sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Panagkaras

NAPADASAM kadi met ti nagkaras iti rama wenno kadagiti alog idi ubingka?

Kas dimmakkel iti away, paset ti panagubing ti itatapog iti talon, iti bangkag wenno iti baybay. Kadagiti bambantay ken kasamekan a pagalaan kadagiti nadumaduma a prutas. Namaris amin a dumteng a kanito, no kadagitoy ket intayo amirisen.

Ngem no kadagidi panawen a panagubingtayo, mabalin a kunaen a nagpimanen dagitoy a kapadasan. Mabalin nga inap-apalantayo dagiti kataeb a di man la pulos nataptapokan, napitpitakan wenno nagtrabaho kadagiti balbalayda.

Impatotayo a nagasatda; malastayo. Addaanda, awannatayo.

Ngem kas nasaon, dagidi gayam a padas no taldiapan ita, datayo ti makuna a nagasat. Adda maistoriatayo kadagiti annaktayo; kadagiti makapulapoltayo. Addada laglagipen a mangpamaris iti aginaldaw a panagbiag.

Maysa kadagiti nangpangayed iti panagubingtayo ti panagkaraskaras iti alog. Kadagiti rama nga inaramid ni tatang.

No kasdiay idin a kalgaw, ken bakasion iti eskuela, mangrugi metten nga agabbat dagiti alog. Nga aw-awaganmi ditoy iti buyon. Isunto metten nga agparang dagiti tambak ti rama a kali iti ikub ti buyon.

Sakbay pay la dayta, mangrugin ni tatang nga aglaga iti tarik. Agpukan iti kawayan ken agalat-at iti lanut a paglagana iti lauden ti balay.

Ti maaramidna a tarik, nga agtayag iti sangametro, isunto ti usarenmi a pangalad iti ruangan ti rama sakbay a matambakan. No apay a kasta, gapu ta no rugian pay laeng a tambakan iti pitak ti ruangan, mangrugin nga agruar dagiti lames. Dagiti met dalag, uray naserraanen ti ruangan, sumiagda latta. Isu a napanunot ni tatang nga agaramid iti pagserrana a tarik.

Nariingak met a saan pay idi inga uso ti baldi wenno latta a pagikkanmi kadagiti makarsanmi a lames. Nalaing nga aglaga iti lagpi ni tatang. Ken uray pay ‘tay sagatan iti bugguong. Sagapa, kuribot ken baki. Amin, manipud iti kawayan.

(No apay a diak nagkainteres idi a sursuruen koma met. Napia koma a nayon nga ubraen ita a panawen ti pandemia.)

Wen, lagpi ti pagikkanmi kadagiti maalami a lames ken ni tatang. No dagitay dalag, a di malaon iti lagpi, ikargami ida iti kustal wenno langgutsi.

Subliantayo dayta pannakatambak ti ruangan ti rama. Adda la ngaruden nakabalandra a tarik, selselanto pay laeng ni tatang kadagiti rugosenna a balangeg iti aglawlaw. Tapno sigurado kano a di makalusot dagiti dalag.

Bayat ti panagkarasna, ta saanko pay idi a kabaelan, ti laeng pagpuestuanna ti dalusanna kadagiti ruot. Bagiekto met ti mangitaya iti salloy iti pagikarsanna iti danum. Ta no bilang adda maisurot a lames, saan a makalusot.

Iti panagkaras ni tatang, penkenna a di maibatog iti rupana ti wangawangan ti baldi. Tuso ngamin dagiti paltat. Ugalida nga iti damdamo pay laeng ti panagkaras, addadan a pasalsali. No maipisokda iti baldi ket maigay-at a maingato daytoy, darasenda ti sumiag. Sigurado a masingil ti rupa no saan nga agannad.

Iti panangitayak iti salloy, yagawak no kua a kammelen dagiti naipisok a gurami, ar-aro wenno tilapia (karkardayo nga adda maikaras a dalag; agpapaudida, aglemmengda pay ketdi iti kalubuan) no kasta nga ikaud ni tatang ti baldina iti danum. Alisto laeng ti gunay tapno saan a makamakam iti pannakaipattog ti nakaud a danum. Amangan laeng no adda paltat ket masingil a dina oras.

Ngem uray no kasano ti panagannad, adda latta met panagkabsiw. Ket paset metten ti itutulongko nga agkaras dayta pannakasingil. Ngem alisto ni tatang. Adda la nga adda balonna a natuno a kalamansi. Daytoy ti iwaenna nga iradrad iti nasingil a paset. Naapges iti damo a giddanan ti napalaus nga ut-ot. Ngem saan nga agbayag.

