Panagkakallaysa ti Bulan ti Hunio?

Salaysay ni Christine Marie Versoza

Saan a masinuo ti nagtaudan ti panamati no apay a ti bulan ti Hunio ket bulan wenno panawen ti panagkakallaysa. Panawen a napnuan kaipapanan ken kaimudingan. Ngem masiguro a saan a kostumbre wenno kaugalian ni Pilipino daytoy. Kayatna a sawen, binulod wenno iti nadagdagsen a termino, tinulad kadagiti baniaga wenno impluensia.

Nalatak daytoy a bulan a panagkakallaysa gapu iti termino a June bride wenno  nobia a naikallaysa iti daytoy a bulan. Ti nobia ken nobio ket sinanamada a maadaanda iti nalabon a grasia iti inda panangawat iti pannakapasingked iti inda panagtipon a kas agassawa.

Segun iti nagtaudan daytoy a pakasaritaan, namungay ti Hunio a bulan ti panagkakallaysa babaen ti mitolohia dagiti Romano. Ngamin daytoy a bulan ti Hunio ti naipaay a pammadayaw ken ni Juno, ti diosen ti kallaysa. Bulan ti diosen ti kallaysa ti Hunio, isu a nakananama ti kinalabon a blessing a maawat ti bride ken groom ken ti buklenda a pamilia.

Anansata, saan met nga awanen ti iray ti sabali a panggep ken saan a panangilaksid iti kinaessem iti aramid, ugali, pammati ti sabali ken pannakairayo itoy aglalo no sinakayan ti marketing technique ti tagilako ken serbisio.

Ngem daytoy kadi a bulan ti kaaduan iti agkallaysa?

Ti sungbat, saan! Saan a daytoy a bulan ti Hunio ti kalatakan ken kaaduan kadagiti agkallaysa iti laksid dayta kinalatak ti termino a June bride. Iti National Statistic Office, ad-adu pay laeng dagiti nairehistro a nagkallaysa iti panawen a kalam-ekna.

Segun ti rekord a kairuruar ti ahensia iti daytoy a tawen, ti latta bulan ti Pebrero ti kaaduan kadagiti nagkallaysa idi 2011 a sinaruno dagiti bulan ti Mayo, Abril, ken Agosto a kas iti panagsasagannadda.

No ibasar iti statistics, nalawag nga awan ti pakainaigan ti termino a June bride a kas nalatak ken adu dagiti agkallaysa, no di ket mangipaneknek laeng ti kinaumno a nainaig daytoy a banag iti mitolohia, ket  maysa laeng a mito (myth) wenno awanan kinupudnonati bulan ti Hunio a kas kalatakan a bulan para iti kallaysa.

Kas kanayonan a naggapu manipud iti opisina ti estatistika, nadlaw a bimmassit ketdi ti bilang dagiti nairehistro a nagasawa. Nangrugi daytoy a banag idi tawen 2009. Kas makita iti datos, idi 2011, agdagup iti 476,408 ti nairehistro a nagasawa. Adayo a bimmassit ta idi 2010 immabut iti 482,480.

Ania ti rason no apay a bimmassit ti bilang dagiti nairehistro a nagkasar?

Aduan ngamin ita a panawen ti agdendenna nga agassawa a dida pay nagkasar, ket dagiti dadduma addaanda payen iti sumagmamano nga annak. Ti kinaawan iti gastuen dagiti agpartner isu a nagdennada lattan ti kangrunaan a rason no apay a mapaspasamak daytoy iti gimong. Dayta kinarigat iti panagbiag ti rason iti pannakatungday ti kallaysa. Dagiti dadduma, ammoda la ngaruden ti kinarigat ti kasasaad iti biag saanda pay a nakontrol ti bagbagida ket simrekda lattan iti estado a saan a nakasagana. Ngem saan a legal ti panagdennada a kas agassawa, saanda a maaramat ti panagtiponda a kas agassawa kadagiti legal transaction nga inda serken.

Kadagiti rehion a bimmassit ti bilang dagiti nairehistro a nagassawa, immuna ti taga-Eastern Visayas (Region VIII) nga immabut pay iti 18.8 a porsiento, Bicol 9.2 a porsiento, ken Caraga Regions nga immabut met iti 7.9 a porsiento.

Maiduma ti ARMM ta ngimmato ketdi ti bilang dagiti naireshistro a nagkallaysa.

Mabasa pay iti estatistika nga uppat iti sangapulo a couple ti nagkallaysa babaen ti civil rite wenno inannong dagiti hues ken dadduma pay nga otorisado a mangannong iti kallaysa. Innem met dagiti naangay manipud iti religious rite iti Roman Catholics.

Adda met dagiti tribal rites a napasamak ken nairehistro ti bilangda a 3,167 ken kadagiti dadduma pay nga inannong dagiti dadduma pay a relihion ken iti Muslim wedding rites.

Ngem nasapsapa nga agasawa dagiti babbai ngem dagiti lallaki. Dagiti babbai, kaaduan a nagasawa iti edad 20-24 idinto a dagiti lallaki ket iti edad a 25-29.

Ad-adu latta ti bilang dagiti babbai a tinedier a nagasawa ngem kadagiti lallaki.

Ti solemnidad ken kinapateg ti kallaysa ket ti panagtipon ti babai ken lalaki a kas maymaysa—maymaysa a panunot ken nakem, nga agbiagda a siaannugot a kas sagudayen ti natudio nga umili iti naannayas a sosiedad.#