Palasin

Sarita ni Dexter Marin Fabito

 

(Brgy. kagawad iti Brgy. Balingit, Pamplona, Cagayan. Nangab-abaken iti daniw, adda metten naipablaak a sinuratna a daniw iti Tawid, ken subject ti nangabak iti salip a daniwna kadagiti sinurattayo iti Iti Duyog… Daytoy ti kaunaan a saritana. -Ed.)

 

Insardengko ti kasadar ti gred wan a traysikelko iti sungadan ti garahe iti ampir ti balaymi iti amianan. Alistoak a dimsaag a kunam lan’ nag-emergency landing nga helikopter ti nagluganak. Sinapulko ti rumrummuar a ply ti akinsango a ligay. Adda nagnaan ti pannakairidirid ti kalbon a goma iti nasurok  sangapulo a kilometro a sementado a dalan manipud ili. Kunak no naplat itay makabatogak idiay kamposanto ngem nag-reserve la gayam ti gasolinana. Tallo kilometro pay met ngarud ti kaadayona agingga ditoy balay.

Kasla isem ti nakaabay iti balasang ti imbettakko ta saanak a naplatan a nagawid.

Itay laeng agsapa ti pannakadlawko ti rumrummuar a ply. Diak koman ipasada itay ta namnamaek a ma-blow out iti dalan. Awan met ngarud ti igatangko iti baro nga exterior a goma ta kalkalpas diay balasangmi, ni Zandra, a nagbayad iti matrikulana. Ngem masapul ni Drexler nga adina ti alawansna a mapan maki-quiz bee idiay Tuguegarao inton maminsan nga aldaw, isu a kapilitan nga inruarko ti traysikel. Mapanak koma mangibaga idi kalman ken ni Anti Itang iti iporsientuak ngem diak intuloy. Kasano met ngamin ket ipadpadamagna dagiti nakautang kenkuana. Napanunotko ti bumulod iti pondomi a traysikelan ngem adda met pay la utangko nga innem a gasut.

No namin-ano ngata a pinalabsan dagiti matak ti rumrummuar a ply itay nakapilaak iti terminalmi idiay ili, diak ammo. Kankantiawandak pay ketdin itay dagidiay kaduak a drayber. Adu ti kuartayo no mapankayo idiay Celine’s ngem awan igatangyo iti goma, kinunkunada uray ammoda a diak mapmapan iti pagiinuman iti rabii.

Uppaten ti pasaherok itay. Maysa nga estudiante a half-half ngem nabangag ti bosesna, maysa a baket a kasla aghepa gapu iti kaadu ti alahasna ngem kuripot met nga agplete, sa da Ronina ken Narlon a mayat ti gingginnantilda iti uneg ti sidecar. Nangurayak pay iti maysa. Lima ngamin a pasahero ti maipalubos a kaadu ti kargaenmi. Daytay agplete, a, alangan met a maibilang uray agsussuso nga ubing. Lugi negosion, a, g’iem.

‘Andarek koman ta mapankamin uray ta nasapa met pay. Kaadu ti maipaili iti kastoy  a pasado alas nuebe iti bigat. Lalo ita ta kaaldawan ti piesta ti ili. Kinugtarak ti  kick starter  ngem saan a nagandar ta di met gayam naka-on  ti ignition switch. Pinusiposko ti tulbek. ‘Andarek koma manen ngem isu met a sumungad ni Manong Teody.  Ngem kunam lan’ agkotong a pulis iti alistona a nagbuelta idi mariparna a siak ti nakapila. Inayaban ni Johmar a kaubinganmi ngem inrasonna nga adda pay gatangenna.

Tinurongko ti igid ti kalsada sa pinasarunuan dagiti matak ti likudanna ken ti nakapila a dyip iti asideg.  Adda innem a pasahero iti unegna a kunam lan agkokontesda nga agpaid.

Ket agpayso ti naglikawlikaw iti panunotko itay imbabawi ni Manong Teody ti umay aglugan. Inalun-onen ti kutit ti dyip. Mangigis ti isemko a nagsubli iti pilaan. Maymayat, a, no di aglugan kaniak. Uray pay ngata arkilaennak iti sangaribu, dita na!

Kalugaranmi ni Manong Teody. Nabaknangdan kunak ta dakkel ti balayda. Isuda la ti nakapatakder iti dos grados a balay ditoy barangaymi a Tarinay. Adda ngamin dagiti dua babbai nga annakna idiay abroad. Adda idiay Hawaii ni Jona nga inauna. Adda met ni Nexie iday Hongkong. Agpadada a nars. Saan a kayat dagitoy ti nagpaw-it idi agpagatang ni Manong Teody iti motorsiklo kas impangasna.  Ammon ti sibubukel a Tarinay ti kinapangasna. No kasta a mapan gumatang iti mirienda dagiti pagubraenna, iruarna ti napuskol a kuartana, a kunam lan sapulna, sana lukiben a saggaysa uray sangagasut met la ti iruarna. Piman.

Is-iseman no kua dagiti maranaanna iti kantina. No adda ketdin agpapatang ket agsagsagpaw lattan sa intono kuan ket isun ti agbangka a kunam lan kalkalaingan. Agpapansin wenno agpalasin. Palasin ti awag dagiti dadduma kenkuana.

Adda idi seminar ti Departamento ti Agrikultura iti gymnasium. Saan pay idi a nangrugi ti seminar idi napan simmagpaw ni Manong Teody wenno Palasin, kadagiti agpapatang a mangseminar. Agpangas ken agpalasin manen ti ammok idi ta in-inut  a tinalawan dagiti lima a bangkaanna. Ti ellekkon!

Adda met estoria ni Manang Mariel nga akinkukua iti kantina. Kunana nga adda pay idi aldaw a namintallo a nagpabaria ni Palasin iti sangaribu. Ken adda pay kano idi igagatangna iti sardinas a sangaribu ti kuartana ket sinupalpalanen ti aglako. Nakaisem met la ni Manang Sharina a nakaimatang iti napasamak ta nakapangpangas ket sardinas met la ti sidaenda.

Bay-ak latta koman ti kinapangasna ngem di pulos malkab iti utekko daydi panangpabainna ken ni Rolando a kasinsinko. Iti pay met gymnasium ti barangay. Synchronized Barangay Assembly idi. Immatendarak uray tallo aldaw laeng ti surok ti sangapulo ket lima a tawenko. Sangapulo ket lima agpangato ngamin ti tawen ti miembro ti barangay assembly.

Open forum idin. Nagbatayanna pay ketdi idin ti tugawna tapno laeng madlaw ni Kapitan Dilmer ti itaytayagna nga imana. Palasin a talaga! Idi pagunian ni kapitan, kinunana ketdin a nasalamaanna kano iti naminsan ni Rolando a nagtakaw iti mulada a mais.

(Adda tuloyna)