sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Ni Yolanda ken ti Kinataotayo

Kolum : Sinursuran

Ni Jobert M. Pacnis

(Umuna a paset)

    NADAYYEG ti sibubukel a pagilian iti isasangbay ni Yolanda. Awan a pulos ti nangnamnama iti kinadagsen ti balonna a didigra. Nupay iti biang ti gobierno, ken dagiti maseknan nga ahensia, saanda a nagkurang a nangidanon iti impormasion kadagiti maseknan nga umili.  Sakbay a dimteng ti bagyo, naballaagandan dagiti kailian a masapul ti panagbakwitda ta nabuslon a tudo ken napigsa nga angin ti yeg ni Yolanda.

Ngem pagdaksanna, adu ti di nangipangag.  Ti ammo dagiti kailian, gagangay laeng a bagyo a kabaelanda a sarangten ti basnotna. Naklaat laengen ti kaaduan idi kasla linuglogna ti dinalananna.  Rinibu a kailian ti intanemna. Riniwriw a sanikua ti nadadael. Maibilang a milagro ti pannakaispal dagiti nakalasat.

Iti ipapanaw ni Yolanda, imbatina a nakapimpiman dagiti kailian a binasnotanna. Kasla met napilayan ti pagilian ken kastatayo metten nga umili.

Dimteng ti adu a tulong kadagiti kailian– manipud ditoy ken kadagiti nadumaduma  a pagilian. Pudno la unay nga iti panawen ti didigra, silulukag ti espiritu ti kinamanagtulong. Nagtamed dagiti ganggannaet iti determinasion nga impakita dagiti kailiantayo a biktima tapno laeng makabangonda.

Ket iti naminsan pay, naalatayo ti panagdayaw dagiti ganggannaet. Nga isu pay ket ngata ti maysa a nangkulding iti riknada tapno ipaayda ti tulong kadagiti biktima.

Ngem kas iti naynayen a mapaspasamak, no addan kuarta iti saritaan, rumsua dagiti nadumaduma nga isyo. Agiinnuna dagiti lider nga agpabanglo a kasla ketdin nagtaud kadakuada dagiti pondo a mayarayat kadagiti biktima. Addada dita dagiti opisial a mangpawil kadagiti foundation, NGOs a mangiwayat iti relief operations kadagiti masakupanda a biktima. Kayatda nga aglasat kadakuada dagitoy ta isudan ti makaammo a mangiwaras kadagiti maseknan.

No utoben daytoy a senario, adda maangot nga agat-baraniw, no di man agat-nalangsi. Kayatda ti agbalin a bida. Kayatda nga ipamatmat nga iti didigra, addada a sidadaan a tumulong kadagiti iturayanda. Dida ket yamanen koma ta adda dagitoy a katulonganda a mangbatak kadagiti kalugaranda. Masirib dagiti adda iti likudan dagiti foundations, ammoda no kasano nga iwardas ti itulongda. Saanda a dobliedoblien ti ikkanda. Masinunuo ketdi nga adda patas ken talinaay iti panagiwarasda iti tulong.

Ngem no kadagiti opisial, dagiti politiko, ti gobierno ti mangiwardas, ammotay’ metten kas obserbasiontayo, adu dagiti hokuspokus. Dayta sangapulo a sardinas, agbalin a dua laengen inton makadanon iti biktima; dayta tallo kilo a bagas, nasayaaten no adda sangakilo a pagnumaran ti nakailatanganna.

Saan a panangpadakes daytoy nga estoria. Tunggal dumteng ti didigra, kas iti bagyo, normalen ti kastoy. Maysa a dakkel a kinapudno. Kasla asuk nga agpukaw dagiti dadduma a relief goods.

Ket itoy nga isasangbay ni Yolanda, adda manen kastoy a damag. Nagbubuotan dagiti bagas a para kadagiti biktima ta saan a naiwaras idinto a marigrigatanen dagiti biktima a mangisakad iti pagbiagda iti inaldaw. Ginabsuon pay dagiti kawes nga ukay-ukay a nakitada iti warehouse a maatap a donasion a para koma kadagiti biktima. Ngem mailaklako ketdin!

Kayat ti gobierno a makabangon a dagus dagiti kailiantayo idiay Tacloban. Inrusatna ti rehabilitasion. Ti yanna manen nga adat, adu latta a lokal a lider dagiti agiinnagaw iti pammadayaw. Kayatda latta nga isuda ti maitan-ok. Pagangayanna, maitungtungkua dagiti napateg nga addang ti ibabangon.

Gapu itoy, nakapanunot manen ti gobierno iti sabali a pamuspusan. Nadutokan ni Sen. Panfilo Lacson kas rehabilitation czar. Ngem ita a masursurat daytoy, rimmuar ti isyo nga iti laksid ti innemen a bulan manipud simmangbay-pimmanaw ni Yolanda, manmano pay laeng a pagadalan ti naipatakder. Numona ket panagseserrek manen. Kayatna ngarud a sawen, nabuntog ti panagbangon? Mairasrason dagiti pasamak iti sabali a pagilian nga immabot kano pay iti dua agingga iti lima a tawen sakbay a nakabangonda kalpasan ti didigra a kaarngi ti Yolanda.

(Adda tuloyna)