Footer

No maminsan…

NO MAMINSAN, agsisimparat ti mapampanunotna. Ti masalsaludsod ti isipna.  Pampanunot, salsaludsod a nakatalimudok kadagiti agdama a pasamak iti aglawlaw.

Saan met ngata a makuna a lumuklukay ti turniliona. Normal laeng ti panagsaludsod. Kalinteganna dayta. Kas maysa nga umili.

Pagarigan dagiti tarpolin a nataratar iti Regional Highway ti Ilocos nga agpa-Cagayan Valley. Adayo pay ti eleksion ngem agpadlawen ‘tay kunkunada a Selfie King ti Pilipinas. Naakikid laengen ti panunot ti di makasirok iti pudno a gagem dayta nga indibidual. Uray pay iti battle cry ti maysa nga ili, naipaseten ti naganna. Kadagiti relief goods, wenno ayuda kadagiti agkasapulan, nakamarka ti naganna.

Kuna ni Selfie King, iti interbiu kenkuana, nga awan ti planona iti daytoy masungad a panagpipili. Isi-share-na kano laeng dagiti grasia a dumdumteng iti biagna. Ken saanna kano a maparitan dagiti supporters-na iti kayatda nga aramiden.

Makakatkatawa, ken masuron man kadayta. Kasta la ngatan ti kangudel, kamulimol ti panagut-utek dagiti umili iti panagkuna dayta a Selfie King? Uray pay ngata di nakaadal, masirokna ti adda iti likudan dagitoy a propaganda.

Karbengan met ketdi ti amin nga umili ditoy pagilian ti papili. Ngem por delikadesa, saan koma nga usaren ti kaadda iti posision tapno sapsapaen ti agpadlaw, ti agkuti, ken agpakaammo iti publiko. Sa pay laeng ibaga nga awan met ti panggepna a kasta.

Inton matuloy/ituloyna ti agpapili nga opisial ti pagilian, kayatna ngarud ti maawagan iti salawasaw?

Sabagay, ammonan no anianto ti irason daytoy: kiddaw ti kaaduan, narigat a paayen…

Makais-isem man kadagita a panagrasrason dagiti lider ti pagilian. No koma ipamaysada lattan ti agserbi kadagiti umili?

No maminsan, saanna a maibus a panunoten no apay nga iti laksid ti adun a maipatpatli, matiltiliw gapu iti maiparit nga agas, agtultuloy latta ti panagadu dagitoy. Kasla awan ti bubutnganda a matiliw, wenno mapatay pay ketdi kadagiti operasion. Saandan san a kailalaan ti biagda.

Gapu kadi iti rason ti kaaduan a kinarigat ti panagbiag? Nasaysayaat laengen a makigasanggasat ngem ti matay a simumulagat? Kasta?

Sabagay, agingga iti adu ti mayat nga umili a paigumon itoy a bisio, kas met laeng iti sigarilio ken arak, di agsarday dagiti adda iti likudan daytoy dakkel a negosio. Ammoda nga adu latta ti mapurar iti pirak. Saan ngamin a bastabasta ti kantidad a mapaspastrek itoy.

Isu a saanen a naklaat nga itay nabiit, agsasaruno dagiti natiliw ken napatay a pannakabagi ti linteg ta sinerrekda metten daytoy a pagkakuartaan. Kumikitang kabuhayan, kunam man!

Saan laeng a dayta. Pati panagkidnap ken panagkotong, panagdilihensia, saandan a pakawanen. Manen, kumikitang kabuhayan a kunada iti Tagalog.

No maminsan, ibagbagana iti bagina a talaga nga awan ti pannakapnek ti tao. Kaano laeng, aya, a naingato (nadoble pay ketdi) ti sueldo dagitoy nga agipatpatungpal iti linteg? Ngem kasta a dida latta maikkat ti pannakairamanda kadagiti maikaniwas nga aramid tapno makaiggemda laeng iti dakkel a kuarta.

Ala, saan met ketdi nga aminda. Adu latta ti mapagpiaran, napudno ken di mamulmulitan ti naganna iti serbisio. Kas met laeng iti sistema a yanna, saan nga aminda, aglalo ket bassit-usit ti sueldoda, ket napudno kadagiti akemda. Addada latta dagiti agaramid iti maikaniwas.

Masalsaludsodna pay no apay a kasla naglaka a lipaten dagiti kailianna dagiti babak a maaramid dagiti politiko. Kagurada ita gapu kadagiti addang a naaramidna a nangparigat kadakuada. Ngem inton pailayon manen, kalpasan ti nasam-it a karkari, maunasen a naminpinsan dagiti naaramidanna a madi. Maipatugaw manen iti trono.

Iti kanito a rugian manen daytoy ti agaramid iti maikaniwas, kasla masinggan ti ngiwat dagiti umili nga agdillaw. Saanda man laeng a saludsoden iti bagida no apay a nakatugaw dayta a lider.

