OPINION: Agtignay koman sakbay a maarus

Saan laeng a sarugaddeng ken ingangato manen dagiti kiday no di pay sumken ti panagaripapa gapu iti virus scare. Kas iti swine flu virus nga immatag sadiay pagilian ti Mexico. Kumpirmadon a 152 ti natay idinto a nasurok a 2,000 ti mapattapatta a naakaran ken madama a maag-agasan.

Apektadon dagiti sumagmamano nga estado ti US ken Canada. Umad-adun dagiti naapektaran a pagilian. Nakadanon payen iti Asia. Ngarud, saan a maikkat ti ibungana nga aripapa, lalo ket sadiwa pay laeng iti panunottayo ti virus scare kadagiti baboy sadiay Pangasinan ken Bulacan, ti ebola reston virus. Nupay saan a nagwaras ken nagtaud laeng kadagiti ayup, ken ayup laeng ti maapektaran, saan a nalapdan ti panagamak dagiti umili.

Ngem sabali daytoy swine flu virus wenno A H1N1. Saan laeng a dagiti ayup ti apektaranna no di pay mismon a dagiti agindeg iti nasao a lugar. Daytoy ti nakaam-amak a mapaspasamak. Saan ngarud a malapdan ti nakaro a panagamak dagiti tattao.

Nupay adayo ti pagilian iti nakapasamakanna, isangbayna kadagiti umili ti panagamak. Umapay latta ti danag iti posibilidad a makadanon ken agwaras ditoy pagiliantayo ti nasao a virus babaen dagiti agsangpet a turista ken dagiti agbakasion a kailiantayo nga agtrabtrabaho iti sabali a pagilian.

Impatalged ketdi metten ti Department of Health nga addan dagiti addang nga inwayatda tapno malapdan ti iseserrek ti virus ditoy pagiliantayo.

(Kumpirmadon a dua a kailiantayo ti positibo iti sakit nga A H1N1. Immuna ti 10-tawenna nga ubing a naggapu iti Canada ken U.S. Maikadua ti maysa nga agtawen iti 50 a babai a naggapu iti Chicago. Maag-agasan ita dagitoy dua babaen ti panangmonitor ti Department of Health tapno malapdan ti panagwaras ti virus. -Ed)

Nupay addan dagiti agas a napartuat makontra iti flu virus, saandan a maitutop agsipud ta sabali daytoy timmaud a sakit. Rumbeng laeng a kabarbaro met a takuat nga agas ti maidiaya tapno nabilbileg ken nasamsamay para iti pannakaimbag ti agsakit gapu iti daytoy a virus.

Nupay adda dagiti panglapped, nga isu ti ar-aramiden dagiti maseknan nga ahensia, rumbeng laeng ti panangammotayo iti situasion tapno maipakattayo ti maitutop nga addang para iti pannakalapped iti iseserrek wenno panagwaras daytoy a virus iti pagiliantayo. Kasapulan ti panangammo kadagiti precautionary measures tapno saan a maakaran iti sakit no makastrek iti pagilian.

Itoy a punto, rumbeng laeng met nga ited ti gobierno ti naan-anay a talged kadagiti umili babaen ti madagdagus nga anunsio no ania ti aramiden, no ania ti rumbeng a tignay inkaso nga adda dagiti maduktalan a naakaran iti virus a kailiantayo a naggapu iti sabali a pagilian.

Saan a masasaan, gapu ta adu dagiti kakailiantayo nga aggawid ken dagiti turista nga agpasiar ditoy pagiliantayo, posible nga adda sumaggaysa a makaidanon ditoy daytoy a virus. Masapul a nakasagana ti DOH a mangsango iti daytoy a problema no saan a maliklikan a mapasamak.

Rumbeng laeng a mangiruar ti gobierno iti nakananama a seguridad ken talged kadagiti umili tapno saanda nga agamak ken tapno maiwayatda met dagiti precautionary measures tapno saanda a maakaran iti virus.

Kunada a nasaysayaat nga amang ti pananglapped ngem iti panagagas. Mamatikami iti dayta ta adda pagsasaotayo a ti agsakbay, maarus pay.#