No agbertdey ti kapre (Maudi a paset)

NANGABAK iti umuna a gungguna dagiti tallo nga ubbing iti pakontes ti eskuelaanda a backyard gardening, gapu iti kinadadakkel ti bunga dagiti mulada a natnateng. Naimas ken nananam idi naluto dagitoy. Napaneknekan dagiti hurados nga awan a pulos ti chemical residue iti panagamirisda. Saan ngarud a komersial nga abono ken kemikal nga isektisidio ti nausar. Dagiti natural a wagas. Maipagpannakel la unay a maawagan iti certified naturally grown crops.

“Nasken a dakami ti mangabak iti municipal level, Manong Kapreno! Naimbag la nga igatangmi iti masapsapul iti sumaruno a panagseserrek ti gungguna a kuarta, “Kiniddaw ni Anthony. “Maika-grade sevenak no sumaruno a panagseserrek.”

Adda pay laeng dagiti ubbing iti gardenda dayta a sumipnget. Kasasaoda manen ti gayyemda a kapre.

“No ngata iyad-adum ti ipug-awmo nga asuk ti e-cigarmo, tapno lalo pay a dumakkel dagiti bunga dagiti mulami?” Singasing ni James.

“Kayatyo a mapasamak, dayta?”

Maragsakan dagiti dua a lallaki nga immayon. Ngem saan ken ni Cheche.

“Apay, dimo kadi kayat, Cheche? Agbalin a beinte metros ti kaatiddog ti bunga dagiti utong, dakdakkel pay ngem luppo ti bunga dagiti okra, tarong, paria. Kasla dram ti kadakkel ti bunga ti kamatis ken dadduma pay?”

Maragsakan la unay dagiti dua a lallaki. Ngem saan ken ni Cheche, nga agngilngilangil.

Iti tangatang, nagmulagat a pirmi ti kabus.

“Aramidem ngaruden, Manong Kapreno!” Indagdag dagiti dua a lallaki.

“Agpaigidkayo ngarud, ta pug-awak iti asuk ‘toy e-abanok. Miraenyo a nalaing ti karkardayo a panagdakkel dagiti mulayo ken dagiti bungada. Usarek ti minsangapulo a beses a naing-ingel ti templa ti bepor.”

Nagsusop a nagsusop iti e-abano ti kapre sana ipug-aw kadagiti mulmula. Kasla maur-uram iti kapuskol ti asuk a nangbalkot ti kanatengan dagiti tallo nga ubbing. Idi nagpukaw ti asuk a parnuay ti electronic positive nicotine delivery device ti kapre, naitambad kadakuada ti kadadakkel ti bungbunga dagiti mulmulada a nateng. Maay-ayatan dagiti ubing kadagiti bungbunga dagiti natnatengda a super dadakkel.

“Sagmamano kadametro ti lakoyo nga utong!” Naggarakgak ni Anthony. “Saanen a por kilo wenno kada reppet ti panaglakoan!” Nagkakatawa dagiti ubbing.

Madamdama pay, adda nakita ti kapre a tao iti halocell nga iggemna.

“Adda sumungad a tao! Aggapu dita laud. Adda awitna a kamera. Panagkunak, agturong ditoy. Madamdama pay addanto ditoy, ta nagpartak a magna!” Kinuna ti kapre.

“Kasano ti pannakaammom, Manong Kapreno?” Kinuna ni James.

“Maminduagasut a beses ti zoom in ti hololens daytoy holocell. Saan laengen a telescopic no dipay ket microscopic pay.” Kasla aglagaw met ni Kapreno.

“Maminduagasut a beses a zoom in? Sus, no iruardanto pay laeng iti merkado ti maminsangapulo a beses ti zoom in a selponmi. Ti inawaganda iti telescopic,” intanamitim ni Anthony. “Advance technology iti lubong dagiti kapre, idinto nga snail pace kadakami a tattao.”

“Ania ngarud ti aramidenmi, Manong Kapreno?” Dinamag ni James.

