sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

No ania ti nasken

GUMATGATANGAK idi iti maysa a groseria iti siudad ti Tuguegarao ditoy Tanap. Binilinnak ti kabsatko nga igatangak kadagiti ilakona iti kantinana. Isu kano pay ti mainutna ta amang a nalaklaka ti magatang iti siudad ngem idiay ilimi. Adda idi rinantak iti siudad a pagad-adalak iti kolehio.

Iti uneg ti groseria, nakaabayko ti dua a lallaki iti nakaiplastaran dagiti arak. Maysa nga agtawen ngata iti nasurok a kaurenta ken maysa a barito. Iti saritaanda, madlaw a nabilinda met laeng nga aggroseria. Napunno ti basketda kadagiti kape, sigarilio, arak ken de-lata. Immun-unada a rimmuar ngem siak.

Naudiak ta narigatanak a nagsapul kadagiti pinagatang ti kabsatko. Nagpaitulodak a dagus iti traysikel iti terminal ti bus nga agturong idiay ilimi kalpasan a nakagatangak.

Last trip ti nadanonko a pagluganan. Idi makauliak iti bus, nalasinko dagiti dua a pasahero. Dagiti nakagiddanko a naggatang iti groseria! Saanda pay gayam a nakaawid.

Ket agkakalugankami pay!

Nagpuestoak iti pangdua a tugaw iti abay ti pangtallo a nagpuestuan dagiti nakagiddanko iti groseria. Kitkitaendak idi makatugawak. Malasindak met ngata.

Madamdama pay, nagandaren ti naglugananmi.

Mayat ti patangan dagiti dua bayat ti panagtaray ti lugan. Kaanakan gayam ti natataeng ti barito. Permi a panagsarasaritada.

Nanindi pay iti sigarilio ti natataeng. Kadagidi a panawen, nawaya latta ti asino man nga agsigarilio uray uneg ti pampasahero a lugan. Saan ida a paritan dagiti drayber ken konduktor.

Napauyekak pay a nakaangot iti asuk ti sigarilio. Kagurgurak la unay daytoy. Nakabangbangsit iti panagangotko. Ken makasael!

Inlukatko ti tawa iti abayko tapno masuba ti asuk nga agturong iti yanko. Dimmendenak iti tawa. Napia laeng ta awan ti kaabayko. Nabang-aranak.

Addakamin iti ili Alcala idi agbalaw ti natataeng. Adda kano nalipatanda a ginatang! Ti kano gatas ken bitamina ti darundonda iti asawana!

Napangilangilak.

Nalagip ti ama ti arak ken sigarilio a ginatang ngem saan ti masapul la unay ti anakna!

Nakudkodko laengen ti ulok.

Kaasi kano la ketdi nga agsangga iti sao ti asawana. Numona ta adayo ti sentro iti barangayda.

Ken narigat pay ti lugan!

KASTATAYON sa a talaga. No ania ti kasapulan unay, no ania pay ti nasken, isu ti malipatan. Wenno talaga nga iranta a lipaten? Wenno ipaigid pay laeng para iti bukod a pagimbagan?

Iti baigtayo, adda dagiti bambanag a malipatantayo. Maawatan daytoy depende iti situasion. Ngem no daytay kanayon met lattan a malipatantayo dagiti kaskenan a maaramid, saanen a normal dayta. Aglalo no aginlilipat laeng kadagitoy.

Kitaentayo dagiti politiko iti agdama. Agbibiagda kadagiti nasasam-it a karkari.

Ngem inton addadan iti puesto, atiwda payen ti agkabaw a nataengan. Nalipatandan dagiti imbolboladasda idi agbambanniitda pay laeng iti suportatayo nga umili.

Kadaksan ti amin, linipatda payen dagiti obligasionda a kas adipen dagiti umili! A kas agserbi, saan a paserbian.

Tapno laeng maragpatda ti limed nga ambisionda, adda dita nga agbalinda a balimbing. No asino ti napigsa, idiayda a kumarapet. Uray pakaidagelantayo nga umili. Saandatayto metten a malagip a nangipatugaw kadakuada. Masapul nga agbayadda kadagiti nangatngato wenno negosiante a nangsuporta kadakuada.

Kas met laeng iti maysa a mannurat wenno agiwarwarnak. Adu ti makaliplipat iti umno a papelda iti gimong. Pagarigan, bambanatanda ti maysa a politiko aglalo no kalaban ti pabpabangluen a kimpetanda a politiko met laeng.

