Ni Kapitan Ben

“NO mapanka koma met agpalista ken ni kapitan, barok?” nangngegak a kinuna ni Manang Maila ken ni Marko nga anakna. Nadanonak ida ditoy kantina ni Anti Anjang a gumatgatangak iti sangaserbesa a manteka a pangkirogko iti billangan a ginatang ni baket.

“Mapanakto latta, a, no kayatko!” impabalagbag ni Marko a kaduana dagiti barkadana nga agiinum iti ampir ti kantina. Saggagaysada a lima nga agbabarkada iti kabalio. Sangasupot a kornik ti pulotanda. Adda pay ginisar a bisukol-Taiwan a namalamalan iti silit’ sairo!

Kabalio, kunada ditoy purokmi iti Red Horse. Daytoy man ti brand dagiti agtutubo iti purokmi. Tay met kunkunada nga stainless wenno gin ti brand dagiti nataengan.

“Kaanonto pay?” inyagyag ni Manang Maila. “’Ton tinokhangdakan?”

“Sasawenyo, ‘ya?”

“Ayna, laglag, samonto la ammo no iwalangdaka latta ditan!”

“Adayo a digo. Pui!”

“Simmarakan a tao.”

Ngem saanen nga inkankano ni Marko ni nanangna.

Masiudot la unay ni Manang Maila. Tumanabutob a pimmanaw.

Sipud bimmara ti isyu iti maiparit nga agas, adun kadagiti kailianmi ti napan simmuko kadagiti otoridad. Mabutengda kano a matokhang. Napipia kano daytan tapno dida mapagbabaraan.

Ngem kadagiti dadduma, awan kano ti rason nga agboluntarioda a sumuko. Di pay ket isudanto la kanon ti sisiimen dagiti otoridad no maala ti naganda? Ken dida kano met a natiliwan nga agus-usarda iti maiparit nga agas, apay koma a sumukoda?

Aminenda nga agus-usarda? Saan kano pay laeng!

Di pay aminen kano dagiti politiko ti riniwriwriw a taktakawenda iti kaban ti pagilian. Isudanto kano la ketdin?

Saan unay nga ikankano dagiti maatap nga agus-usar iti maiparit nga agas dagiti otoridad ditoy ilimi gapu ta awan pay ti damag a tinokhangda a timmangad iti barsanga. Nasingpetda, saan a kas kadagiti adda idiay siudad a kanigid-kanawan ti maatap a tinokhangda. Ditoy, agpatinggada laeng iti kampania a sumuko koman dagiti adda pannakainaigna iti ilegal a droga.

Ngem idi nagsaruno a naitumba dagiti dua a maatap a pagtataudan ti droga iti ilimi, medio nagsarungaddeng dagiti atapenmi nga agus-usar. Nagsasarunoda a napan simmuko.

Ngem natangken latta ti ulo dagiti dadduma. Maysa ditan ni Marko a kapurokanmi. No maminsan, pabpabasolen dagiti kalugaranmi ni Manang Maila kadayta a nagbanagan ni Marko. Kinunkunsintirna daytoy iti binabastos nga aramidna idi ubing pay. Pagarigan idi elementaria pay laeng ni Marko. No namin-ano a napaayaban ni Manang Maila gapu iti eskuela gapu iti kinaloko ni Marko. Ngem imbes nga ungtanna ti anakna wenno bagbagaanna, inal-alana daytoy. Dagiti pay mamaestra ni Marko ti nagbalin a dakes.

Kasta man met laengen idi hayskul ni Marko. Adda pay daydi punto a kinamat ni Marko iti immuko ti maestrona ta sinitar daytoy iti pannakaladawna ket kasla lattan aso a simrek iti klase a tumagari a di man la nagdaydayaw wenno nag-excuse la koma.

Daytan ti kadakkelan nga inaramid ni Marko idi. Ngem inkalintegan latta ni Manang Maila ti anakna. Naimbag ta naranaanna a naanus ti maestro nga inkasta ni Marko. Di ugali daytoy ti makiringringgor. Iti kinaap-apera ken kinamannanao ni Manang Maila, saan pay a nakauni idi ti maestro ni Marko. Kasta man met laengen ti kabarbaro a prinsipal.

Pinag-promissory note-da latta idin ni Marko.

Dagita a pinangal-ala ni Manang Maila iti anakna ti ammomi a kapurokanda ti dimmakkelan ti sara ni Marko. Awan met ti naaramidan daydi Manong Daniel (natay a tinukkaw ti uleg iti papanna panagala iti tata) nga ama ni Marko ta pakkok ni Manang Maila. Agkutitem no agsao ti asawana.

