Sarita: Ni Ma’am Rosebelyn (Umuna a paset) — Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

Ni Ma’am Rosebelyn (Umuna a paset)

MUSTAKAU?

Mensahe dayta ni Sir Dexler Abito, ti dati a prinsipalmi, dua a tawenen ti napalabas. Nagbanipbip ti selponko kabayatan ti panagirekordko iti impaeksamenko iti Mathematics 7. Impatulodna daytoy iti chatroom-mi idi isu pay laeng ti head-mi.

OK met, sir, insungbatko. Sisiak pay laeng ti nakabasa iti mensahena. Dakau, sir, ‘musta met?

Enjoying here at my new assignment. Ngem naragragsakak idi dita ta bassit laeng ti pakakumikoman. Ken agaammokayo amin a titserko.

Pudno ti kuna ni Sir Dexler. Disiotsokami la idi a titser nga iggemna ken nasurok laeng a tallogasut dagiti ubbingmi. Laklakaenna a leppasen dagiti ipasana a reports.

Iti kina-head-na kadakami, nagbalin a nalag-an ti inaldawmi. Nalaing a makikadua. Saannakami nga ibilbilang a nababbaba ngem isuna. Saanmi a marikna ti pannaka-pressure.

Kinapudnona, make your work easier ti motto-na. Sangkaibagana dayta kadakami. Dimi kano masapul ti agpipinnatayok iti isbo. Agbibinnadangkami ketdi tapno aggigiddan a tumallapaw. Ta kas kapaliiwanna kano kadagiti naggapgapuannan – aglalo dagiti dadakkel a pagadalan, adu nga adipen ti tisa ti kasla agsasalip iti inaldaw. Adda dita nga agpipinnerdida pay ketdin. No adda rimmuar nga isyu ti maysa, pagpiestaan dagiti sabali.

Dayta ti inggunamgunam ni Sir Dexler a di koma maaramid iti grupomi. Agkakaduakami kano. Saan nga agkakalaban kadagiti trabahomi.

Saan a kayat ni Sir Dexler ti adu a pappapel nga ipaspasa. Agingga’t mabalin, dagiti laeng masapul nga ipasa iti Dibision ti paipasana kadakami. Ken siempre, ‘tay kopia a para iti pagadalan.

Malaksid iti dayta a make your work easier, sangkapailagip ni Sir Dexler nga ibiagmi ‘tay kunkuna dagiti Hapon a 5S iti trabaho. Para kano iti nadalimanek ken nakappiaan a panagtrabaho.

Sana all… enjoy… kinunak nga insungbat.

Y?

Sakbay a nakasungbatak, immunan a nakaipasayag iti komento ni Sir Ronnie a kaduak: Hirap klgayan nmin ngaun, sir…

Gpu ken ni boss-yo? inamad ni Sir Dexler. Ammok dytan. Inyulada idi ‘diay Nagcayangan HS. Imbakuarda met j Nataragtag Nat’l Agricultural and Trade School. Adu ti isyuna…

Ti Nataragtag NATS ti kaudian a naggapuan ni Ma’am Rosebelyn, ti prinsipalmi nga agdama, sakbay a sinuktanna ni Sir Garry (a nangsukat met ken ni Sir Dexler) ditoy pagadalanmi. Agdua tawen ni Sir Dexler kadakami idinto nga apagisu laeng a makatawen ni Sir Garry.

Saanakon a naklaat iti dayta a kinuna ni Sir Dexler. Idi nadamagmi nga adda panagririgodon dagiti prinsipal, inammomi a dagus ti background ti naaweng ti naganna nga umay iti yanmi. Apagisu met nga adda kaklase idi iti kolehio ni Sir Ronnie a titser ni Ma’am Rosebelyn iti naggapuanna nga eskuela. Daytoy ti nagistoria iti kababalin ni Ma’am Rosebelyn.

Saan laeng a dayta. Naikamang iti Nataragtag ti kabsat ti maysa a kaduami. Daytoy pay ti nangsupusop iti nakuna ni kaklase ni Sir Ronnie. Petisionanda kano idin ni Ma’am Rosebelyn gapu kadagiti madi nga aramidna. Umuna dita ti dina panangipirpirit kadagiti mannursurona. Kasla isu laeng ti kalaingan. Awan lugar ti isusupiat iti kayatna a mapasamak.

Nalaing kano pay nga agpabain kadagiti titserna. Nauyong kadagiti ubbing. Ti la kano bagina ti ammona a husto.

Adu kano dagiti kuestionable a proyekto ti pagadalan nga inrusuatna. Nagdadakkel kano dagiti naideklara a nagastos. Ngem no ar-arigen, saan met nga immabot koma iti kasta ti magastos.

Isu a plinano dagiti stakeholders a petisionan. Ngem sakbay pay makadanon ti petision kadagiti maseknan iti ngato, impakaammonan ti panggepna nga agpayakar laengen iti ilina. Uray ita laengen a masungad ti panagretirona.