No met makabaddekkami iti bisukol-Taiwan, adda nakasagana a bunga ti sili nga iradradna iti sugat. Iti kasta, saan a makasusop nga agpakpakillo.  

Kinunkunak iti nakemko, nasamay gayam ti kalamansi a pangparmek iti ut-ot ti masingil.

Apaman a bumaba ti danum. In-inutenen ni tatang a dalusan ti uneg ti rama. Irugina nga alat-aten dagiti simmarpaw a balangeg ken ruot kadagiti remmeng a kawayan. Idagumpona dagitoy iti tambak.

Iti dayta met a gundaway, pardasakto metten a pilian dagiti naipiskot a lames iti salloy. Idiretsok dagitoy iti lagpi wenno alat.

Isaruno payen nga ikkaten ni tatang dagiti remmeng iti uneg. Saanna a basta lattan ipalapal dagitoy iti ruar. Urnosenna tapno nasaysayudto met laeng ti panangisublina apaman a malpas ti karas.

Iti in-inut a pannakabbat ti rama, lumibeg ken pumitak a pumitak dagiti makaud a maikaras. Nalakan a maappelan ti salloy. Isu a pardasak no kua a baliktaden daytoy no namnamaek nga awan ti naipiskot a lames. No saan, agsubli laeng ti danum a maikaras.

No napitak unayen ti maikaras, ikkatekon ti salloy. Sumrekakon iti rama tapno agkammel kadagiti nadumaduma a lames. Ni tatang, arisawadenna ti baldi sakbay nga isayona ti linaonna iti dati a nagpuestuak. Naynay ngaminen a maisurot dagiti lames kadagita a gundaway.

Dayta panagkammel ti pagaayatko a paset ti panagkaras. Aglalo no kasta a pumarisipisen dagiti lames a nakaparabaw iti pitak.

Dagiti dalag ti pagaayatko a kammelen. Adda ngamin “thrill-na” a makuna.

Ngem sangkakuna ni tatang nga unaek a tiliwen, kammelen dagiti tilapia. Nalaka ngamin dagitoy a mabattotan ket matayda. Masapul a sibibiagda a maisang-at ken maipaili tapno saan a menos-presio a makuna.

Kasta met dagiti gurami. Aguanta isang-atmi dagiti maala tapno dida maupit a matay. Nanginngina la ngamin no sibibiagda a mailako.

Yud-udimi ken tatang a kammelen dagiti dalag ken paltat. Ipabagik kenkuana dagiti paltat ta ad-adda a kabisadona dagitoy.

Iti panagkammel iti dalag, masapul a dua nga ima dagiti agtinnulong. Iti ulo la nga ulo ti pangtiliwan itoy. Ibalangan ti maysa nga ima iti subsobna sa imameg ti maysa iti yan ti lengngesna. No agabante, saan met laeng a makalusot. Ngem no iti laeng bagi ti pangkammelan, agkulibagtong daytoy. Sigurado a makatalaw.

Apaman a malpaskami nga agkaras, dagus nga isubli ni tatang dagiti remmeng iti uneg. Sa isawangna met laeng ti ruangan ti rama. Siguraduenna met a parabawanna dagiti remmeng iti rugosenna a balangeg iti aglawlaw tapno agserbi a mangpalamiis iti danum iti uneg tapno ad-adda a maay-ayo dagiti lames nga agapon.

Ket ad-adunto manen dagiti maala iti sumaruno.

Naynay a bassit pay laeng iti umuna a bukat ta nalued, napitak ken naruot iti uneg ti rama. Ta agasem met ngamin dayta makatawen a di nakutkuti!

Ngem iti sumaruno a pannakakaras ti rama, ad-adunton ti maala aglalo no irana a kasta a kapudotna ti panagkaras.

Iti itatakdangmi, mapapaamilakon ta ammok lattan nga insarabasab ken liningta a lames ti sidaenmi. Manmano nga agprito ni nanang. Sayang kano ti taba ti lames no iprito laeng.

Ita, agtultuloy latta ti panagkaras no kastoy a kalgaw. Kadkaduami metten ti inaunaak a lalaki no agbukatkami. Pagaayatnan ti mapitakan kaduana dagiti kakasinsinna a babbai.

Ket gapu ta panawen ti teknolohia, aguanta dayta panagselpida.

Agaramidkayon iti account-yo iti You Tube tapno ag-vlog-kayo metten, kunkunak ngarud kadakuada. Baka ditakayo nga agakup iti kuarta.

Ket agpagatangda ketdin iti motion camera.

Agkammelkayo latta ngaruden, kunak laengen kadakuada.