“Masapul nga ammuenyo no asino dayta. Ken ania ti gagarana. Saan a rumbeng a makitanak, amangan no ipadamagna pay nga adda gayyemyo a kapre. Agpakadaakon.

Sinabat dagiti tallo nga ubbing ti lalaki. Ket inawisda iti kanatengan.

“Siak ni Vincent Sta. Maria. Maysa nga agri-blogger. Kayatko laeng a kitaen dagiti mulmulayo a natnateng. Uray sumipnget ti yuumayko, nasellag met.” Impalawlawna ti panagkitana, a kasla adda ti sapsapulenna, iti kas iti prueba ti panagkusit. “Ken maysa, kuna dagiti hurado iti pakontes iti municipal agri-festival, dakayo ti maysa a papolar kadagiti agsasalip, ta naramankano kano dagiti bungbunga dagiti natengyo ken nagdadakelanda pay.” Nagtugaw ni Vincent iti rabaw ti kasla dram a lumabbaga. “Agtugawak man pay iti rabaw daytoy.”

“Ala, wen, Manong Vincent, agtugawka latta, ngem dika unay aggargaraw ta dinto ket malutlot ken mapis-it. Ta no bumtak, manglayus iti fresh tomato juice!” Nagkatawa pay ni James.

“Apay, ania ngamin, daytoy?”

“Bunga ti kamatis, Manong Vincent!” Naggigiddan dagiti ubbing a simmungbat.

Nakigtot ti blogger. Ket kinunana: “Bulodenta man ngarud dayta tali nga inkarataymo, Ading balasang a bassit, ta rukodek man ti kadakkel daytoy a kamatis.”

“Daytoy a nakawikaw, Manong?” Sinaludsod ni Cheche.

“Wen!”

“Bunga ti utong a nakawikaw daytoy, Manong Vincent…!”

Nasdaaw ti blogger. Innalana dagiti ladawan dagiti mulmula, ken video ket nagdardarasen a pimmanaw. Iti panunot ti blogger, nasken nga irakurakna iti internet tapno maammuan ti sibubukel a lubong ti nakaskasdaaw a natakuatanna. Daytoyen ti inur-urayna a gundaway tapno agbalin a nalatak ken mararaem iti panagsuratan maipapan iti agrikultura.

“Saan a rumbeng daytoy, saanen a nakapappapati. Saanen nga aramid ti tao, kunadan a! Adda mangtultulong kadakuada a di katatawan, kunan a dagiti sidingan ti dilana. Pagsasaritaandatayo. Adu nga interbiu, usisa ken saludsod. Saanton a normal ti panagbiagtayo gapu itoy.” Malidayan ni Cheche. “Ania ti aramidentayon?”

“No maammuan ti organizing committee, sigurado la ketdi iti pannakadiskualipikatayo.” Insaruno met ni James.

“Kasaritatayo ngarud ni Manong Kapreno, ta isublina met laeng iti gagangay dagiti mulmulatayo!” Ket inyunan ni Anthony a kinamang ti sirok ti bangar.

Inawaganda ti kapre, nagparang met daytoy nga umis-isem.

Kinuna ni Anthony: “Pangaasim ta isublim laengen, Manong Kapreno, iti dati a kadadakkel ti bunga dagiti mulami. Daytay natural a kadakkel, a mula dagiti ubbing a kas kadakami.”

“Wen, ngarud, Manong Kapreno, saanen a nakapappati a dakami iti akinmula, ta saankami met nga agrikulturista wenno sientista a mangparparnuay kadagiti genetically modified crops. Isu a kaykayatmi ti parnuay dagiti ubbing a kas kadakami.” Binagi ni James.

“Manong Kapreno, kayatmi a tulongannakami, bayabayen, ngem saan nga agbanag a nakaskasdaaw ken di nakapappapati ti maparnuay. Isu a pangaasim, Manong Kapreno, ipangagmo ti arungaingmi. Pleaseeeee…!” Inyasug ni Cheche.