No maminsan, saanna pay a matukod no ania nga ideolohia ti adda kadagiti lider. Permi a kagurada dagiti kalabanda a partido. Agpipinniltakda. Agnginginnernger. Ngem apaman a dumteng ti eleksion, no yan ti napigsa a partido, sadiayda a makikappeng. Uray pay makaduadanton dagiti inum-umsi, pinadpadakesda a padada a lider. Ti napateg, maibilangda iti napigsa a partido/pundasion para iti agtultuloy latta a bilegda.

No maminsan, mapampanunotna payen nga agbalin koma a superhero. Daytay maikkan iti naidumduma a bileg. Wenno makaala la koma. Kas iti dayta gingginammol kano a maala iti agdumog a sabunganay. Wenno iti daytay ngipen ti kimat a kunada.

Kayatna koma nga aramaten ti gingginammol a mangpaksiat kadagiti korap nga opisial, mananggundaway a negosiante, propesional ken asino man nga agar-aramid iti maikaniwas. Mapespes la ngamin unay ti riknana a makakitkita kadagiti babassit a biktima nga agsagsagaba kadagitoy nga aramid dagiti nabileg.

Ngem anian ta maysa laeng a nanumo nga umili. Maysa laeng a gagangay a pinarsua ti Dios. Saanto a pulos nga agbalin a superhero a kas kadagiti pagaayat dagiti ubbing a buybuyaen.

Ketdi, ammona, adda latta met maaramidanna kadagitoy a mapaspasamak iti aglawlaw. Ti agdama nga akemna a kas timon dagiti naikumit kadakuada nga ubbing, mamati la unay a dakkel dayta a gundaway tapno makaipaay iti panagbalbaliw ti ilina, ti pagilianna, no di man ti sibubukel a lubong.

Iti panangtarabayna kadagitoy nga ubbing, iti panangitukitna kadagiti bin-i a kasapulanda, mangnamnama a dakkelto ti maaramidanda iti panaglupos ti lugar a paggargarawanda.

Ngem no maminsan, saan a dina mapanunot no adda met laeng mabatbati iti isip dagiti ubbing kadagiti ibisbisikna a sirib. Aglalo kadagitoy a panawen.

Panawen ti nadumaduma a haytek a ramit. Ag-agawenda ti atension dagiti ubbing. Iti panagriknana, napatpateg sa payen dagitoy a ramit ngem iti kas kadakuada. Di maisina dagiti ubbing iti biagda ti selpon. Idinto a matmaturog dagiti libro ken notbukda.

Kas nasao iti maysa a seminar a nadar-ayanna, bumasbassit ti papel dagiti mannursuro iti biag dagiti ubbing. Gapu kadagiti haytek a ramit, mabalin a maadalda iti ania man nga oras dagiti adda iti libro. One click away, kunada.

Ket dayta ti dakkel a karit kadakuada. Kasano ita a pagtalinaedenda ti nairut a langenlangen kadagiti ubbing? Kasano nga ipaganetget kadakuada ti kinapateg ti panagbasabasa kadagiti libro? Kasano nga itukit ti kinapategda a mannursuro?

Husto met ketdi ti naibaga iti seminar a dinar-ayanna. Panangigiya laengen ti nabatbati nga akemda kadagiti ubbing. Bagnos. Timon. Ipamaysada ti mangmuli iti ugali dagitoy. Ngamin, iti internet, iti social media, saanda a mabalin a maadal daytoy. Ket ditada a sumrek. Kas mannursuro, akemda nga itukit ti kinapateg ti addaan sursuro. Awan mamaay ti adal, ti laing no saan a nakasursuro ti maysa nga ubing.

Mamati la unay: ti disiplina ken nabalitokan nga ugali ti ad-adda a mangitallapaw iti asino man. Rumbeng ngarud a dayta ti padur-asenna kadagiti ubbing a naikumit kadakuada. Ti sirib, mabalin a sakduendanto lattan no sumangbay ti nakemda kadagiti social media ken internet.

Ibagnosda lattan dagiti ubbing para iti umno a panagdesision iti biag. Ipamatmat ti kinapateg ti disiplina, kasta.

No dadduma pay, masalsaludsodna no daytoy programa a mass promotion ti mangibabbaba ita iti kalidad ti edukasion iti pagilian. Pagaammon ti amin daytoy—nagannak ken annak. Pagkarit pay ketdin dagiti nagannak ken annak daytoy. Saan kano a ma-failed ti anakda basta sumsumrek, uray sagpaminsan laeng. Angaw ngarud ti dadduma, mamimpatda (kadagiti aldaw ti eksamen ti kada Grading Period) laengen a sumrek iti makatawen. Uray pay kasano kababa ti maalada iti eksamen, pumasadanto latta. Ania ngarud ket mass promotion ti magmagna.

Masapul kano nga awan ti mabati nga ubing. Ket matmatdada nga agtungpal.

Ti kaskenan ita, akmenna latta ti naikumit nga obligasionna. Ken isapulanna iti sungbat dagiti saludsodna iti biag. #