Ngem inton agbaliktad ti gundaway, inton naabaken dayta a kimpetanda, nalipatanda manen dagiti inar-aramidda iti kallabes. Kumpetda manen iti dayta baro a nakatugaw—a binambansagda idi iti pitak.

No maminsan ngarud, kunkunak iti nakemko nga isuda la koman ti umuna a kapten ti agraraira ita a bayrus. Ngem dakes la ngamin ti agilunod!

Ita, umadani manen ti basingkawel (no matuloy, a). Mangrugi manen nga agpadlaw dagiti adda gagemna. Bumanglotayo manen nga umili kadakuada. Umili a naynay a maliplipatanda no addadan a nakasikkawil iti trono.

Kinapudnona, kadagiti estasion ti telebision ken radio, lumtawdan.

Dagiti dadduma, makumikom nga agurnong iti pondo. Uray maiparit dagiti sugal, kangrunaan dagita umay mamalaybalay nga agkolekta iti taya, ngem saan a mapasardeng. Pagaammotayon a dakkel a kuarta ti maipapaima kadagiti maseknan nga agtaud itoy. Isu a kasano koma a paisardengda dayta a kita ti sugal?

Pagdaksanna pay, panawen ti pandemia. Dakkel ti posibilidadna a dagitoy nga agpatpataya ti agiwaras iti bayrus. Mairutantayo nga umili nga aggaraw, ngem no dagitoy a kailian, nakaluklukay ti garawda. Uray man ketdi agdudupudopanda iti pakabolaan ti sugal, ayos latta kadagiti agtuturay. Ken agipakpakat iti linteg.

Uray di masurot dagiti basic health protocols!

Isu a masdaawak no apay a kadagiti pagdaydayawan, nga isu ti napateg iti biagtayo, ket malimitaran ti garaw. Ngem no iti pagsusugalan, saan…

Adu dagiti nagpipintas a linteg iti pagiliantayo. Ngem ti laeng yanna a parikut, saan a husto ti pannakaipatungpalda. Aleng-aleng laeng. Ken no maipakat pay, kadagiti laeng babassit nga umili. Narigat a masaruagan ti linteg dagiti nabileg. Pisangenda laeng ti iket no aksidente a maipiskotda.

Ditoy a mautob ti dakkel a naggidiatan ti addaan ken awanan. Ti nabileg ken dapandapan.

Ngem maliplipatan manen ti kapatgan itoy a banag. Ti linteg, awan koma ti pilpilienna a pakaipakatan. No one is above the law, kunana itay.

Maitutop ngarud la unay a kitaen dagiti agipakpakat kadagiti linteg a masurot ti umno. Kas iti nadakamattayo iti kallabes. Ipatungpaldan ditoy batog a langit ti pannakaipawil ti awan helmetna nga agmotorsiklo. Dekada daytoyen a linteg ngem kadagitoy laeng a maipatungpal. Kas kuna dagiti pannakabagi ti linteg a nagikannawag, para kano iti proteksion ti motorista daytoy a banag.

Nga agpayso met. Mano kadin nga aksidente iti motor ti nadamag ken nasaksiantayo? A ti biktima, mabalin koma a naispal ti biagna no adda suotna a helmet.

Ngem ‘tay met ngamin drive at your own risk ti mapaspasamak. Sa laeng maisuot dagiti helmet no adayo ti papanan.

Naimbag ta nariing met laeng dagiti agipakpakat iti linteg. Sapay koma ta daytoy nasken unay a pagalagadan ket maipatungpal a naimbag. Awan pilpilienna.

Ken natagamtam met laengen ti proteksion dagiti umili wenno motorista ti panagsuot iti helmet, adayo ken asideg man ti papananna, apay no ipakat metten dagitoy a pannakabagi ti linteg ti panangipawilda iti panagbilag iti irik kadagiti kalkalsada?

Wen, ta dakkel a disgrasia ti itden dagitoy aglalo kadagiti nakamotorsiklo laeng. Pagaammotayo met a saan a nasayaat ti pannakaiwaras dagiti bilag ket mabalin nga agligasi dagiti pilid no madalanan dagitoy.

Saanda koma a liplipatan a nabayag metten ti kaadda ti linteg a maiwayat koma kadagiti kakastoy a bambanag. Kas iti ipakatda a no helmet, no driving of motorcycle. No ania ti nasken, isu ti asikasuen, kunada ngarud. Para met laeng iti pagimbagan ti sapasap!