrong idi kellaat simrek ni Elinore, ti anakmi. Agdardaras a nangidisso iti sofa ti backpackna.    

“Sumarsarunon ni manong, dimmagas dita yanda Tang Ignas dita laud ta agaariwawada, awan ngata iti agaapa ta adda met dagiti agkakatawa. Adda ngata bulos ta nangngegko iti nailaaw a panangtiliw wenno panangsilo,” ket nagdardarasen a nagpakusina.

Nagsabat dagiti matami ken Toyang, a madama nga aguk-ukis kadagiti bunga ti kardis.

“Mabisin ngatan,” naggarikgik ni Toyang, “nakalutoak met ketdin.”

Nakairuaman ngamin dagiti anakmi iti mangilabban nga insigida no sumangpetda nga aggapu iti eskuela iti malem. Kalpasanna, sanguenda manen a dumogan dagiti leksionda.

Madamdama pay, imbuang ti ridaw ti kusina a tapayana ti kanigidna ti mallukong ken iggem met ti kanawanna ti sagpaw ti dinengdeng a prito nga ulo ti bangus. Nagpusot iti sofa kabayatan iti panagkabukabna.

“’Pay dika met nagadobo iti manok, mamang?”

Nagsabat dagiti matami ken baket, sa met la nagdumog nga agukis kadagiti kardis, ngem di matimtimek. Ipatok lattan nga adda pay laeng ti rurodna iti nagkallong iti inadobona.

“Nagadobo, anak, ngem immuna met a nangan ‘tay dina ammo iti agluto, naibus…”

“Nakallong…?” Minatmatannak.

Tinung-edak.

“Asino ngarud ti nagkallong? Awan kano metten ni Bordagol, kunada, ta mapapati a biktima iti desaparecido, ta nagpukaw lattan nga awan nakakita ti bangkayna.”

Iti dayta nga imbagana, adda laketdi ti nasaepna a di pay dimmanon kadagiti sarangmi. Nautobko a tingitingen no kasano ti kinaotentiko iti insawangna ti anakmi.

“Kasanot’ pannakaamom kadayta alegasionmo?”

“Adu ti mangisiksikat kenni Bordagol!” Nagsabat manen dagiti matami ken Toyang, sa agpada a naibakal iti panagngalngal ni Elinore naimallukong a labayna. “Nagunget ngarud kano ni Kapitana Mildred iti asinoman a nangaramid iti kinadamsak, ta dida man la naasian iti ayup a dina ammo iti mangpataud iti taraonna. Tiniliwda la koma kanon sada impupok ta adda tiansana nga agbalbaliw.”

“Wen, met a, saan a rumbeng nga idadanes dagiti ayup uray dagiti billit, no di ket ipateg koma ida tapno kasta met ti isubalitda kadatayo a tattao lalo kadagiti akintaraken kadakuada.”

“Uray kasdiay nga agkakallong ni Bordagol, awan iti paasitgenna a sabsabali a pusa. Kabutengto pay dagiti katropa ni Alvin! Aduda metten ditoy lugartayo.” Sinultopna ti ulo ti bangus.

“Asino nga Alvin nga ibagbagam?” Minulagatan ni baket.

“Ni Alvin ken dagiti kakaduana a Chipmunk, mamang! Apay, diyo am-ammo isuda ket nalatakda met?” Sinultopna manen ti ulo.

Nagsabat dagiti matami ken Toyang. Dina ngata matarusan ti kayat ti anakmi nga ibaga.

Ipalawagko koma a, a ti ibagbaga ti anakmi nga Alvin ken kakaduana ket dagiti karakter iti animated film; ngem pagammuan, immeksena a dagus ti kasangsangpet nga inaunaan nga anakmi, a nangidisso lattan ti backpackna iti sofa.

“Konpirmado!” Inkatawa ni Adrian nga inaunaan.

Nagtitinnalliawkami a tallo. Awan iti makatimek, ta iti bugas ti imbalikasna, awan iti nalawag a detalie. Isu a napanunotko iti agusisa.

“Ania ti kayatmo?” Dinamagko.

“Ipapan ti kaadduan nga awanen ni Bordagol iti purok, ta saanen a makita. Missing in action. Gapu ta awanen ni Bordagol, simmublatda met a papaanawa…!”

“Simmublat, ta awanen ni Bordagol?” Inulitko ti insawangna.

“Wen papang, iskwi a manni!”

“Ania ti iskwi a manni?” Minulagatak. Ita laeng a mangngegko dayta a termino.

Naggarakgak ketdi.

(AGGIBUSTO)