Panagsubli ti pork barrel fund iti Kongreso

ANIA daytoy ar-aramiden dagiti mammanday-linteg iti Pilipinas nga iti laksid nga indeklaran ti Korte Suprema idi 2013 a ti pork barrel fund dagiti kameng ti Kongreso ket unconstitutional wenno maikontra iti Konstitusion, ngem binilion a pondo para kadagiti distrito dagiti kongresista ti naisapit iti proposed P3.7 Trillion National Budget ti Pilipinas para no 2019?

Imbulgar ni Senador Panfilo Lacson iti plenario ti Senado ti pannakaisubli ti pork barrel fund iti proposed 2019 National Budget dagiti kongresista babaen ti wagas a “fund insertions” wenno pannakaisapit dagti pondo para kadagiti proyekto dagiti distrito dagiti kongresista. Imbutaktakna nga adda dua a kongresista a mairaman kadagiti “blessed few” a billion a pondo dagiti kellaat a naisapit para kadagiti pinilida a proyekto kadagiti distritoda. Impalgakna pay a saan a bumaba iti P67 Million ti tunggal kongresista ti nayalokar kadagiti 292 a district and partylist representatives.

No man pay saan a direkta nga innaganan ni Lacson dagiti dua a kongresista a benepisario iti dakkel a pork barrel fund: ti Congresswoman a benepisario iti P2.4 Billion a pondo para kadagiti proyekto iti distritona sadiay Pampanga; ken ti Congressman a benepisario ti P1.9 Billion a pondo para ti distrito sadiay Camarines Sur. Awan sabali a turongen ti imbutaktakna no saan a da sigud a Presidente ken agdama a House Speaker Gloria Macapagal Arroyo, iti 2nd District ti Pampanga, ken House Majority Leader Rolando Andaya iti 1st District ti Camarines Sur, maibasar kadagiti imparangna nga slides ti alokasion dagiti pondo.

Impalgak ni Lacson dagiti paliiwna kabayatan nga idardaras ti Senado nga aprobaran ti proposed 2019 National Budget sakbay ti panaggibus ti 2018 tapno maliklikan ti pannakaulit ti agdama a National Budget. Agamak dagiti dadduma a senador a mabalin nga awanen ti naan-anay a panawenda a mangamiris iti proposed budget nangruna kadagiti naudi a naisapit wenno last-minute insertions iti House of Representatives a nangisagana iti proposed 2019 National Budget.

Impakaammo ni Lacson a dagiti last minute insertions iti House of Representatives ket tinaktakna ti pannakaaprobar ti proposed 2019 National Budget. Nakaiskediul a maudi a session ti Kongreso ita a Disiembre 12, ngem mabalin a maisanud tapno maratipikaran ti proposed 2019 National Budget.

Inaklon ni Andaya nga immandar ni Arroyo ti pannakayalokar ti P60 Million a pondo para kadagti kongresista ngem dagitoy ket “itemized” wenno nalawag a nairaman iti proposed National Budget, saan a postenactments wenno lump sum allocations wenno discretionary fund a maibilang a pork barrel nga indeklarar ti Korte Suprema nga illegal.

Inlawlawag ni Andaya a nataktak ti panangaprobar ti House of Representatives iti proposed 2019 National Budget gapu ta adda dagiti nabaliwan kas kiddaw ni Presidente Rodrigo Duterte ken dagiti kameng ti gabinetena a pannakapondo dagiti proyekto a saan a nairaman iti orihinal a proposed budget.

Nagkas-ang a pasamak no pudno a naisublin ti pork barrel fund dagiti kameng ti Kongreso, nangruna ti alegasion nga adda dagiti “blessed few” iti House of Representatives ta idi pay 2013 nga unanimous nga indeklarar dagiti amin a  mahistrado iti Korte Suprema nga “unconstitutional ti pork barrel fund” kabayatan ti nagkaykaysa a sentitimiento dagiti adu nga umili gapu ti eskandalo iti P10 Billion Pork Barrel Fund a nakaaramatan dagiti nagadu a pondo dagiti kongresista ken senador para kadagiti adu a ghost projects.