Napatgan ti kiddawna. Isu a kasta la kano unayen ti ragsak dagiti taga-Nataragtag idi saanen a nagreport kadakuada ta immayen iti eskuelami. Nagpapamakan dagiti titser kadagiti ubbingda. Saan kano met a nagpaudi dagiti ubbing. Inkiddawanda pay iti OIC ti panagprograma tapno maipeksada ti riknada iti kano “pannakawayawayada” iti ima ti maysa a diktador!

ITI isasangbay ni Ma’am Rosebelyn iti eskuelami, awan ti sabali nga inubrami no di ti nangpalpaliiw kenkuana. Ne, ket, awan met ti madi a nadlawmi. Nalamuyot met nga agsasao. Napakumbaba pay no kasta a mitingennakami. No mabalin, dakami payen ti mangibaga no ania ti rumbeng a maaramid kadagiti isyu ti pagadalan.

“Nasingpet met gayam ni ma’am,” nakunak la ngarud kada Sir Ronnie ken Sir Lito. “Biddut sa met ti damagtayo kenkuana?”

“Wen sa nga agpayso,” inyayon ni Sir Lito. “Baka ginudtaymnatayo la ‘diay am-ammom, Sir Ronnie, ta nainget ni ma’am idi kadakuada. Baka ipapaawengda ti ibilbilinna?”

“Kastana kano laeng iti damo, brod,” kinuna ketdi ni Sir Ronnie. “Kasla kano karnero iti damdamo. Ngem maammuantayto a nangisit met gayam ti darana!”

“Nagkuna manen?’ sinaludsodko.

“Ket ti kaklasek nga agisursuro ‘diay Nataragtag, a,” impasigurado ni Sir Ronnie.

“Delikado ngarud,” insanaltekko met.

KET ita, kalpasan ti tallo bulanna kadakami, in-inuten a rummuar ti pudpudno a maris ti prinsipalmi. Nagubsang nga agsasao. Adda gargaresna.

Nadlawmi pay a kasla isu laeng ti husto no agsasao. Awan lugar ti panagrason kenkuana. Kas idi nagobserbar iti klase. In-post conference-nak kalpasanna.

“Saanmo nga ammo ti time management a makuna, Mr. Matias!” kinunana a dagus idi napagtugawnak iti sanguanan ti lamisaanna. Nagdadakkel ti naikitikit a naganna iti marmol iti rabaw ti lamisaan: Mrs. Rosebelyn Bulatao Niacon, SSP-I. Iti makanawanna, adda dita a nakaplastar ti maysa a nakaukrad a Nasantuan a Surat.

“Apay, ma’am?” masmasdaawak a nagsaludsod.

“No dim pay nalpas ti lesson-mo iti maysa nga oras!” inkusilapna.

“Naileppasko met ti adda dita DLL-ko, ma’am,” kinunak. Ti Daily Lesson Log ti kayatko a sawen.

“Kurang!” nagkimmokimmot dagiti bibigna. “Saanka a nagpa-quiz ken nangted iti assignment-da!”

“’Ton bigat koma pay la dayta, ma’am,” inkalintegak. “Kasta ti nakalanad iti iggemyo a DLL-ko. Atiddog unay ‘diay topic-ko. Saan a maal-ala iti maysa nga aldaw. Mathematics pay met ngarud.”

“Madi, a, ti kasta!” kinunana latta. “Masapul nga adda itedmo kadagiti ubbing nga eksamen tapno makitam no naawatanda ti linawlawatmo, Mr. Matias!”

“Ma’am,” nagtalinaed a nababa ti timekko, “saan met a…”

“Saannak nga isuro, Mr. Matias!” inyagawna. “Nabayagak a nagisursuro met. Isu nga ammok ti ibagbagak.” Natadtadem itan ti panagkitana kaniak. “Ken diak kayat daytoy panag-DLL-mo! Rumbeng a fill-up-am amin a paset ti DLL. Saan nga iti next session ti dadduma a pasetna!”

“Kasano a maaramidko ti kasta iti subject-ko, ma’am,” inkalintegak latta, “ket Mathematics daytoy. Saan nga umanay ti maymaysa nga aldaw a panangiyallawat kadagiti ubbing iti lesson kadakuada.” Immangesak iti nauneg sakbay nga intuloyko: “Ken nakuna ti lecturer-mi idi iti seminarmi a Math teachers, saanmi kano nga ipilit a fill-up-an amin a paset ti DLL iti inaldaw. Mabalinmi a singaysingayen kas kidkiddawen ti topiko.”

“Naglainganen dayta a lecturer-yo,” saan latta a bimmaba ti tonona. “nalalaing pay ngarud ngem iti siak ta isu ti patpatiem? Baka plane teacher la ‘diay lecturer-yo. Prinsipalak, ‘nia…”

“Saan met nga iti dayta, ma’am…”

“Basta, ti kayatko, saanton a kastoy ti panagdi-DLL-mo!” Timmakder. Inyawatna ti DLL-ko. “Mabalinmon ti rummuar, Mr. Matias!”

