Panangsuporta kadagiti Pilipino nga atleta iti SEA Games

SAAN koma a maartapan ti kinasiglat, kired ken determinasion dagiti atleta a Pilipino nga agballigi kadagiti pakisalipanda nga agduduma nga ay-ayam iti 30th Southeast Asian Games (SEA Games) tapno magun-od ti Pilipinas ti kampeonato iti daytoy nga internasional a torneo.

Adu man dagiti timmaud nga isyu ken kontrobersia iti pannakaangay ti SEA Games iti maikapat a gundaway iti Pilipinas, nasken ti panangsuporta dagiti umili kadagiti kadaraan nga atleta iti pannakisalipda tapno mangabak ken agballigida kadagiti paay-ayam a pakisalisalanda ket saan a masayang dagiti nagadu a pondo iti panagsanay dagiti atleta ken panagsangaili ti pagilian iti daytoy naindaklan a torneo a pagsasalipan dagiti 11 a pagilian a nangrugi idi Nobiembre 30 agingga inton Disiembre 11.

Iti sango dagiti adu a kontrobersia iti pannakaangay ti maika-30 SEA Games ket nasken a lipaten pay laeng dagiti Pilipino nga atleta dagiti pamilawan, panaguyaw ken kritisismo dagiti umili iti nagduduma a pagilian a makisalisal iti torneo.

Nasakit man nga awaten ti kinapudno, ngem saan a mailibak a maapektaran dagiti Pilipino kadagiti nagadu a timmaud a kontrobersia sakbay ti pormal a panangrugi ti SEA Games sadiay Philippine Arena, Bocaue, Bulacan.

Naglak-am ti Philippine SEA Games Organizing Committee (PHISGOC), maysa a private foundation nga idauluan ti Chairman a ni House Speaker Alan Peter Cayetano, ken kangrunaan a maseknan iti pannakaangay ken panagsangaili ti SEA Games iti Pilipinas ita a tawen.

Krinitikar ni Senate Minority Leader Franklin Drilon ti nasurok a P50 Million ti balorna a SEA Games cauldron sadiay New Clark City, Capas, Pampanga a saan a maikanatad kabayatan a nagadu dagiti ad-adda a nasisita a paggastosan ta dayta a gatad ken makaipatakderen iti 50 a classrooms.

Sakbay ti pormal a rugi ti SEA Games, timmaud dagiti reklamo iti kaaddayo dagiti venues ken naikamakam ken saan a pannakaileppas dagiti sports facilities a pakaangayan dagiti adu a paay-ayam iti nagduduma a lugar iti Luzon kangrunaanna iti Metro Manila, Bulacan, Pampanga, Tarlac, Subic, Tagaytay, Laguna, ken dadduma pay a lugar.

Adda met dagiti ganggannaet a delegado a nagreklamo bayat ti isasangbayda iti Ninoy Aquino International Airport, hotel accomodations, transportasion, nakaro a trapiko ken dadduma pay nga isyu. Immagal met dagiti foreign media para iti accrediations iti coverage. Nagreklamo pay dagiti dadduma a Pilipino ken ganggannaet nga atleta gapu iti saan a nasustansia a taraon a naidasar kadakuada kas ti sida nga itlog ken kikiam.

Iti sango dagita a reklamo, nagpadispensar ni Speaker Cayetano gapu kadagiti nagkurangan ti organizing committee iti naan-anay a panagsagana iti SEA Games. Impasingkedna nga ikagumaanda a masangaili a nasayaat dagiti amin a delegado ken atleta iti torneo.

Naglak-am ti kritisismo ti PHISGOC gapu kadagiti kontrobersia a mabalin a mangapektar kadagiti atleta a Pilipino kas host ti torneo. Inrakurak ni Presidential Spokesman Salvador Panelo a paimbestigar ni Presidente Rodrigo Duterte no adda napasamak a kurapsion iti panag-host ti Pilipinas iti SEA Games kalpasan a timmaud dagiti nagadu a kontrobersia. Uray ti Senado, nakiddaw ti panagimbestigarda kalpasan ti SEA Games.

Inrakurak ni sigud a Philippine Sports Commission (PSC) Commissioner ken sigud a Bacolod City Rep. Monico Puentevella ti kinaawan ti padas ken nakurang a panagsagana iti pannakaangay ti 30th SEA Games iti Pilipinas ta saan koma pay a batang dagiti Pilipino ti ag-host ita a tawen, ngem gapu iti panagsanud ti Brunei a pakaangayan koma ti torneo ket nagboluntario ti Pilipinas nga ag-host ita a 2019.

Ni Puentevella ket kongresista ken sigud a PSC Commissioner idi naangay iti Manila idi 2005 ti 23rd SEA Games a nagkampeonan ti Pilipinas. Binabalawna ti kinakurang ti panagsagana ken kinaawan iti padas ken kinaadu dagiti nanggamulo iti 30th SEA Games – ti PHISGOC para ti panag-host ken kadagiti pasilidad; ti POC para ti panagpili ken panagsanay dagiti atleta, ken ti PSC para ti pannakaisagana ti pondo ti gobierno. Inrakurakna a napunduan ti PHISGOC iti nasurok a P7 Billion para ti panagsangaili, kalaksidan pay iti P13.5 Billion a pondo para kadagiti nabangon ken napabaro a pasilidad. Inkomparana ti pondo a nausar idi 2005 SEA Games iti Manila a nagkampeon ti Pilipinas, a P500 Million a pondo laeng ti nausar ngem awan ti timmaud a nadagsen nga isyu ken problema ta mismo a beterano iti sports events dagiti nagmanehar iti torneo, ti PSC ken POC.

Mangnamnama ni Puentevella nga agballigi ti Pilipinas a makagun-od ti kampeonato ita a SEA Games ta inkagumaan ti PSC ken POC a manayonan dagiti sports ken events a maisayangkat – manipud 40 ket nagbalinen a 56 – a dagitoy a nainayon ket paglaingan dagiti Pilipino nga atleta.  Dinayawna ti POC iti panangibaonda kadagiti atleta nga agsanay kadagiti sabali a pagilian tapno ad-adda a lumaingda iti pannakasalisalda.

Maikapaten ita a gundaway a maangay ti SEA Games iti Pilipinas – idi 1981 a maikatlo ti pagilian iti overall standing; 1991 a maikadua a puesto; ken idi 2005 nga overall champion.

Idi 2017 29th SEA Games sadiay Kuala Lumpur, nagun-od ti Pilipinas ti maika-4 a puesto, sinarunona ti Malaysia, Indonesia ken Thailand nga overall champion. 

Ita a 2019 a maangay manen ti SEA Games iti Pilipinas ken ad-adun nga amang dagiti atleta ken baro nga sports a pakisalipan ken paglaingan dagiti Pilipino, manamnama nga isuda ti agkampeon iti laksid dagiti adu nga iysu iti torneo. Magun-odda laeng ti kampeonato babaen ti agkaykaysa a suporta
dagiti Pilipino.