No apay a siitan ti bunga ni Guayabano (Maudi a paset)

(Basaen ti umuna a paset)

DIMTENG ti panagsabong ni Guayabano. Ngem dua laeng ti naggiddan a rimmuar a sabong.

Napayaman ni Guayabano. Agbunga met laengen.

“Agsabongka gayamen,” insaplit ni Rimas ti sangana ken ni Guayabano.

Napakiet ni Guayabano. Nganngani pay naaprasan ti maysa kadagiti sabongna.

“Wen, gayyem,” kinunana. “Bareng, a, no agbalin.”

“Awan la ti ammokon,” inlibbi ni Pakak. “Kasano nga agbalin ket no mapayongandaka met. Kurang iti lawag ti init dagiti sabongmo isu a siguradoak a di agbalin.”

“Isu ngarud a kiddawek koma nga ilisiyo sagpaminsan dagiti sangayo, gagayyem, tapno makaramanak met iti dengngep ti Init.”

“Uray pay ngata,” inwingiwing ni Anangka. “Bassitka pay, dimo pay masuportaran ti kasapulan ti maysa a bunga.”

“Sa maysa, nagadu nga igges nga agwarawara,” inyupay met ni Durian. “No makitada dagiti sabongmo, dadaelenda a sigurado.”

“La ketdi, a!” inyanamong ni Anangka. “Dakami, no palausen ti manarita, busel a dagus no rummuar dagiti bungami. Mabuteng dagiti igges a mangkaan ta siitan dagitoy.”

Nalidayan ni Guayabano. Awan naaramidanna no di nagkarkararag ken ni Prutasilang. Agbalinto koma met dagiti sabongna a bunga. Kayatna a makita no kasano dagitoy. Ken no kayatto a kanen dagiti tao. No mabalin pay, burtongan wenno siitan met dagiti bungana tapno adda pagbutngan dagiti insekto a mangdadael kadagitoy.

Iti panaglabas dagiti aldaw, in-inut a nagsukog a bunga dagiti sabong ni Guayabano. Naragsakan. Naan-anayen ti kinaprutasna!

Ngem saan a kas iti kiddawna ken ni Prutasilang ti bungana. Saan a siitan. Umarngi iti bunga ni Mangga. Ngem dakdakkel met ketdi.

Di pay natangkenan ti bunga ni Guayabano idi addada dadakkel a bangaw a nagdisso ditoy. Nagsasaruno ti panagitlogda.

Nasemsem ni Guayabano. Permi ti panangwagwagna kadagiti nayitlog kadagiti bungana. Ngem saan a natnag dagitoy. agingga a nagbalinda nga igges.

Ket dagitoy ti in-inut a nangdadael kadagiti bunga ni Guayabano. Isu a kasta la unayen ti lidayna.

Sa kinatkatawaan pay laeng da Rimas, Anangka, Pakak ken Durian.

Kayatna a kaapa ida. Ngem ania koma ti mamaayna? Nagdadakkelan a kayo dagitoy a kaarrubana. No saplitanda kadagiti sangada, kakaasi laeng. Matuktukkol la ketdi ket amangan no isu pay ti pakaigapuan ti nasapa nga ipupusayna.

Awan ngarud ti naaramidan ni Guayabano no di ti agpasensia.

Kiniddawna manen ken ni Prutasilang a siitan koma met dagiti bungana. Urayna la iluasit ti nagkarkararag.

A nangkatkatawaan manen kenkuana dagiti imbilangnan a gagayyem.

NAGLABAS ti panawen. Nariing ni Guayabano iti anabaab iti aglawlawna. Dua a tao ti adda abayna– maysa a a lakay ken barito.

“Nagadun a sabong ‘toy a kayo, tatang,” kinuna ti barito.

“Wen ngarud, barok. Kasla kaano la daydi pannakakitak iti dayta. No diak mariro, idi kanikatlo a tawen nga immayko panagala iti way a linagak nga indayon,” kinuna ti ama.

“Ti dakesna, tatang, malinongan metten.”

“Wen ngarud. Ala, pagtinnulonganta man ketdi a wayaan ditoy ‘yanna. Ikkatenta dagita sanga ti durian, pakak, rimas ken anangka a nanglinong kenkuana. Naimbag ta saana panawen ti panagbungada ita.”

Ket rinugian dagiti agama iti nagpalungpong. No mangngegda la koma ti panagriaw dagiti uppat a kayo a naisangaan.

Ngem kasta unay ketdi a yaman ni Guayabano. Maidaras itan ti panagdakkelna ken makaurnong iti umdas a taraon parakadagiti bungananto.

Nasdaaw ketdi ni Guayabano idi binsirenna dagiti sabongna. Nagbaliwda! Saan a kas kadaydi damo a sabongna. Sukog-trianggulo dagitoy. In-inutda nga agukrad a pakatnagan dagiti tallo a nagkakayammet a petalo ti sabong a nangilinged iti bassit-usit a busel.

Inuray a siraragsak ni Guayabano ti panagbalin dagiti bungana. Ket anian a ragsakna idi agdakkel dagitoy. Siitanda met a kas kada Anangka, Pakak, Rimas ken Durian!

“Agyamanak, Prutasilang!” naitanamitim ni Guayabano.

“Sapay ta naragsakka itan,” pagammuan ta adda natimudna a timek manipud iti law-ang.

“Prutasilang?”

“Wen. Ngem saan a kas kada Anangka nga assideg dagiti siit ti bungam. Agiinnaddayoda kabayatan ti panagtangken ti bunga. Ken saanda a nasikkil. Iladawan dayta ti kinalukneng ti panagpuspusom. A sipapakumbabaka a kanayon.”

“Agyamanak… agyamanak, Prutasilang!”

“Maysa pay, iti masanguanan, matakuatanto dagiti tao ti kinaidumdumam a prutas. No apay a tallo ti petalo dagiti sabongmo…”

Nakanganga laeng da Rimas, Pakak, Anangka ken Durian iti dayta a nangngegda.

Sipud met idin, aggagayyem manen da Pakak, Rimas, Anangka, Durian ken Guayabano.