Iti panangawatko iti DLL-ko, namingmingak ti Nasantuan a Surat iti lamisaanna. Sa ni Ma’am Rosebelyn. Agwingwingiwing ti un-unegko a rimmuar iti de-airconditioned a kuartona. Kasla maur-uram ti riknak.

Pinaruarnakon ket awan pay naibagana uray positibo la koma met iti panagisurok. Wenno suhestionna la koma tapno dumur-as met ti panagisurok kas mayannatup iti ibagbagana a “kinalaingna.” Maiduma la unay kadagiti immuna a head-mi. No i-post conference-dakami idi, ibagada dagiti mabalin a padur-asen pay iti panagisuro. Dayawenda met dagiti nakitada a positibo. Ngem kenkuana…

Nakarkaro manen ti kapadasan ni Sir Narglon. Kalpasan a naobserbar, rimmuaren iti room-na. Ti ammona, sumaruno a rummuar ti prinsipalmi. Ngem nagbati ketdin. Kinasaritana kano dagiti ubbing.

Kas kinuna dagiti ubbing, nga advisory class pay met ni Sir Narglon, dinillaw kano ni Ma’am Rosebelyn ti saan a panagpatsek ni Sir Narglon iti impaeksamenna. Kasano kano ngarud nga ammo dagiti ubbing ti naalada iti eksamen?

Ngem rason ni Sir Narglon idi nagsaritakami, kasano nga ipatsekna kadagiti ubbing ti impaeksamenna ket essay-type kano met. Aralin Panlipunan ti subject-na ket kadawyan kano a kasta ti panagpaeksamenna tapno mapadur-as ti reasoning dagiti ubbing. Saan a ‘tay basta Identification type lattan.

Ti pay rigatna, ninamnama ni Sir Narglon a maikan iti COT wenno classroom observation tool kalpasan dayta. Ngem awan met. Baliwanto kano nga obserbaren ti prinsipalmi.  

Sabali met ti napasamak ken ni Ma’am Janelyn a titser iti senior high school. Napaayaban idi dagiti nagannak dagiti mapagduaduaan nga ubbing, JHS ken SHS, no makaruarda wenno saan.

Adda nagannak a nagreklamo ta apay kano a bimmagsak ‘diay anakna idinto nga athlete met daytoy. Siempre, idi kano napaeksamen, awan kano ti naalana, a, ta adda met iti nakisalipanna idi madama ti panagipalawag ni Ma’am Janelyn iti leksionda. Isu nga uray addan ti anakna idi eksamen, awan, a, ti maisuratna gapu ta saanna ngarud a nadanonan ti discussion.

Imbes koma a pagsawen ni Ma’am Rosebelyn ni Ma’am Janelyn, immunan a nagsao.

“Pasensiaanyo la bassiten ni Ma’am Janelyn, kakabsat,” kinunana. “Agdadamo ngamin nga agisuro. Saanna pay ammo ti ar-aramidenna. Iti kasta a kaso, adda pagannurotan a masurot. Ti kangatuan nga iskor dagiti mabati nga ubbing ti maited nga iskor iti maysa nga ubing a rimmuar gapu iti salip. Awan ngarud ti rason a bumagsak koma ‘diay ubingyo…” kinitana ti nagannak a nagsaludsod.

Napawingiwingak idi mangngegko (ta siimatangkami a maseknan a titser dagiti ubbing) dayta. Agdadamo ni Ma’am Janelyn ti kunana? Ket no agtallo tawenen daytoy a mangisursuro! Ken maysa, innalana koma pay ti side daytoy, a. Iregregna metten ti adda iti babaenna.

Naimbag ta pinagsao met laeng ni Ma’am Rosebelyn ni Ma’am Janelyn. “Pudno a bimmaba ‘diay ubing, mam,” kinunana. “Ngem dayta ket ita a maikadua a semestre. Awan metten ti contest a napnapananna. Nangato ti gradona idi umuna a semester. Isu daydi papanna iti athletic meet. Siempre, highest score ti impaayko idi tunggal agpaeksamenak kas sagudayen ti pammilin. Ita, agkara-cutting class metten. Kasano koma pay a makasursurot?”

Saanmi man laeng a nangngeg ti panagpadispensar ni Ma’am Rosebelyn. “Kasta met gayam, ading,” kinunana iti nagannak a nagreklamo. “Basol met gayam ‘diay anakyo! Bagbagaanyo koma ngamin, a.”

Iti panagdengngegko, adda manen gubgubsangna dayta a kinuna ti prinsipalmi. Madi ti panagsaadna. Nasiputak la unay ti panangkusilap ti nagannak iti likudanna.

Ngem ti diak la unay magustuan iti dayta a gundaway ket ‘tay panangitudona a dagus ken ni Ma’am Janelyn nga isu ti nagkamtud. Kas pannakainami koma, inkalinteganna daytoy. Wenno innalana nga immuna ti side-na.

Ngem inregregna metten a dagus! Napia la koma no husto a di ammo ni Ma’am Janelyn ti inar-aramidna.

(ADDA TULOYNA)