Paggapuan ti pundo? (Tuloyna)

YAN ti rigatna, agingga ita, di pay naaprobaran ti budget para iti 2006 ket agtartaray ti operasion ti turay babaen ti budgetna idi 2005.

Iti daytoy a situasion, kasapulan ti supplementary budget a pakaipalunipinan dagiti pundo para kadagitoy a proyekto.

Ngem umannugot ngata ti Kongreso, nangruna iti Senado a manamnama nga agsuspetsa a maaramat laeng dagitoy a pundo para iti pannakaidur-as ti interes dagiti kaaliado ti Presidente iti eleksion inton 2007?

Madakamat ditoy nga iti baet dagiti tignay ti agdama a turay a mabalbaliwan ti Konstitusion ket masuktan ti porma ti gobierno manipud iti presidensial iti parliamentaria, mapaliiw a naisarubsob ti sungo ti tren ti charter change ni Pres. Arroyo gapu iti saan nga ikakanunong dagiti nadumaduma a sektor dagiti umili ken ti Senado iti tignay a mangbaliw iti Konstitusion a suspetsa a pamuspusan laeng ti Presidente tapno agtaginayon iti puestona iti sanguanan dagiti alegasion ti panagsuitik iti eleksion idi 2004 ken iti pannakaaramat dagiti pundo ti gobierno para iti pannakaitag-ay ti kandidaturana.

Manamnama ngarud ti pannakaiwayat ti eleksion inton 2007 a pakarukodan iti liderato ni Pres. Arroyo, no iggemna ti panagtalek wenno kredibilidad nga isu ti pudpudno a mangituray iti pagilian saan ket a kas iti ibambando ti oposision a saan nga isu ti lehitimo a Presidente agsipud ta nagsuitik iti napalabas nga eleksion.

Manamnama ngarud a bukitkiten a nainget dagiti oposision aniaman a pundo nga idatag ti Presidente para iti implementasion dagiti proyektona a kunana a mangirubbuat iti ekonomia ti pagilian tapno agbalin a makabael a makisalip iti sangalubongan.

Iti panagkuenta ti maysa nga ekonomista, manamnama a makapastrek ti gobierno manipud iti P100-125 bilion iti tinawen manipud iti expanded vat nga inwayat ti turay itay napan a tawen a kunana a “napait a tableta” a kasapulan a tomaren dagiti umili tapno makaalut-ot ti pagilian iti kuko ti kinakurapay nga agtungpal iti panagdur-as ti ekonomia ti pagilian nga iti udina, dagitinto met laeng umili ti agsagrap.

Ngem no agpannuray laeng ti gobierno iti mapastrekna iti buis, dakkel ti pagkamtudanna tapno masuportaranna ti ambisioso a programana.

Malaksid daytoy, no maituon dagiti kangrunaan a resources ti turay iti programana ti ekonomia, maapektaran la ketdi ken agsagrap iti pannakabaybay-a dagiti dadduma a benneg a kas iti edukasion ken salun-at.

Iti edukasion, tinawen a problema ti kakisang dagiti kuarto a pagklasean dagiti agbasbasa, agkurang a libro ken ramramit a maaramat iti pagadalan ken nababa a sueldo dagiti mangisursuro.

Saan a malibak nga adu a bilang dagiti mangisursuro ti pimmanaw iti pagilian agsipud iti awis ti narabraber a pagaraban iti sabali a pagilian ket maysa daytoy kadagiti gapu no apay a bimmaba ti kalidad ti edukasion iti pagilian.

Iti salun-at, problema dagiti ospital ti kakurang dagiti agas, ramit, dagiti nars ken doktor nga agpanaw metten iti pagilian agsipud iti kabassit ti matgedanda ditoy.

Kuna dagiti autoridad a no saan nga agtignay ti gobierno a manglapped iti exodus dagiti mangisursuro, nars, doktor ken dadduma pay a health personnel, agpeggad ti sistema ti edukasion ken health care ti pagilian.

Ngarud no maiturong amin a resources ti turay kadagiti ambisioso a proyekto nga indatag ni Pres. Arroyo, saan a di mainsasaan a maisakripisio dagitoy sabsabali a programa ti gobierno kas iti edukasion ken salun-at.

Saan a mailibak a napintas ti plano a no maiyimplementar a naan-anay, mabenepisiaran ti sibubukel a pagilian ket mairayo a dumur-as ti ekonomia.

Ngem saan met a mailibak nga uray kasano kapintas ti plano wenno panggep, agpannuray ti implementasionda iti pundo a mabusbos. Iti daytoy a banag ti mangted iti panagduadua no agballigi ti turay iti daytoy ambisioso a programa.

No sinsero ni Pres. Arroyo a mangiwayat kadagitoy a programa ti panagdur-as, dakkel daytoy nga ipatawidna kadagiti kailianna. Maikur-itto ti naganna iti historia ti pagilian a nangilung-aw kadagiti kailianna iti kuko ti kinakurapay.

Ala, ikkantayo ni Pres. Arroyo iti gundawayna a mangipatungpal iti ambisioso nga arapaapna para iti pagiliantayo.

Sapay koma…

Naraniag a masakbayan ti ipimpinta ni Pres. Arroyo a sumangbay kadagiti umili kas linaon ti State of the Nation Addressna. Kas kunana, addan kuarta ti gobierno nga aramatenna tapno maiwayat dagiti ambisioso a programana iti ekonomia ket kasapulan laeng ti pannakitimpuyogtayo kenkuana tapno agkukuyogtayo nga umaddang para iti panagdur-as.

Napintas a tagtagainep! Ngem sabali ti tagtagainep, sabali ti realidad.

Iti ordinario nga umili, tallo laeng a banag ti kangrunaan iti biagna: nalaka a presio ti magatgatang, umdas a matgedan, ken natalged a pagsapulan.

Dagitoy ti kangrunaan a kasapulan dagiti umili. No ikutdan dagitoy, di mainsasaan a mapnekdan iti agdama a panagbiagda.

Ngem ti dakkel a saludsod: Nagtarakitik kadin dagitoy a pagimbagan a kunkuna ti turay a bunga dagiti inwayatna a reporma a piskal ken programana a pangpadur-as iti ekonomia kadagiti ordinario nga umili, nangruna kadagiti sangkasapulan-sangkaapuyan?

Ala, kas nakunami, ikkantayo ni Pres. Arroyo a mangipatungpal iti arapaapna para iti pagilian. Barbareng saan nga agbalin laeng dagiti proyekto a kasla maiyayat a tagapulot kadagiti kaaliado ti administrasion tapno natibtibkerda nga agtakder iti likudan ti agdama a liderato para iti nataltalged a pundasionna iti politika a kasapulan a gun-odenna iti masungad nga eleksion.

Kastay kunadan: saan a balikas no di aramid ti pakakitaan.