Footer

Brgy Amguid, Candon City. Photo taken from Prov Board Member Atty Pablito Sanidad (https://www.facebook.com/atty.pablitos)

Palagip ti nakaparsuaan ti napaut a nepnep iti pagilian (Umuna a paset)

NASKEN nga agtignay ti gobierno ken pribado a sektor tapno mapalag-an ti bales ti nadadael a nakaparsuaan kalpasan ti panaglak-am ti pagilian iti napigsa ken napaut a tudo itay Agosto 2018 a nagpataud iti nakaro a layus ken panagrissuod ti daga a nanggubuay iti nakaro a didigra.

Uray no awan ti napigsa a bagyo iti Philippine Area of Responsibility, napadasan iti pagilian nangruna iti Luzon ti napaut a nepnep nga epekto ti Hangin Habagat a nangkettel ti sumagmano a biag ken nangdadael kadagiti adu a sanikua.

Adu a nababa a paset ti Metro Manila ken kabangibangna a probinsia dagiti nalayus gapu iti nepnep a pinakaro ti pannakabara iti basura dagiti estero, kanal ken pagayusan iti danum. Kalpasan ti nepnep, tinoleda a basura dagiti naidaknir iti igid ti Manila Bay a mangipaneknek a nagbalinen ti kabaybayan a kalawaan a pagbasuraan iti pagilian.

Iti Amianan a Luzon, naibuang dagiti dadakkel a penned kas ti Ambuklao Dam iti Benguet ken San Roque Dam iti Pangasinan, tapno saanda a malapunos, a nangpaadalem iti ayus dagiti karayan iti Pangasinan, ken nanglayus kadagiti nababa a lugar kas ti Calasio ken Dagupan City.

Kadagiti kabambantayan a paset iti Cordillera ken Ilocos Region, kalaksidan kadagiti nalapunos a karayan, nalawa a paset ti daga dagiti nargaay ken nagrissuod gapu iti napaut a nepnep a pinakaro ti kaawanen dagiti adu a dadakkel a kayo nga addaan iti nauneg a ramut a mangsipsip iti adu a danum ken mangtengngel ti panagruka ti daga. Nagsagaba met ti nakaro a pannakalayus dagiti ili ken siudad a dumna iti kabaybayan nangruna iti Ilocos Norte ken Ilocos Sur a naideklarar nga Under the State of Calamity.

Ti napaut a nepnep iti Luzon ket ipalagipna dagiti narungsot a layus idi 2009 a ginubuay dagiti nagsaruno a Bagyo Ondoy ken Bagyo Pepeng a nangisangbay iti nakaro a didigra iti Metro Manila ken Northern Luzon. No man pay ti layus a pinataud ti nepnep itay Agosto ket saan a kas kadangkok ti didigra a pinataud da Ondoy ken Pepeng nga adu a biag dagiti nakettel ken billion ti pateg dagiti sanikua a nadadael; ngem maibilang dagitoy a kalamidad a bales ken basnot ti naabusar ken nadadaelen a nakaparsuaan.

Ti naglabas a nepnep ket pammalagip a sagsagrapenen dagiti tattao ti bunga ti panangabusoda iti aglawlaw ken nakaparsuaan nga intalek ti Dios a pagnaedan dagiti amin a parsua. Laklak-amenen ti epekto ti Climate Change wenno Global Warming gapu ti pannakadadael ti Ozone Layer iti tangatang a ginubuay ti nakaro a pannakasabidong ti angin gapu iti pollusion iti asuk manipud kadagiti makina, planta ken nakaro a panagpuor. Daytoy a pasamak ti namagbalin nga abnormalen ti kasasaad ti panawen. Nagadun ken sobran ti kapigsa dagiti bagyo. Nakapapauten ti nepnep ken napigsa a tudo uray no awan ti bagyo.

Iti laksid dagiti tinawen a natural a kalamidad a sumangsangbay iti Pilipinas, ken ballaag ti gobierno a taripatuen ken ilalaen ti nakaparsuaan, awan aniamanna daytoy kadagiti Pilipino.