Panagpanaw dagiti kailian, pagdaksan ti pagilian

Agtultuloy latta dagiti kakailian a pumanaw iti pagilian tapno agsapulda iti “berde a pagaraban” iti sabali a nasion. Ti karona, saan laengen a dagiti unskilled a mangmangged ti agpanaw no di payen dagiti propesional.

Makapadakes iti pagilian daytoy a panagpanaw dagiti kailiantayo. Brain drain, kunada. Mapukawan ti pagilian kadagiti mangmangged nga addaan talento, kabaelan ken kapadasan a makatulong iti panagdur-as ti ekonomia ti pagilian.

Mapattapatta a nasuroken 2.043 million dagiti OFWs  ti mangmangged iti ballasiw-taaw idi 2010, kangrunaan iti Amianan nga America, Europa, Nagtengnga  ken Amianan a Daya nga Asia. Agasem dayta a manpower ti Pilipinas no agtalinaedda ditoy.

Kangrunaan a mangiduron kadagiti kailian a pumanaw ditoy ti kaawan ti seguridad ti masakbayanda.

“Saan nga agbaliw ti sosial nga urnos. Nabuntog ti panagbalbaliw. Awan makitak a signipikante a pangdur-as iti henerasionko,” inkalintegan ti maysa nga overseas worker.

“Bassit ti sueldo. Nangina dagiti magatgatang. No diak pumanaw, awan ti pagbaliwan ti biagko ditoy,” kinuna met ti sabali.

Ngem iti panirigan dagiti opisial ti pagilian, awan ti makitada a krisis iti panagpanaw dagiti kailian. Kunada a makapasayaat pay ketdi ti panagpanawda agsipud ta pataudenna dagiti bakante para kadagiti sabali pay mangmangged ken no agsublida iti pagilian, imetda ti nasaysayaat a pannakasanayda, ad-adu a padas ken nalawlawa a panangimutektek a maibinglayda kadagiti kailiantayo iti panangabaruananda iti daga a nakayanakanda.

Saan a mababalaw dagiti opisialtayo no ibilangda a pagsayaatan ti pagilian ti ipapanaw dagiti skilled laborers ken propesional agsipud iti dakkel a kantidad nga ipatpatulodda iti pagilian. Segun iti Bangko Sentral ng Pilipinas, nagipaw-it dagiti OFWs ditoy pagilian iti $1.74 billion idi laeng Hunio wenno iti kadagupan a $9.6 billion iti umuna nga innem a bulan ti tawen. Dakkel a gatad dayta nga agsirkulo iti pagilian a mangpadur-as iti ekonomia.

Ngem makapariribuk-nakem a maysa tunggal lima nga umili ket kayatna ti pumanaw iti pagilian. No kasta kadakkel ti bilang dagiti kailian a kayatda ti pumanaw, kasapulan a baliwan a kitaen ti gobierno ti prioridadna. Saan a ti kadakkel dagiti ipaw-it dagiti kailian ditoy ti kitaenna no di ti panangigawidna kadakuada tapno tumulongda iti panagdur-as ti pagilian.

Napigsa ti panagayat iti pamilia  ken pagilian ngem gapu ta dida mapnek iti matgedanda ken klase ti panagbiagda, gapuna a masulisog a pumanaw dagiti kailiantayo. Iti sabali a bangir, makitada ti gobierno nga awan ti pagbaliwanna nupay agsukat dagiti agtuturay.#