Indeklarar ti Korte Suprema nga illegal ti pork barrel fund ken dagiti dadduma pay nga awag iti daytoy a pondo kas ti Priority Development Assistance Fund ken Countryside Development Fund ta dagitoy ket discretionary and lump sum allocations dagiti kameng ti Kongreso a ti trabahoda ket agaramid iti linteg, saan nga agipakat kadagiti proyekto nga akem ti Executive Branch. Immandar idi ti Korte Suprema ti Department of Justice ken Office of the Ombudsman ti pannakaimbestigar ken pannakaidarum dagiti opisial ti gobierno nga adda pannakainaigna iti pork barrel scam.

Mairaman kadagiti naidarum iti kaso a Plunder ken Graft ken naikulong ket da Janet Lim Napoles, ti negosiante nga utek ti P10 Billion Pork Barrel Scam, da sigud a senator Juan Ponce Enrile, Jinggoy Estrada, Ramon Revilla Jr., ken adu a sigud ken agdama a kongresista, ken dadduma pay nga opisial iti gobierno. Naidarum dagiti opisial ti gobierno iti pannakikunsaboda ken ni Napoles, ken nausar dagiti alokasionda iti pork barrel, para kadagiti awan ti kinapudnona a proyekto. Nagbalin pay a recipient dagiti ghost projects dagiti nabukel a ghost people’s organizations aglalo dagiti gunglo dagiti mannalon.

Nagdaras a makalipat dagiti Pilipino ta lima a tawen laeng ti napalabas, ngem nalimeden a simmubli ti pork barrel system a nabayagen nga us-usaren dagiti dadduma a rinuker a mammanday-linteg para iti bukodda nga interes. Addan dagiti naidarum ken sigud a nakulong dagiti nakapagpiansan ken temporarion a nawayawayaan kas kada Enrile ken Estrada. Maad-adal metten ti kaso ni Revilla. Uray ni Arroyo, naidarum met iti Plunder ken Graft, ken sigud nga under hospital arrest iti adu a tawen, ngem naabsuelto kadagiti dadduma a kasona ken nakapagpiansan kadagiti nalaglag-an a nakaidarumanna.

Nagbalinen ti pork barrel fund nga appan ti administrasion a pangbalanse iti Legislative Branch tapno makikanunong dagiti kongresista ken senador kadagiti gannuat ken programa ti Executive Branch. Napateg daytoy iti administrasion nangruna no kastoy a masanguanan ti eleksion tapno adda pangay-ayo dagiti kandidato kadagiti botante.

Kurapsion iti gobierno ti kangrunaan a tubeng ti panagdur-as ti Pilipinas.    Saan a mailibak a nagbalin a ramut ti kurapsion ti pork barrel fund dagiti kameng ti Kongreso, ken uray dagiti discretionary fund dagiti dadduma nga opisial ti gobierno, ket rebbengna a saan a maisubli dagitoy a klase ti pondo tapno masaluadan ti saan nga umno a pannakaaramatda a nagtaud iti buis dagiti tattao.

No talaga a napudno ti ibanbando ti Presidente a kayatna a mapaksiat ti kurapsion iti administrasionna, rebbengna nga ikagumaanna a masurot ti pangngeddeng ti Korte Suprema nga illegal ti pork barrel fund, ket imandarna kadagiti kaaliadona iti Kongreso a dalusanda ti proposed 2019 National Budget kadagiti naisapit ken nakalemmeng a pondo nga agpaay kadagiti mammanday-linteg. Ngem no aramiden dayta ti administrasion, marigatan la ketdi dagiti kandidatoda para iti May 13, 2019 National and Local Elections.   (Eden Alviar)