“Husto, nabun-as dagiti mula a natnateng a nataraken iti natural a wagas ken nagtubo nga nataba a daga a di sinabidongan dagiti sintetiko nga abono ken pestisidio. No mataripato ida babaen iti ayat ken pammateg, agbungada iti dadakkel ngem ti gagangay. Ala, bay-anyo ta isublik iti kas iti sigud dagiti mulayo a natnateng.” Kinuna ti kapre. “Paasukak met iti negatibo a bepor manipud iti electronic negative nicotine delivery device tapno agsublida iti kas iti sigud.”

“Agyamankami, Manong Kapreno!” Naggigidan dagiti maragsakan dagiti ubbing.

Insungbat met ti kapre. “Ania man a pasalip, saan a daydiay gungguna iti kangrunaan no di ket ti naimpussoan a pannakitakunaynay iti dayta a pasalip. Ikagumaan iti mangabak, wen, ngem iti laeng umno a wagas a di mangipaay iti pananggundaway iti pada a makisalip. Dayta ti espiritu ti aniaman a pasalip.”

“Agyamankami, Manong Kapreno. Ngem apay nga intedmo kadakami ti nakaskasdaaw nga imbensionmo?” Dinamag ni James.

Immanges iti nauneg ti kapre, kinunana: “Ladingitek la unay unay, ngem inaramidko daydiay a pangtingiting kadakayo, no napudno met la ti pannakigayyemyo. Ladingitek unay, pakawanendak koma. Iti kabayag ti tiempo a tartarigagayammi iti makigayyem iti tao, saandakami nga inkaskaso, kabuteng, linais, ginundawayan, ken adu pay. Gapu kadi ta maysakami a di katatawan ken saan a tao?” Immanges manen iti nauneg ti kapre. “No maikkat ti impression a nginnatuan, ti linnaingan, ti managimbubukoden, sigurado la ketdi nga agtalinaed ti sapasap a talna ken kappia, iti man tao ken di katatawan.”

“Maawatanmi, Manong Kapreno, ket agtalinaed nga agnanayon ti panaggagayyemtayo. Ket namnamaenmi, iti masakabayan, ti amin a tao ken amin a di katatawan aggagayyem!” Kinuna ni Anthony, ket immarakop pay iti luppo ti kapre.

Simmengngat ni James a malagawan: “Aguraykayo! Sigurado la ketdi a naimposten ti blogger dagiti ladawan dagiti bunga ti mulatayo a super dadakkel iti blogna ken account-na kadagiti nadumaduma a social media platform. Nagala pay iti video, ket sigurado la ketdi a madaman nga ussiosoen dagiti nadumaduma vlogger iti sangalubongan. Adu la ketdi iti umay ditoy ket mariribuk ti panagbiagtayo. Ania ti aramidentayon?”

“Wen, nga agpaysu, agbalin a kasla karnabalan ti kanatengantayo!” Binagi ni Cheche.

“Manong Kapreno, ania ti aramidenmi? Isuronakami man…” Impakaasi dagiti dua a lallaki, ta makariknadan iti panaglagaw.

Naggarakgak ti kapre. Nagtitinnaliaw dagiti ubbing.

“No kasta ti mapasamak, nga adu iti umay ditoy, ibagayo laeng a dagita impostena iti IoT wenno internet of things ket nalabit a parnuay ti photoshop…!” Intuloy ti kapre iti naggarakgak. “Awanen iti mamati kenkuana…! Makitanto ti kinapudno dagiti umay ditoy. Laeng, a ta, kakaasi met piman daydiay a blogger. Ngem no maminsan, ti darasudos, adda tendensiana a nalaka a maikarasukos!”

“Naedit! Na-photo bomb, Manong Kapreno! Kasta ti in-na-in a termino!” Insengngat ni James, ket naggarakgak.

“Korek!” Inayunan ti kapre.

Umis-isem ni Cheche a mangkudkudkod ti tuktokna ket kinunana: “Walastik! Tech wizard a talaga ni Manong Kapreno!”

Ket nagkakatawada.

Inton sumingising ti bulan, umisemto la ketdi manen no masirayannanto ti kappia ken talna a parnuay iti panaggayyem ti tao ken di katatawan.

(GIBUSNA)