PIMMASIAR ni Kapitan Ben iti purokmi iti dayta nga agsapa ti Sabado a kaduana dagiti tanod ken kagawadna. Naummongkami iti paraangan da Anti Anjang ta nalawa ditoy ampir ti kantinana.

“Immaykami, kakabsat,” inrugi ni kapitan, “ta naggapu ni hepe idiay barangay hall idi kalman. Ingunamgunamna a sumuko koman dagiti agus-usar pay laeng iti maiparit nga agas.”

“Adda kadi listaanda, kap?” sinaludsod ni Manang Maila.

“Adda inisial a listaanda, manang,” insungbat ni Kapitan Ben. “Sumarsaruno dagiti listaan nga itedmi kadakuada ta isu ti inrekwayrda kadakami.”

“Sigurado ngata nga agus-usar dagita adda dita a listaan, kap?” inamad met ni Manong Mario. Maysa kadagiti atapenmi nga agus-usar ditoy purok.

“Nagdalan iti naiget a panagadal daytoy ipasami a listaan,” intungtung-ed ni kapitan.

“Ania ngarud ti aramidenda kadagiti sumuko, kap?” ni manen Manang Maila. Madanagan la ketdi ken ni Marko.

“Agdalanda iti counseling. Ken rehabilitation no nasken…”

“Saan ngata a mapagbabaraanda, kap?”

“Adayo ngata met a kasta, manang. Naanus met dagiti polis ditoy ilitayo!”

“Ania ti mapasamak kadagiti agintatangken a sumuko, kap?” insengngat ni Uliteg Sabas.

“Daytan ti diak ammo, apong…”

Nagkikinnitakami.

“Isu a kadagiti agus-usar ken aglaklako iti maiparit nga agas, gundawayantayo daytoy. Isardengtayon daytoy nga aramid. Ipamaysatayo ti agtrabaho para iti pamiliatayo.”

KABIGATANNA, nagsasarutsot a kalugaranmi ti simmuko. Ngem di latta namki ni Marko.

“Apay, nakitada kadi a nagusarak?” kinunana kano idi nagiinumda iti kantina ni Anti Anjang. “Dida pay ketdi nagsuerte no mapanak lattan sumuko kadakuada?”

Isu nga uray kasano ti panangngiwatngiwat kenkuana ni Manang Maila, awan ti nagmamaayan daytoy.

“Dayta ita ti maganabmo a kunsintidor nga ina,” kinunkunada iti liklikudan ni Manang Maila.

MALEM. Dinayyegnakami ti damag a maysa kadagiti barkada ni Marko ti pinaltogan ti riding in tandem. Sinaedda daytoy iti kawatiwatan ti haywey nga awan ti matagtagibalay.

“Nangsampoldan,” kinuna ni Uliteg Sabas. “Natangkento met ti uloda ita…”

Ad-addan ti danag ni Manang Maila. Saannan a sinardayan ni Marko a binagaan tapno sumuko metten daytoy.

Ngem saan latta nga impangpangag ni Marko.

“Droga, ‘ya, ti nangpatayanda ken ni Brandon ket diay kinababaerona!” inrason kano ni Marko. “Asawanto met ti polis ita diay kaudian a binabaina!”

Gapu iti dayta, nagpatulong ni Manang Maila ken ni Kapitan Ben.

Immay a dagus pinasiar ni kapitan ni Marko iti dayta a malem. Naranaanna manen daytoy nga agin-inum iti kantina ni Anti Anjang.  

“Kaanokanto a sumuko, Marko?” inamad ni kapitan. “Agpakpakaasi ti inam…”

“Madik, kap!”

“Pagmadiam?”

“Nagadu met ti di pay napan simmuko, kap!”

“Tuladem ngarud ida?’

“Sa diak la kayat ti maal-alaan iti ladawan dagiti polis, kap!”

“Kuyogenka no mabutengka…”

“Saandak a piliten, kap. Dakayon ti mapan no kayatyo!” nagubsangen ti timek ni Marko. Sumilud ngatan ti in-inumenna.

“Nagbastoskan!”

“Wen, kap!  Sumukoak no sumukoka met!” Intangguap ni Marko ti nabati iti basona.

Saan a nakatimek ni Kapitan Ben. Napakutitem.

“Agindadaluska, kap… pui! No sika ti paggapgapuan ti suplay ditoy yantayo!”

Napangilangilkami laengen idi inyal-aludoy ni Kapitan Ben ti nagawid.